Geschiedenis begrippenlijst

Prehistorie

… tot 3500 v.C.

Oude Nabije Oosten

3500 v.C. tot 753 v.C.

Klassieke Oudheid

753 v.C. tot 476 v.C.

Middeleeuwen

Tijdvak van 476 v.C. tot 1492.

Vroegmoderne Tijd

1492 tot 1789.

Moderne Tijd

1789 tot 1945.

Hedendaagse Tijd

1945 tot …

Dynastie

Een opvolging van heersers die tot dezelfde familie behoren.

Discontinuïteit

Verandering van sommige maatschappelijke en culturele eigenschappen ten opzichte van een bepaalde tijd.

Continuïteit

Verderzetting van sommige maatschappelijke en culturele eigenschappen ten opzichte van een bepaalde tijd.

Historische Vraag

Een vraag die zich afspeelt op een bepaalde plaats en tijd in het verleden.

Historische Bron

Materiële, mondelinge of geschreven getuigenis uit het verleden.

Historisch Werk

Een resultaat van onderzoek naar historische bronnen.

Primaire Bron

Bron met informatie uit de eerste hand over een gebeurtenis uit het verleden.

Secundaire Bron

Bron die door een getuige achteraf is gemaakt.

Representatief

Iets wat geschikt is om te vertegenwoordigen.

Soldatenkeizers

Benaming voor de vele keizers die elkaar opvolgden in het Romeinse Rijk.

Tetrarchie

Systeem dat het rijk in 2x2 delen splitst met 2 Caesars en 2 Augusti.

Foederati

Germanen in dienst van het Romeinse leger.

Germaanse Talen

Subgroep van de Indo-Europese talen waaronder het Nederlands valt.

Romaanse Talen

Subgroep van de Indo-Europese talen waaronder het Latijn valt.

Barbaar

Vroegere Romeinse benaming voor niet-Romeinse volkeren.

Grote Volksverhuizing

Proces waarbij Germaanse volkeren het Romeinse Rijk binnentrokken.

Germanen

Verzamelnaam voor volkeren in Noord-, Oost- en Centraal-Europa.

Tacitus

Romeins schrijver en historicus (56-120).

Clerus

De geestelijkheid.

Kerstening

Het bekeren van niet-christelijke volkeren tot het christendom.

Torque

Keltische of Germaanse halsband van (edel)metaal.

Hunnen

Oosters volk dat Europa in de vierde eeuw binnenviel.

Heiden

Letterlijk ‘ongodsdienstig mens’; iemand met een andere godsdienst.

Ketterij

Stromingen binnen het christendom die afwijken van de officiële leer.

Arianisme

Leer waarbij de goddelijkheid van Christus ontkend wordt.

Legitimiteit

Recht van de heerser om te heersen.

Lex Salica

De eerste niet-Romeinse wettekst in Europa.

Hofmeier

De belangrijkste raadgever van de Merovingische koningen.

Renaissance

Periode van culturele bloei in de 14-16e eeuw.

Burgeroorlog

Oorlog waarbij de betrokken partijen deel uitmaken van hetzelfde land.

Gewoonterecht

Verzameling van stilzwijgende regels binnen een gemeenschap.

Eurocentrisme

Europese cultuur als maatstaf gebruiken voor geschiedenis.

Rijksappel

Symbool van geestelijke macht.

Verdrag van Verdun

Verdrag dat de verdeling van het Karolingische rijk regelt.

Agrarisch

Alles wat met landbouw te maken heeft.

Ancien Régime

Periode die de middeleeuwen en vroegmoderne tijd omvat.

Autarkie

Voorzien in eigen behoeften.

Cijns

Belasting die een horige aan de heer moest betalen.

Domaniaal Stelsel

Vroegmiddeleeuws economisch systeem waar de heer de baas was.

Domesticatie

Het gericht kweken van planten en dieren.

Horige

Persoon die bij een stuk land ‘hoorde’.

In Natura

Een handelsvorm waarbij men met producten betaalt.

Lijfeigenen

Persoon die eigendom was van de heer binnen het stelsel.

Vroonhof - Vroonland

Landgoed van de heer binnen het domaniaal stelsel.

Hoevenhof - Hoevenland

Landgoederen van de horigen en lijfeigenen.

Getijdenboek

Een gebedenboek uit de middeleeuwen dat gebedstijden aangeeft.

Vruchtgebruik

Recht om een stuk grond te gebruiken terwijl eigendom blijft.

Klimaatoptimum

Periode met een gunstig verhoogde temperatuur.

Demografisch

Statistische beschrijving van de bevolking.

Oratores

De eersten stand van de standensamenleving, geestelijken.

Bellatores

De tweede stand van de standensamenleving, de adel.

Laboratores

De derde stand van de standensamenleving, zij die werken.

Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM)

Document aangenomen door de VN in 1948 met basisrechten.

Seculiere Geestelijken

Geestelijken die tussen de mensen leven.

Reguliere Geestelijken

Geestelijken die in afzondering leven.

Tienden / Tiendrecht

1/10 van landbouwopbrengst aan abdij afgestaan.