Kolos 6 - part IV(ukł rozrodczy samicy)

układ rozrodczy samicy

Budowa jajnika

• pokryty mezodermalnym nabł.pow. - jedno.sześcienny(płciowy)

• pod nabłonkiem torebka łącznotkankowa(błona biaława)

  • grubość 100 mikrom

  • liczne wł.kolagenowe

  • od niej w głąb pasma tk.łącznej => rusztowanie dla miąższu

! KOŃ kora w środku narządu !

KORA jajnika

Inaczej strefa pęcherzykowa/miąższowa

Zrąb łącznotkankowy: zawiera cienkie pęczki wł. kolagenowych, wrzecionowate fibrocyty, mała liczba wł. sprężystych – w jego obrębie leżą:

• Pęcherzyki jajnikowe

• Ciałka żółte

• Ciałka białawe

• Ciałka zanikowe

RDZEŃ jajnika

Inaczej strefa naczyniowa

o Tk. łączna luźna

o Obecne włókna sprężyste, elementy tkanki siateczkowej, liczne naczynia krwionośne

Okresy oogenezy

1. Mnożenie

2. Wzrost

3. Dojrzewanie

MNOŻENIE

- Komórki macierzyste (diploidalne) wielokrotnie się dzielą i dają początek kolejnym pokoleniom komórek – oogonia

- Oogonia również się mnożą i powstaje u człowieka ok 400 000 komórek; u bydła 100 000; u świni 120 000

- Ostatnie pokolenie komórek po podziale oogonii traci zdolność do podziału --Oogonie wchodzą w kolejny okres

WZROST

-Największe nasilenie następuje po uzyskaniu dojrzałości płciowej przez osobnika

-powiększanie się komórek – nagromadzenie białkowych substancji deutoplazmatycznych w postaci żółtka – powstaje oocyt I rzędu (diploidalny)

-Oocyt I rzędu wchodzi w kolejny okres

DOJRZEWANIE

2 podziały

o Redukcyjny

o Ekwacyjny

• Aby doszło do dalszego rozwoju oocytu II rzędu musi nastąpić połączenie z plemnikiem. Gdy nie dojdzie do takiego połączenia oocyt II rzędu ginie

• Gdy nastąpi połączenie podział zostaje zakończony i powstaje ootyda i ciałko kierunkowe (polocyt II). W tym samym czasie następuje podział polocytu I

Rodzaje pęcherzyków jajnikowych

A) Pęcherzyki pierwotne

B) Pęcherzyki wtórne

• Pęcherzyki jajnikowe wzrastające bezjamiste

• Pęcherzyki jajnikowe wzrastające jamiste

• Pęcherzyki jajnikowe dojrzałe

  C) Pęcherzyki artezyjne (zanikowe)

Budowa JAJOWODU

o Błona śluzowa

o Błona mięśniowa

o Błona surowicza

BŁONA ŚLUZOWA jajowodu

• => liczne fałdy podłużne, na których znajdują się fałdy wtórne

• Wysłana nabł. jedno. walcowatym na bł. podstawnej

• Część komórek ma rzęski, a pomiędzy nimi mikrokosmki

• cytoplazma zawiera ziarnistości; wytwarzana jest wydzielina o charakterze śluzowym

• Pod nabł. blaszka właściwa – tk. łączna luźna unaczyniona, unerwiona, obecne komórki wędrujące i tuczne

• Zwiększenie liczby komórek wydzielniczych obserwuje się w czasie ciąży

Gdzie są największe fałdy podłużne w bł.śluz. jajowodu?

Największe są w bańce jajowodu, a w kierunku macicy stają się coraz niższe

U kogo bł.śluz. w jajowodzie jest bardziej pofałdowana?

KOŃ, ŚWINIA: Najbardziej pofałdowana

MIĘSO: różnice są indywidualne

U jakich gatunków może występować przejściowo nabł.wielorzędowy w bł.śłuz. jajowodu?

KOŃ, ŚWINIA

BŁONA MIĘŚNIOWA jajowodu

• 2 warstwy komórek gładkich:

  • Wew – okrężna

  • Zew– podłużna

• skurcz błony przyczynia się do przesuwania się komórki jajowej w kierunku macicy

• Liczne naczynia krwionośne

BŁONA SUROWICZA jajowodu

• Nabł. jedno. płaski

• Pod nim tk. podsurowicza z naczyniami krwionośnymi

Budowa MACICY

1. Błona śluzowa

2. Błona mięśniowa

3. Błona surowicza

BLASZKA NABŁONKOWA bł.śluz. macicy

• MIĘSO, KOŃ, CZŁOWIEK, ŚWINIA: Jedno. walcowaty

• PRZEŻUWACZE: Wielowarstwowy

• Okresowo występują na jego powierzchni rzęski skierowane w stronę pochwy

• Między komórkami urzęsionymi obecne są komórki wydzielające śluz

• Nabł. zagłębia się w blaszkę właściwą i => gruczoły cewkowe, pojedyncze:

  • Wąskie

  • Długie

  • Mogą dochodzić do błony mięśniowej

  • Ściana z nabł. jedno. walcowatego

  • Wydzielina śluzowa

BLASZKA WŁAŚCIWA bł.śluz. macicy

• Unaczyniona

• unerwiona

• Tk. łączna

• Wł. kolagenowe i siateczkowe

• Wypełnia przestrzeni pomiędzy gruczołami

• Zawiera: fibroblasty, histiocyty, komórki tuczne, limfocyty, granulocyty, makrofagi

• 2 warstwy:

  A) Powierzchniowa = czynnościowa – tk. łączna siateczkowa B) Głęboka = podstawna – tk. łączna luźna

• Gruczoły leżą gł. w warstwie czynnościowej, a w podstawnej znajdują się ich dna

GRUCZOŁY MACICZNE

• Najmniej rozgałęzione u mięsożernych i człowieka

• Przeżuwacze, świnia – w warstwie powierzchniowej szersze, a w warstwie głębokiej stają się wąskie, silnie rozgałęzione i kręte

• U krowy ułożone równolegle i ukośnie w stosunku do powierzchni błony śluzowej dochodząc do błony mięśniowej

• W kierunku szyjki macicy liczba gruczołów maleje

• U młodych zwierząt są w mniejszych ilościach, krótkie, słabo rozgałęzione, mniej kręte

Budowa POCHWY

1. Błona śluzowa

2. Błona mięśniowa

3. Przydanka

BŁONA ŚLUZOWA pochwy

• Nabł. wielo. płaski (częściowo rogowacieje w okresie wzmożonego działania estron)

• Pow. pokłady zawierają kropelki tłuszczu i dużą ilość glikogenu (źródło kwasu mlekowego)

• Komórki warstw podstawnych bogate w rybosomy i mitochondria

• Wraz z dojrzewaniem pęcherzyka ilość glikogenu osiąga punkt szczytowy (po wpływem estronu)

• W czasie dojrzewania nabłonek jest najgrubszy

• kwaśny odczyn ma ważne znaczenie ochronne

BLASZKA WŁAŚCIWA bł.śluz. pochwy

o Tk. łączna włóknista

o Wł. sprężyste

o Skupienia tk. limfatycznej (grudki)

o Komórki tuczne

o komórki plazmatyczne

BŁONA MIĘŚNIOWA pochwy

2 pokłady komórek mięśniowych gładkich o przebiegu podłużnym i okrężnym

PRZYDANKA pochwy

• Tk.łączna luźna

• Łączy narząd z otoczeniem

• Blaszka właściwa bł. śluz., bł.mięśniowa, przydanka – zaopatrzone w tętnice i sieć naczyń żylnych, które w przydance wytwarzają splot