Basisvaardigheden 1 - metalen

Basisvaardigheden 2025

Wat zijn ferro en non-ferrometalen?

ferrometalen zijn metalen met ijzer

Wat is gelegeerd en ongelegeerd metaal?

Ongelegeerd = zuiverste vorm

Gelegeerd = samenstelling van meerdere metalen

Wat zijn de mechanische eigenschappen van metaal?

• hoge treksterkte

• hoge hardheid

• hoge taaiheid

• slijtvast behalve bij wrijving

• hoge veerkracht

Wat zijn de technologische eigenschappen van metaal?

• bewerkbaar

• hardheid verhogen dmv thermische behandeling

Wat zijn de chemische eigenschappen van metaal?

• corrosievast

• hittebestanding

Wat zijn de fysische eigenschappen van metaal?

• metaalglans

• verschil in dichtheid en smeltpunt

• warmte en elektriciteitsgeleidend

Wat is het verschil tussen warmwalsen en koudwalsen?

Warm: heeft oxydelaag (walshuid) + dik staal

Koud: blank en gladder staal + vooral dunne en lichte constructie

Waarvoor wordt stubstaal gebruikt?

opspanwerktuigen want het is nauwkeurig gekalibreerd

Geef 4 soorten metalen buizen.

1. naadloze (hoge eisen)

2. met naad (gelasd)

3. plaatstalen buizen (zachtgesoldeerd)

4. profielbuizen (rechthoekig)

In welk soort oven giet men staal?

elektro-oven

Wat zijn de 3 vormen van harden?

1. kernharden

2. getrapt harden

3. oppervlakteharden

Wat is getrapt harden?

werkstuk wordt afgekoeld in een warm zoutbad tot de kern even warm is als de omtrek

=>geen hardingsscheurtjes

Wat is oppervlakteharden?

de omtrek wordt ofwel gecoat met een hardbare laag ofwel verhit en snel terug afgekoeld

Geef alle vormen van oppervlakteharden.

Cementeren: buitenste laag wordt verhit en neemt koolstof op

Nitreren: metaal wordt enkele dagen verhit in ammoniakdampen

Vlamharden: omtrek wordt verhit met gasbrander en afgekoeld met waterstaal

Hoogfrequent-of inductieharden: omtrek wordt verhit door wisselstroom met zeer hoge frequentie

Wat betekenen de symbolen: ABDE, cijfers, ABCD, 123, abc volgens de mechanische eigenschappen?

A=bouwstaal B=gewapend betonstaal D=staal voor vuurblootstelling E=staal voor toestellen onder druk

cijfers: minimum treksterkte

ABCD: lasbaarheid

123: zuiverheidsgraad

abc: fabricageproces

Wat betekenen de symbolen: PHR volgens de technologishce eigenschappen?

P=staal voor koudvervormen

H=staal voor koudherwalsen

R=staal voor gelaste buizen

Wat betekenen de getallen van gietstaal?

eerste = vloeigrens

tweede = treksterkte

Wat betekenen de getallen bij bouten, schroeven en tapeinden?

eerste = treksterkte

tweede = verhouding vloeigrens treksterkte

Geef de symbolen voor koper, zink, tin, aluminium, lood, nikkel en chroom.

Cu, Zn, Sn, Al, Pb, Ni, Cr

Geef de kleur voor koper, zink, tin, zluminium, lood, nikkel en chroom.

Cu: rood (bruin)

Zn: blauwgrijs

Sn: zilverwit

Al: zilverwit

Pb: blauwgrijs

Ni: zilverwit

Cr: wit-grijs

Geef de mechanische en vervormings eigenschappen voor koper, zink, tin, aluminium, lood, nikkel en chroom.

Cu: zacht + goed bewerkbaar bij koude toestand

Zn: warmvervormbaar + enkel zuiver Zn koud plooien

Sn: gemakkelijk bewerkbaar + krakende geluiden gepaard met plooien

Al: zacht op kamertemp + broos bij smelttemp + verhard na koude vervorming

Pb: zacht + makkelijk bewerkbaar

Ni: taai + makkelijk smeedbaar + poleistbaar

Cr: hard + broos

Geef de oxidatie/corrosie eigenschappen voor koper, zink, tin, aluminium, lood, nikkel en chroom.

Cu: vormt kopergroen

Zn: vaak oxydelaagje dat glans beschermt

Sn: oppervlakkige oxidatie

Al: snelle oxidatie + vaak dunne beschermlaag

Pb: trage oxidatie + loodoxyde is giftig

Ni: corrosiebestendig (behalve bij zuren)

Cr: corrosie- en vuurvast

Welke non-ferrometalen zijn moeilijk te gieten?

koper + aluminium + nikkel

Welk non-ferrometaal is magnetisch?

nikkel

Welke non-ferrometalen zijn goed geleidend?

aluminium + koper

Wat zijn alle koperlegeringen?

Brons: Cu +tin/aluminium/mangaan/nikkel (moeilijk te smeden) walsbrons>8% Sn>gietbrons

Messing: +1/3 zink (smeedbaar)

Wat is zamak?

zink-aluminium legering

Wat is hardlood?

lood-antimonium[Sb] legering

toepassing: bescherming tegen radio-actieve straling

Wat is dural?

aluminium-Cu/Mg/Si legering (zelfde eigenschappen als staal, veel zachter en minder zwaar)