Filipino 1st quarter GRADE 12

Ang pagpapahayag ng kaalaman na hindi maglalaho sa isipan ng mga bumasa at babasa.

Pagsusulat

Ang paghubog sa damdamin at isipan ng tao, pagpapahayag ng paniniwala, kaalaman, at mga karanasan.

Layunin at Kahalagahan ng Pagsulat

Layunin ng pagsulat na nakabatay sa pansariling pananaw, karanasan, naiisip, o nadarama ng manunulat.

Personal o Ekspresibo

Layunin ng pagsulat na makipag-ugnayan sa ibang tao o sa lipunang ginagalawan.

Panlipunan o Sosyal

Pagpapaunlad ng organisasyon ng kaisipan, pagsusuri ng mga datos, pagpapahalaga sa paggamit ng aklatan, at pagtuklas ng mga bagong kaalaman.

Kahalagahan o Mga Benepisyo ng Pagsusulat

Mga Gamit o Pangangailangan sa Pagsulat

Wika, Paksa, Layunin, Pamamaraan ng Pagsulat.

Layunin na magbigay ng impormasyon o kabatiran sa mga mambabasa.

Paraang Impormatibo

Layunin na magbahagi ng sariling opinyon, paniniwala, ideya, at kaalaman.

Paraang Ekspresibo

Layunin na magkuwento o magsalaysay ng mga pangyayari.

Pamamaraang Naratibo

Layunin na maglarawan ng mga katangian, anyo, at hugis ng mga bagay o pangyayari.

Pamamaraang Deskriptibo

Layunin na manghikayat o mangumbinsi sa mga mambabasa.

Pamamaraang Argumentatibo

Ang pagsasalin sa papel ng mga salita, simbolo, at ilustrasyon ng isang tao.

Pagsulat

Ang kakayahan ng manunulat na mag-aral o suriin ang mga mahahalagang o hindi gaanong mahalagang datos at impormasyon na isasama sa isusulat na akda.

Kakayahang mag-analisa

Ang paggamit ng lohika upang makabuo ng malinaw at epektibong pagpapaliwanag o pangangatwiran.

Lohikal na pag-iisip

Ang pagiging walang kinikilingan o walang pinapanigan sa pagsusuri at pagpapaliwanag ng mga impormasyon at kaisipan sa sulatin.

Obhetibo

Ang kaalaman sa tamang paggamit ng malaki at maliit na titik, wastong pagbaybay, paggamit ng bantas, pagbuo ng makabuluhang pangungusap, pagbuo ng talata, at masining at obhetibong paghabi ng mga kasipan upang makabuo ng isang mahusay na sulatin.

Wastong pamamaraan ng pagsulat

Ang kakayahang maayos, organisado, obhetibo, at masining na ilatag ang mga kaisipan at impormasyon mula sa simula hanggang wakas ng isang akda o komposisyon.

Kasanayan sa Paghabi ng Buong Sulatin

Ang pagsulat na naglalayong maghatid ng aliw, makapukaw ng damdamin, at makaantig sa imahinasyon at isipan ng mga mambabasa. Maaaring batay ito sa tunay na pangyayari o kathang-isip.

Malikhaing Pagsulat

Ang pagsulat na ginagawa para sa layuning pag-aralan o lutasin ang isang proyekto o suliranin. Ito ay karaniwang may kaugnayan sa isang tiyak na disiplina o larangan.

Teknikal na Pagsulat

Ang pagsulat na may kinalaman sa isang tiyak na larangang natutuhan sa akademya o paaralan. Ito ay naglalayong gumawa ng mga sulatin o pag-aaral tungkol sa napiling propesyon o bokasyon ng isang tao.

Propesyonal na Pagsulat

Ang pagsulat na may kaugnayan sa pamamahayag. Kasama rito ang pagsulat ng balita, editoryal, lathalain, artikulo, at iba pa.

Dyornalistik na Pagsulat

Ang pagsulat na naglalayong magbigay-pagkilala sa pinagkunang kaalaman o impormasyon sa paggawa ng konseptong papel, tesis, at disertasyon. Ito ay naglalayong irekomenda sa iba ang mga sangguniang maaaring mapagkunan ng kaalaman.

Reperensiyal na Pagsulat

Isang intelektuwal na pagsulat na nakatutulong sa pagpapataas ng kaalaman ng isang indibidwal sa iba't ibang larangan. Ito ay may partikular na kumbensiyon tulad ng pagbibigay ng suporta sa mga ideyang pinangangatwiranan at pagpapakita ng resulta ng pagsisiyasat o pananaliksik.

Akademikong Pagsulat

Ang proseso ng pag-uusap at pagkakaroon ng koneksyon sa ibang tao.

Pakikipag-usap sa kapwa

Ang paraan ng pagtingin sa pagsulat bilang isang mental at sosyal na aktibidad.

Sosyo-kognitib na pananaw sa pagsulat

Layunin nitong magbigay ng impormasyon.

Impormatib na Pagsusulat/Expository Writing

Naglalayon ito na makumbinsi ang mga mambabasa.

Mapanghikayat na Pagsulat

Pagpapahayag ng mga kathang-isip, imahinasyon, ideya, damdamin o kombinasyon ng mga ito.

Malikhaing Pagsulat

PaLaPaMa

Ang mga elemento ng pagsusulat (Paksa, Layunin, Pagsasawika ng ideya, Mambabasa).

BP4

Ang proseso ng pagsulat (Bago sumulat/prewriting, Pagsulat ng burador/drafting, Pagrerebisa/revising, Pag-eedit/editing, Paglalathala/final document).

Ang pagsulat na may layuning magpaliwanag, mag-ulat, mag-eksperimento, at maglathala ng mga papel na pananaliksik.

Akademikong Pagsulat

Ang paggamit ng wikang Filipino sa akademikong konteksto, kung saan pinahahalagahan ang mga alituntunin at prinsipyo sa paggamit nito.

Akademikong Filipino

Isang manunulat at historyador na naniniwala sa kahalagahan ng paggamit ng Filipino sa akademya.

Vivencio Jose

OPM3

Mga katangiang dapat taglayin ng akademikong pagsulat (Obhetibo, Pormal, Maliwanag at Organisado, May Paninindigan, May Pananagutan).

Iba't ibang Uri ng Akademikong Sulatin

Mga iba't ibang anyo ng pagsulat sa akademikong konteksto.

Ang abstrak ay ang pinasimple at pinaikling bersiyon ng isang sulatin o akda.

Abstrak

Ang sintesis o buod ay ang pagbibigay ng maikling bersiyon ng isang teksto o akda.

Sintesis/buod

Ang bionote ay isang uri ng lagom na ginagamit sa pagsulat ng personal profile ng isang tao.

Bionote

Ang katitikan ng pulong ay ang paglalagay sa sulat ng mga mahahalagang puntos at kaganapan sa isang pulong.

Katitikan ng pulong

Ang talumpati ay isang uri ng pagsasalita na may layuning magpahayag ng mga kaisipan o mensahe sa harap ng isang tagapakinig.

Talumpati

Ang adyenda ay isang talaan o listahan ng mga bagay na dapat talakayin o pag-usapan sa isang pulong o pagpupulong.

Adyenda

Ang posisiyong papel ay isang sulatin na naglalaman ng opinyon o pananaw ng isang tao tungkol sa isang partikular na isyu o paksa.

Posisiyong papel

Ang replikatibong sanaysay ay isang uri ng pagsulat na naglalayong sumagot o magbigay ng tugon sa isang teksto o akda.

Replikatibong sanaysay

Ang pictorial-essay ay isang uri ng pagsulat na gumagamit ng mga larawan o imahe upang ipahayag ang mga kaisipan o mensahe.

Pictorial-essay

Ang lakbay-sanaysay ay isang uri ng pagsulat na naglalayong magkuwento o magbahagi ng mga karanasan sa paglalakbay.

Lakbay-sanaysay

Isulat ng maikli at direkta ang bionote gamit ang 200 salita para sa resume o 5-6 na pangungusap para sa networking site.

Pagsulat ng Bionote

Piliin ang dalawa o tatlong pinakamahalagang tagumpay na nakamit para isama sa bionote.

Pagsulat ng Bionote

Gamitin ang ikatlong panauhan upang maging obhetibo ang pagkakasulat ng bionote.

Pagsulat ng Bionote

Gumamit ng payak na salita para madaling maunawaan ang bionote at maipakilala ang sarili sa maikling at direktang paraan.

Pagsulat ng Bionote

Basahin muli ang bionote bago isulat ang pinal na sipi nito.

Pagsulat ng Bionote

Isang uri ng lagom na ginagamit sa pagsulat ng mga akademikong papel tulad ng tesis, papel na siyentipiko at teknikal, lektyur, at mga report.

Abstrak

Makikita ito sa unahan ng pananaliksik pagkatapos ng title page o pahina ng pamagat at naglalaman ng pinakabuod ng buong akdang akademiko o ulat.

Abstrak

Tinataglay ang mahahalagang elemento o bahagi ng sulating akademiko tulad ng introduksiyon, mga kaugnay na literatura, metodolohiya, resulta, at kongklusyon.

Abstrak

Ito ay naglalaman ng pinakabuod ng bawat bahagi ng sulatin o ulat, hindi lamang kongklusyon.

Abstrak

Lahat ng detalye o kaisipang ilalagay dito ay dapat makikita sa kabuoan ng papel. Hindi dapat maglagay ng mga kaisipan o datos na hindi binanggit sa ginawang pag-aaral o sulatin.

Abstrak

Iwasan ang paglalagay ng statistical figures o table sa abstrak upang hindi ito humaba.

Abstrak

Gumamit ng simple, malinaw, at direktang mga pangungusap sa pagsulat ng abstrak.

Abstrak

Maging obhetibo sa pagsulat at ilahad lamang ang mga pangunahing kaisipan.

Abstrak

Gawing maikli ngunit komprehensibo upang mauunawan ng babasa ang pangkalahatang nilalaman at nilalayon ng pag-aaral.

Abstrak

Basahin mabuti ang papel o akademikong sulatin bago isulat ang abstrak.

Abstrak

Legend or folklore.

Alamat

Short story or flash fiction.

Dagli

Religious hymn or song.

Dalit

Novel written by Jose Rizal.

El Filibustersimo

Epic poem.

Epiko

Comics or graphic novels.

Komiks

Fable or animal story.

Pabula

Mga larawan o kahit anong visual na ginagamit upang mas palawakin ang pag-unawa ng mga tao.

Grapikong ilustrasyon

Isang mahalagang instrumento ng pakikipag-ugnayan sa anyong pasulat na nagaganap sa pagitan ng dalawang tao, dalawang kumpanya, o kliyente at kumpanya.

Liham pangnegosyo

Pag-usapan ang kapakanan ng kliyente at kumpanya, mga usaping pang-opisina, at paksang pangkalakalan.

Layunin ng liham pangnegosyo

Mga bahagi ng liham pangnegosyo:

Naglalaman ng tirahan o kumpanya ng pinagmulan ng sulat, telepono, fax, e-mail, at petsa.

Pamuhatan

Naglalaman ng padadalhan ng sulat, kasama ang kumpletong adres at titulo pangalan nito.

Patunguhan

Naglalahad ng magalang na pagbati sa pinadalhan ng sulat na nararapat simulan sa G./Bb./Gng.

Bating Pambungad

Naglalaman ng layunin ng pagsulat.

Katawan

Bahagi ng pagpapaalam ng sumulat.

Pamitagang wakas

Pirma ng sumulat sa itaas ng kanyang pangalan.

Lagda

Mga format ng liham pangnegosyo:

Nakasentro sa itaas ang pangalan ng kompanya (letterhead), petsa, pamitagang pangwakas, at lagda nasa kanang bahagi.

Estilong block

Lahat ng bahagi ng liham ay nasa kaliwang bahagi, nakasentro sa itaas ang pangalan ng kompanya (letterhead).

Estilong Full blocked

Petsa, pamitagang pangwakas, at lagda nasa kanang bahagi, unang pangungusap ng bawat talata nakapasok habang ang bating pambungad at patunguhan ay nasa kaliwang bahagi.

Estilong Semi-block

Hakbang sa pagsulat ng liham pangnegosyo:

Magdesisyon sa uri ng liham na dapat isulat at alamin ang layunin ng pagsulat.

Bumuo ng maikling balangkas na naglalaman ng mga mahahalagang impormasyon na makatutulong sa pagbuo ng liham.

Gumamit ng angkop na pormat at sumunod sa tamang pagkakasunud-sunod ng mga bahagi.

Gumamit ng angkop na bokabularyo sa uri ng liham na isusulat.

Iwasto ang pagbaybay ng mga salita at gramatika.

Iwasto ang paggamit ng mga bantas at i-proofread ang isinulat na liham.

Mga uri ng liham:

Pinadadalhan ng liham pagbati ang sinumang nagkamit ng tagumpay, karangalan, o bagay na kasiya-siya.

Liham Pagbati (Letter of Congratulations)

Naglalaman ng paanyaya sa pagdalo sa isang pagdiriwang, maging tagapanayam, o gumanap ng mahalagang papel sa isang partikular na okasyon.

Liham Paanyaya (Letter of Invitation)

Nagrerekomenda o nagmumungkahi ng isang gawain na nararapat isangguni sa bawat nagpapakilos ng gawain upang magkatulungan sa katuparan ng nilalayon nito.

Liham Tagubilin (Letter of Instruction)

Pagpapahayag ng pasasalamat sa mga naihandog na tulong, kasiya-siyang paglilingkod, pagbibigay ng kapaki-pakinabang na impormasyon, ideya at opinyon, at tinanggap na mga bagay.

Liham Pasasalamat (Letter of Thanks)

Ito ay inihahanda kapag nangangailangan o humihiling ng isang bagay, paglilingkod, pagpapatupad, at pagpapatibay ng anumang nilalaman ng korespondensiya tungo sa pagsasakatuparan ng inaasahang bunga, transaksiyonal man o opisyal.

Liham Kahilingan (Letter of Request)

Sumasang-ayon at nagpapatibay sa isang kahilingan o panukala na makabubuti sa operasyon ng isang tanggapan. Maaaring may kasamang kondisyon kung kinakailangan.

Liham Pagsang-ayon (Letter of Affirmation)

Liham na nagpapahayag ng hindi pagsang-ayon o pagtanggi sa isang kahilingan o panukala.

Liham Pagtanggi (Letter of Negation)

A written communication that provides information about a meeting, important information, task, or order. It clarifies the purpose or objective of the meeting and informs the attendees of what is expected from them.

Memorandum/Memo

Unlike a letter, a memo is concise and usually serves to direct someone to a specific task or inform them about important decisions, projects, or changes in policies.

Memo is not a letter

Writing a memo is considered an art as it requires clear and effective communication to ensure that the recipient understands the message and takes appropriate action.

Memo as an art

Some companies and institutions use colored stationery, such as white, for their memos to distinguish them from other types of communication.

Memo stationery