Geografia i historia geologiczna Polski

Zbiór fiszek pojęciowych obejmujący położenie matematyczno-geograficzne i geopolityczne Polski, struktury morskie, formy geologiczne, surowce mineralne oraz historię wydarzeń geologicznych.

Morze terytorialne Polski

Pas wód morskich o szerokości $12\text{ mil morskich}$ mierzonych od linii podstawowej brzegowej.

Wyłączna strefa ekonomiczna Polski

Morski obszar Polski, którego północna granica sięga $55^\circ 51' \text{N}$, $18^\circ 18' \text{E}$.

Morskie wody wewnętrzne Polski

Obszary wodne obejmujące m.in. części Zalewu Szczecińskiego, Zalewu Wiślanego oraz Zatoki Gdańskiej.

Rozciągłość południkowa Polski

Wynosi $5^\circ 50'$ ($649\text{ km}$), co sprawia, że wysokość górowania Słońca na południowych krańcach jest o $6^\circ$ większa niż na północnych.

Rozciągłość równoleżnikowa Polski

Wynosi $10^\circ 02'$ ($689\text{ km}$), co powoduje, że Słońce wschodzi na wschodnich krańcach Polski o $40\text{ min}$ wcześniej niż na zachodnich.

NATO (w kontekście geopolityki Polski)

Sojusz wojskowy, do którego Polska należy od $1999\text{ r.}$, co daje gwarancje bezpieczeństwa oraz nakłada obowiązek obrony innych członków.

Unia Europejska (w kontekście geopolityki Polski)

Organizacja integracyjna, do której Polska należy od $2004\text{ r.}$, uzyskując dostęp do wspólnego rynku i funduszy unijnych.

Strefa Schengen (w kontekście geopolityki Polski)

Strefa otwartych granic, do której Polska należy od $2007\text{ r.}$, co umożliwia przekraczanie granic bez kontroli paszportowej i celnej.

Żyła (geologia)

Forma występowania skał lub minerałów, powstała w szczelinach skał w wyniku krystalizacji minerałów zawartych w roztworze.

Pokład (geologia)

Równoległa do innych skał warstwa, która powstaje w procesie sedymentacji (osiadania).

Górnośląskie Zagłębie Węglowe

Najzasobniejsze zagłębie węgla kamiennego w Polsce.

Sól kamienna (surowiec w Polsce)

Surowiec wydobywany m.in. na przedpolu Karpat, Kujawach (od $1907\text{ r.}$), w Wielkopolsce i w rejonie Zatoki Puckiej metodą głębinową otworową.

Siarka (surowiec w Polsce)

Surowiec występujący głównie w rejonie Tarnobrzega i Staszowa oraz w okolicach Lubaczowa, używany m.in. do produkcji kwasu siarkowego i nawozów.

Orogeneza kaledońska w Polsce

Ruchy górotwórcze, w wyniku których w kambrze zostały sfałdowane skały osadowe budujące fragmenty Sudetów oraz Gór Świętokrzyskich.

Wydarzenia geologiczne w karbonie

Okres ery paleozoicznej, w którym powstały skały krystaliczne i metamorficzne (np. w Tatrach i Sudetach) oraz złoża węgla kamiennego.

Wydarzenia geologiczne w permie

Okres ery paleozoicznej, podczas którego w Sudetach i na przedpolu sudeckim zachodziły procesy wulkaniczne oraz powstały złoża soli kamiennej.

Wydarzenia geologiczne w triasie i jurze

Okresy ery mezozoicznej charakteryzujące się transgresjami morskimi oraz powstaniem geosynkliny karpackiej i wapieni (m.in. w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, Tatrach i Pieninach).

Wydarzenia geologiczne w paleogenie i neogenie

Epoki ery kenozoicznej, w których trwały alpejskie ruchy górotwórcze, nastąpiło sfałdowanie i wypiętrzenie Karpat oraz powstało zapadlisko przedkarpackie.

Wydarzenia geologiczne w czwartorzędzie

Najmłodszy okres ery kenozoicznej, w którym powstało Morze Bałtyckie oraz kilkukrotnie nasuwał się lądolód skandynawski.