Tijdlijn geschiedenis

tot 3000 vc

jagers en verzamelaars

11000 vc

agrarische revolutie

3300 vc

eerste steden

3000 vc - 500

klassieke oudheid

69

**Bataafse opstand**

Bataven (Germaans volk) in opstand tegen de Romeinen

313

**edict van Milaan**

(het christendom was vanaf nu toegestaan (en andere religies ook), dit betekende een einde aan de christenvervolgingen)

319

het christendom werd de staatsgodsdienst: het enige toegestane geloof

vanaf 338

verspreiding van het Hellenisme (griekse cultuur) olv Alexander de Grote

500

verdeling van het Romeinse rijk in het Oost- en West-Romeinse rijk

500-600

volksverhuizingen

700

feodale stelsel

800

kroning keizer Karel de Grote

843

**verdrag van Verdun**

verdeling van het Frankische rijk

500-1000 (vroege middeleeuwen)

* hofstelsel en horigheid
* **autarkische** samenleving
* verspreiding islam en christendom

1000-1500 (late middeleeuwen)

* drieslagstelsel
* agrarisch-urbane samenleving
* handelssteden
* geldeconomie
* stedelijke burgerij
* staatsvorming en centralisatie

1054

**Westers Schisma**

leidde tot de definitieve scheiding van de oosters-orthodoxe kerk en de rooms-katholieke kerk

1075 - 1124

**investituursstrijd**

conflict tussen de pausen (geestelijke macht) en de Duitse keizer (wereldlijke macht) over de benoeming van kerkelijke functionarissen

1095 - 1291

kruistochten

1122

**concordaat van Worms**

maakte een einde aan de investituursstrijd

de investituur van geestelijken in het Duitse rijk gezamenlijk door de paus en de keizer zou worden geregeld.

vanaf 1200

**inquisitie**

vervolging van de ketters (protestanten)

1215

ondertekening **Magna Carta**

1302

**Guldensporenslag**

Vlaamse veldslag (nog lage landen) waarin ze de Fransen versloegen en nu onafhankelijk waren

De aanleiding voor de slag was de Franse bezetting van Vlaanderen en de hoge belastingen die de Franse koning oplegde

De slag staat bekend als de "Guldensporenslag" omdat de Vlamingen zich bewapenden met geïmproviseerde speren met daarop de gulden sporen van Franse ridders die ze eerder hadden verslagen.

1337 - 1453

**honderdjarige oorlog** tussen Engeland en Frankrijk

1347 - 1351

pestepidemie in Europa

1378 -1417

**Avignonese Schisma**

er ware twee pausen, een in Rome en een in Avignon. Dit schisma ontstond als gevolg van politieke en theologische geschillen binnen de kerk

1417

**Concilie van Konstanz**

na het schisma kwam er weer één paus die de kerk leidde

1453

val van Constantinopel aan de Ottomanen

1492

Columbus ontdekt Amerika

1400-1600

renaissance

1517

publicatie van de 95 stellingen van Luther en dus begin van de **reformatie**

1555

**vrede van Augsburg**

afspraak tussen Karel V en duitse vorsten

Elke vorst mocht beslissen welke religie zijn onderdanen moesten hebben. Dit zorgde ervoor dat er geen ruzie meer was tussen de katholieken en protestanten in Duitsland. Het was een belangrijke stap om ervoor te zorgen dat mensen hun eigen religie konden kiezen en daar vrij over mochten denken in Europa.

1555 - 1598

Filips II regeert over de Lage landen

1545 - 1663

**contrareformatie**

reactie van de katholieke kerk op de protestanten zoals de inquisitie

1566

**smeekschrift**

de protestanten wilden meer vrijheid en wilde een einde aan de kettervervolgingen, dit smeekten ze in een brief aan Margereta van Parma. Filips II deed hier niks mee en dus kwam nu de beeldenstorm

\
**beeldenstorm**

protestantse beweging die katholieke beelden verwoestte

1567

komst van Hertog Alva, gestuurd door Filips II om de Nederlanden hard aan te pakken na de beeldenstorm

1567 - 1573

**bloedraad**

rechtbank ingesteld door hertog van Alva om protestanten op te sporen en te straffen

1586

slag bij Heigerlee: het begin van de Nederlandse opstand

1568 - 1648

**Nederlandse opstand**

opstand tegen het spaanse bestuur nadat de spanjaarden de beeldenstorm met geweld aangingen.

resulteerde in de stichting van de Nederlandse staat

1572

inname van Den Briel door de Watergeuzen

1576

**spaanse furie**

soldaten van het spaanse leger vielen Antwerpen aan, ze gingen veel plunderen omdat ze in opstand kwamen tegen hun leiders omdat ze geen geld kregen

\
**pacificatie van Gent**

de gewesten van de Nederlanden gingen samenwerken om de spaanse troepen te verdrijven, ook al was het noorden protestants en het zuiden katholiek

1579

**unie van Utrecht**

samenwerking van de noordelijke Nederlandse gewesten die protestants waren en de strijd tegen de Spanjaarden wilden versterken

\
**unie van Atrecht**

samenwerking van de zuidelijke Nederlandse gewesten die katholiek waren en toch weer wilden samenwerken met de Spanjaarden

1581

**acte van Verlatinghe**

document dat verklaarde dat de Nederlanden de Spaanse koning niet meer erkende als hun heerser

1584

willem van oranje vermoord door een spanjaard

1585

**val van Antwerpen**

Antwerpen viel in Spaanse handen. Het was de belangrijkste handelsstad in de Zuidelijke Nederlanden dus veel mensen/protestanten vluchtten naar de Republiek

1588

Republiek der zeven Nederlanden

1596

Engeland en Frankrijk erkennen de republiek (onofficieel)

1598

**Edict van Nantes**

godsdienstvrijheid in Frankrijk

1602

VOC opgericht

1618 - 1648

**30 jarige oorlog** in Europa

conflict tussen katholieke en protestante staten

1621

WIC opgericht

1644-1912

Qingsdynastie

1648

**vrede van Westfalen**

einde van de 30 jarige oorlog in Europa (officieel)

\
**vrede van Munster**

einde van de 80 jarige oorlog met Spanje

1638 - 1715

Lodewijk XIV als absolute vorst aan de macht

1672

**rampjaar**

de republiek werd van meerdere kanten aangevallen

1685

afschaffing van het Edict van Nantes

er was geen vrijheid van godsdienst meer en dus moesten de Hugenoten (franse protestanten) vluchten

1760

industriële revolutie

1775 - 1783

Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog

1795 - 1806

Bataafse Revolutie

1789 - 1799

Franse revolutie

1789 - 1792

1e fase Franse revolutie

1792 - 1975

2e fase Franse revolutie

1795-1799

derde fase Franse revolutie

1799 - 1815

Napoleon heerst na een staatsgreep

1804

code Napoleon: Frans wetboek

1815 - 1830

**restauratie**

Overal in Europa werd toen geprobeerd om de gevolgen van de Franse revoluties terug te draaien en de koningshuizen weer de macht terug te geven

1815

**congres van Wenen**

de Europese vrede werd vastgelegd in o.a. de vorm van grondwetten

1830

**Belgische opstand**

tegen koning Willem I van de Nederlanden, hiermee was de onafhankelijk van België een feit

1839-1860

opiumoorlogen

1848

**revolutiejaar**

een reeks Europese opstanden die een liberaal systeem, een liberale grondwet of het verdrijven van vreemde heersers mogelijk moesten maken. 

1851-1864

Taipingoorlog

1853-1868

Nianopstand

1860

ongelijke verdragen / verdrag van Nanking

1870-1871

Frans-Duitse oorlog

1871-1918

Duitse keizerrijk

1875

**tweede industriële revolutie**

allerlei technische ontwikkeling in een heel snel tempo

* snel transport
* communicatiemiddelen

1885

**conferentie van Berlijn**

Afrika werd verdeeld onder de Europese mogendheden: de Wedloop van Afrika

1900

bokseropstand

1912

einde Qingsdynastie → China is een Volksrepubliek

1917-1923

Russische revolutie

1918

**novemberrevolutie**

de overgang van het Duitse Keizerrijk naar de Weimarrepubliek

1919 (2)

* **verdrag van Versailles**

straf voor Duitsland na de 1e WO

* 4 Meibeweging

protest om China te moderniseren

1924

Dawesplan

1926-1928

Noordelijke Veldtoch olv Chiang

1929

beurskrach in Amerika

1931

Japan bezet Mantsjoerije

1937

begin 2e WO in China (oorlog met Japan)

1938

**conferentie van Munchen**

de appeasementpolitiek

1939

Duitse inval Polen; officieel begin WOII

1945

**conferentie van Potsdam**

* nieuwe grenzen van Duitsland worden vastgelegd
* etnische Duitsers over de grens moeten vluchten

1948

blokkade van Berlijn

1949

Duitsland verdeeld in de BRD en DDR

1950-1953

Koreaasne oorlog

1953 (2)

* mislukte opstand in de DDR
* dood Stalin → Chroestjov volgt hem op

1955-1975

Vietnamoorlog

1958-1962

Grote Sprong Voorwaards olv Mao

1961

bouw berlijnse muur

1962

Cubacrisis

1966-1969

Culturele Revolutie olv Mao

1968

* Praagse lente
* Brejznevdoctrine

1972

VS zoekt toenadering met China