Türk Tarihi ve Kültürü Ders Notları Flashkartları

Orta Asya Kültür Merkezlerinden Anadolu Selçuklu Dönemi mimari eserlerine kadar geniş kapsamlı Türk tarihi terimleri ve tanımları.

Wambery

Türk adının anlamını 'Türemek' olarak ifade eden araştırmacı.

Doerfer

Türk adının 'Devlete bağlı halk' anlamına geldiğini belirten araştırmacı.

Kaşgarlı Mahmut

Türk adının anlamını 'Olgunluk çağı' olarak tanımlayan Divânu Lugâti't-Türk yazarı.

Anav

Orta Asya'nın en eski kültür merkezidir.

Afanesyova

Orta Asya'nın en eski Türk kültür merkezidir.

Tagar

Orta Asya'nın en gelişmiş kültür merkezidir.

Andronova

Türklerin atalarının yaşadığı kabul edilen kültür merkezidir.

Karasuk

Orta Asya'da ilk demirin işlendiği yerdir.

Kelteminar

Orta Asya'da yerleşik yaşamın görüldüğü kültür merkezidir.

Kut

Gök Tanrı tarafından hükümdara verildiğine inanılan siyasi yönetme yetkisidir.

Küç

Gök Tanrı'nın hükümdara verdiği askerî kuvvet ve güçtür.

Ülüş

Gök Tanrı'nın hükümdara verdiği pay, hisse ve ekonomik paylaşım yetkisidir.

Nizam-ı Âlem

Tanrı adına dünyaya düzeni ve Türk adaletini yayma anlayışıdır.

Kızılelma

Her zaman değişen ve ulaşıldığında yeni hedef belirlenen Türk fetih ülküsüdür.

İkili Teşkilat

Devletin doğu (Kağan) ve batı (Yabgu) olmak üzere iki kanada ayrılarak yönetilmesi sistemidir.

Ayuki

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde 'Hükûmet' anlamına gelmektedir.

Ayguci (Üge)

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde 'Vezir' olan görevli.

Buyruk

Eski Türk devletlerinde 'Bakan' anlamına gelen unvandır.

Tigin

Hükümdarın oğlu, yani şehzade.

Kurultay (Toy/Kengeş)

Devlet işlerinin görüşüldüğü meclistir.

Oguş

Türk sosyal yapısındaki en küçük birim olan 'Aile'.

Töre

Örf, adet ve geleneklere dayanan sözlü hukuk kurallarıdır.

Tüz

Devlet ile vatandaş arasındaki görevleri belirleyen yazısız sözleşmedir.

Könilik

Törenin değişmez dört ilkesinden biri olan 'Adalet'.

Yuğ

İslamiyet öncesi Türklerde 'Cenaze töreni'.

Kurgan

Eski Türklerde 'Mezar' anlamına gelen terim.

Balbal (Bengütaş)

Ölen kişinin hayattayken öldürdüğü düşman sayısınca dikilen mezar taşı.

Uçmağ

Eski Türk inanışında 'Cennet'.

Çav

Uygurların kullandığı kâğıt paradır.

Yarmak

Eski Türklerde kullanılan madeni para.

Sav

Türk sözlü edebiyatında 'Atasözü'.

Sagu

Türk sözlü edebiyatında 'Ağıt'.

Manas Destanı

Kırgızlara ait olan ve dünyanın en uzun destanlarından biri kabul edilen eser.

Tiraz

İlk Türk-İslam devletlerinde hükümdarın giydiği üzerinde adı yazılı olan kıyafet/sembol.

Hacip

Hükümdar ile halk ve devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen en yetkili saray görevlisi.

Divan-ı İstifa

Türk-İslam devletlerinde mali işlerden sorumlu divandır.

Atabey

Selçuklularda Meliklerin (hükümdar oğulları) eğitmeni.

Muhtesip

Belediye işleri ve çarşı-pazar denetiminden sorumlu görevli.

Ribat

İlk dönemlerde sınır karakolu, sonraları kervansaray görevi gören yapı.

Hat

Arap harfleriyle güzel yazı yazma sanatı.

Minyatür

Perspektifsiz tasvir sanatı; sanatçılarına musavvir veya nakkaş denir.

Tezhip

Kitap ve Kur'an süsleme sanatı; müzehhipler tarafından icra edilir.

Alay Han

Aksaray'da bulunan, Anadolu Selçuklu Devleti'nin ilk hanıdır.

Gevher Nesibe Darüşşifası

Kayseri'de bulunan, Anadolu Selçuklu Devleti'nin ilk hastanesi.