LES 13 - Absolutisme en parlementaire monarchie

democratie

het volk heeft de meeste macht

evolutie

(historische redeneerwijze): (geleidelijke) ontwikkelingen in de tijd → verandering

politieke revolutie

verandering in het politieke systeem

→ bv: meer inspraak voor het volk of het afzetten van de vorst, meestal als gevolg van een (gewelddadige) opstand

absolutisme

onbeperkte vorstelijke macht

staatsvorm

manier waarop de staat georganiseerd wordt, hoe de bevoegdheden/taken verdeeld zijn

parlementaire monarchie

de vorst deelt zijn macht met een parlement

absolutisme wanneer

1500 - 1789

Lodewijk XIV wanneer

1643 - 1715

stuarts 1

1603 - 1648

Cromwell

1648 - 1660

Stuarts 2

1660 - 1688

kenmerken koning (absolutisme)

• plaatsvervanger van God

• macht van God gekregen

• alleen verantwoording aan God

• bestuurt + maakt wetten + spreekt recht → geen scheiding der macht

• staat boven de wet

kenmerken onderdanen (absolutisme)

• moeten gehoorzamen → geen vrijheid

• geen kritiek mogelijk → geen vrije menings uiting

Lodewijk XIV bestuurt efficiënt en zonder adel (kenmerken)

• bekwame medewerkers → beroepsleger en (betaalde) ambtenaren

• beter inning belastingen

• meer inkomsten

• investeringen in de nijverheid

Adel in Versailles afgeleid door

• voorrechten, erefuncties, geld

• vermaak

• aanbidden van de koning

Adel in Versailles afgeleid gevolg

verliezen aandacht voor politiek

Stuarts vorstelijk absolutisme (1603-1648)

burgeroorlog Karel I ←→ parlement → 1649 = Karel I onthoofd + Cromwell aan de macht → dictator

Stuarts vorstelijk absolutisme (1660-1688)

1688: Glorious Revolution → Willem III van Oranje

Declaration of Rights (1689)

verdeling macht

• koning bestuurt (uitvoerende macht)

• parlement maakt wetten (wetgevende macht)

staatsvorm Frankrijk

absolutisme

staatsvorm Engeland

parlementaire monarchie

→ MAAR: inspraak beperkt tot adel, geestelijke en burgerij dus eigenlijk geen echte democratie

Zonnekoning

aan zijn absolute macht en een zorgvuldig gekozen symbool: de zon → Louis XIV ziet zichzelf als het centrum van Frankrijk = ‘Létat, c’est moi’ (de staat dat ben ik)

ontstaan burgeroorlog in Engeland

ontstond door een botsing tussen koning Karel I en het Parlement over de staatsmacht en religie. Karel regeerde als absoluut vorst (met goddelijk recht) en eiste onafhankelijk geld, terwijl het Parlement eiste dat de vorst zich aan de wet hield

Declaration of Rights (1689)

de koning moet zijn macht delen met het parlement → de koning bestuurt en het parlement maakt de wetten