Spermatogeneza, Cykl Jajnikowy i Hormony

Szczegółowe fiszki dotyczące procesów rozmnażania, hormonalnej regulacji cyklu płciowego oraz anatomii mikroskopowej układu rozrodczego na podstawie notatek z wykładu.

Czym różni się spermatocytogeneza od spermiogenezy?

Spermatocytogeneza to intensywny podział komórek (mejoza) w celu redukcji chromosomów o połowę, natomiast spermiogeneza to przemiana gotowej komórki (spermatydy) w ruchliwy plemnik bez dalszych podziałów.

Jakie zmiany zachodzą w komórce podczas procesu spermiogenezy?

Komórka pozbywa się większości cytoplazmy (zrzuca balast), maksymalnie upakowuje DNA w jądrze, tworzy akrosom (czapkę z enzymami) oraz wykształca wić (ogon) i liczne mitochondria (baterie).

Jaka jest główna rola hormonów FSH i LH w układzie męskim?

FSH odpowiada za nakaz produkcji plemników, natomiast LH nakazuje produkcję testosteronu.

Jakie są funkcje komórek Sertolego wspomniane w notatkach?

Sklejają komórki, produkują inhibinę (sygnał stop dla przysadki), transferrynę (przenoszenie żelaza) oraz ABP (białko wiążące androgeny).

Wymień kolejno elementy drogi plemnika: od produkcji do dojrzewania.

Kanaliki plemnikotwórcze (produkcja) -> kanaliki proste -> sieć jądra (zbiornik) -> przewodziki odprowadzające -> przewód najądrza (miejsce dojrzewania).

Które komórki są odpowiedzialne za produkcję testosteronu?

Komórki Leydiga (komórki śródmiąższowe).

Ile chromosomów mają spermatocyty $II$ rzędu, spermatydy oraz plemniki?

Są one już po redukcji, więc posiadają po $23$ chromosomy (liczba haploidalna).

Co dzieje się z ciałkiem żółtym w przypadku braku zapłodnienia?

Przekształca się ono w ciałko białawe.

Czym jest trofoblast i co z niego powstaje?

Trofoblast to zewnętrzna warstwa zarodka, z której powstaje łożysko.

Które etapy rozwoju pęcherzyka jajnikowego są niezależne od FSH?

$1.$ Pęcherzyki pierwotne oraz $2.$ pęcherzyki wzrastające jednowarstwowe (bezjamiste).

Które etapy rozwoju pęcherzyka jajnikowego są zależne od FSH?

$3.$ Pęcherzyk jamisty oraz $4.$ pęcherzyk dojrzały (Graafa).

Na czym polega mechanizm PCOS w kontekście pęcherzyków jajnikowych?

Pęcherzyki jamiste są gotowe, ale nie dochodzi do owulacji z powodu grubej błony białawej; powstają małe cysty i brakuje ciałek żółtych.

Jaką rolę odgrywa DHT (dihydrotestosteron) w organizmie mężczyzny?

Jest silniejszy od testosteronu i pod jego wpływem komórki prostaty mogą szybko się mnożyć, uciskając cewkę moczową.

Czym jest kapacytacja i gdzie ma miejsce?

To proces "zmycia blokady" z plemników, czyniący je zdolnymi do zapłodnienia; zachodzi w jajowodach kobiety.

Jaką funkcję pełnią stereocilia w najądrzu?

Działają jak gąbki, które odsysają nadmiar płynu.

Jakie narządy powstają z przewodów Müllera w życiu płodowym kobiet?

Jajowody, macica oraz górna część pochwy.

Jaki jest udział pęcherzyków nasiennych w składzie ejakulatu?

Produkują gęstą, żółtawą wydzielinę, która stanowi $70\%$ ejakulatu i jest głównym dostawcą fruktozy.

Ile czasu trwa proces produkcji i dojrzewania plemnika w układzie męskim?

Sama produkcja trwa około $74$ dni ($10$ tygodni), plus dodatkowe $12$ dni w najądrzu, aby plemniki zaczęły pływać.

Jaka jest rola hormonów aktywiny i folistatyny w cyklu jajnikowym?

Aktywina dba o wzrost pęcherzyka (nasila FSH, blokuje progesteron), a zadaniem folistatyny jest wyeliminowanie aktywiny.

Który hormon dominuje przed owulacją, a który po niej?

Przed owulacją szaleje estrogen (produkowany przez pęcherzyki), a po owulacji rośnie progesteron (produkowany przez ciałko żółte).