begrippen geschiedenis van VMD naar MD

Revolutie

Totale snelle grote verandering.

Evolutie

Grote totale verandering.

Innovatie

Het proces van het ontwikkelen en toepassen van nieuwe ideeën, producten, diensten of werkwijzen die waarde toevoegen of problemen oplossen.

Industriële revolutie

De overgang van handmatige productie naar grootschalige mechanisatie.

Mondialisering

Het proces van internationale uitwisseling van mensen, goederen, geld en informatie zoals kennis en cultuur.

Humanisme

Wereldbeeld waarin het menselijk denken centraal staat.

Rationalisme

Filosofische stroming met de rede als voornaamste bron van kennis.

Empirisme

Kennistheorie die ervan uitgaat dat kennis in de eerste plaats voortkomt uit ervaring en experiment.

Verlichting

De filosofische stroming uit de 18de eeuw die de rede en de wetenschappen als oplossing zag voor problemen uit de samenleving.

Volkssoevereiniteit

De macht van de staat ligt bij het volk.

Scheiding der machten

Het principe dat de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht gescheiden moet zijn.

Standenmaatschappij

Een maatschappij waarbij mensen worden ingedeeld in standen of rangen: geestelijkheid, adel en de derde stand.

Klassenmaatschappij

De samenleving verdeeld in klassen op basis van economische positie, zoals inkomen, bezit en beroep.

Absolutisme

Alle macht in handen van één persoon steunend op de adel en de clerus, dictatuur.

Clerus

De geestelijkheid in de maatschappij.

Adel

Een sociale klasse van invloedrijke families met privileges, vaak gebaseerd op erfelijke titels en grondbezit.

Verlicht despoot

Een absolute vorst die regeerde met ideeën uit de Verlichting, zonder zijn eigen macht op te geven.

Grondwet

De basisregels, rechten, plichten en organisatie van de overheid en burgers vastlegt.

Ambacht

Een beroep waarbij producten of diensten met de hand en specifieke vaardigheden worden gemaakt, vaak in kleine hoeveelheden.

Koloniale wijdeven

Een economisch systeem waarin koloniën grondstoffen en goederen leveren aan het moederland.

Kolonie

Een gebied dat bestuurd wordt door een ander, vaak ver weg gelegen, land.

Kolonisatie

Vorm van imperialisme waarbij een land zijn koloniën economisch uitbuit.

Imperialisme

Een land dat streeft om zijn macht en invloed uit te breiden door andere gebieden te veroveren en te beheersen.

Columbiaanse uitwisseling

De wereldwijde uitwisseling van dieren, planten, ziektes en mensen die zich ontwikkelde door het Europees kolonialisme.

Trans-Atlantische slavenhandel/driehoekshandel

Een handelsnetwerk tussen drie regio's, vaak Europa, Afrika en de Amerika's.

De Nieuwe Wereld

Landen en continenten die na de ontdekkingen van Christopher Columbus in 1492 bekend werden.

Maritiem

Betrekking hebbend op de zee, scheepvaart of de kust.

Continentaal imperialisme/modern kolonialisme

Het proces waarbij een land zijn invloed uitbreidt over andere landen of gebieden.