Các cuộc Cách Mạng Công Nghiệp trong lịch sử🎊

Theoretical knowledge only✨

CMCN lần thứ I - Thời gian

Từ nửa sau thế kỷ XVIII - đến đầu thế kỷ XIX

CMCN lần thứ I - phạm vi

Khởi đầu từ nước Anh, sau đó lan ra các nước Châu Âu, Bắc Mỹ

Thành tựu CMCN I - tiến bộ kỹ thuật và máy móc ngành dệt

Con thoi bay (1773), Máy kéo sợi Jenny (1764), Máy kéo sợi chạy bằng hơi nước (1785), Máy hơi nước (1784)

CMCN I - Luyện kim

Lò luyện quặng theo phương pháp pudding (1789) làm việc luyện quặng được đơn giản hóa, sắt được sản xuất nhiều phục vụ máy móc và đồ dùng sinh hoạt

CMCN I - Cơ khí chế tạo máy

Phương tiện gia công kim loại - búa hơi, máy tiện, máy phay

Động cơ đốt trong ra đời - CMCN I

Chưa được ứng dụng rộng rãi trong đời sống
Hoàn thiện bởi Giôn Ba-bơ (1791) và Samuel Brown (1823)

Ngành GTVT - CMCN I

Tàu thủy chở khách chạy bằng hơi nước đầu tiên (1807)
Đầu máy xe lửa (1814, Stephenson)
Đường sắt nối Manchester và Liverpool đầu tiên (1825)
1000 km đường sắt (giữa thế kỷ XIX) ở Anh

Đặc điểm bao trùm CMCN I

Quá trình cơ khi hóa trong sản xuất (Sử dụng năng lượng nước và hơi nước để cơ giới hóa sản xuất, Chuyển nền sản xuất từ thủ công sang máy móc)

Thành tựu nổi bật nhất trong CMCN I

Máy hơi nước (1784)

CMCN II - Thời gian

Cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX

CMCN II - Phạm vi

Bắt đầu từ Mỹ, lan ra khắp châu Âu và Nhật Bản

CMCN - Thành tựu điện năng

Bóng đèn sợi đốt (Edison, 1879), dòng điện xoay chiều (Tesla)

CMCN II - Luyện kim

Phương pháp luyện quặng bằng lò cao (Bê-sê-mơ)

Ý nghĩa thành tựu về điện năng trong CMCN II

Tạo ra nguồn năng lượng mới được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất công nghiệp
Mở ra quá trình điện khí hóa trong sản xuất, thúc đẩy sự phát triển nhiều lĩnh vực khác
Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của con người

Ý nghĩa của thành tựu Luyện kim trong CMCN II

Sản lượng thép tăng vọt, chất lượng tốt, giá thành rẻ
Dần thay thế sắt trở thành nguồn vật liệu chính trong CN, GTVT...

CMCN II - Công nghiệp hóa học

Hóa chất, phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc nổ
Đặc biệt là việc khai thác và chế biến dầu mỏ (dầu diesel, xăng, khí đốt….)

CMCN II - Động cơ đốt trong

được Sử dụng rộng rãi, nhất là trong lĩnh vực GTVT

CMCN II - GTVT

Được hiện đại hóa triệt để
Oto Model T (Ford, 1908)
Máy bay (anh em Wright, 1903) - mở đầu cho ngành hàng không thế giới

CMCN II - Những thành tựu khác

Máy vô tuyến điện, máy điện tín, điện thoại, in ấn

CMCN II - Đặc trưng nổi bật

Chuyển từ cơ khí hóa sang điện khí hóa, ứng dụng điện năng để sản xuất hàng loạt

Ý nghĩa CMCN cận đại - Kinh tế (1)

Làm thay đổi căn bản cách thức tổ chức sản xuất, tạo ra nguồn động lực mới, nguồn vật liệu mới trong sản xuất. Từ đó, nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy công nghiệp phát triển nhảy vọt.

Ý nghĩa CMCN cận đại - Kinh tế (2)

Thúc đẩy sự chuyển biến mạnh mẽ trong các ngành kinh tế khác - Thương mại, nông nghiệp, GTVT, thông tin liên lạc

Ý nghĩa CMCN cận đại - Kinh tế (3)

Dẫn đến sự thay đổi trong CÁN CÂN KINH TẾ thế giới
+ Anh trở thành cường quốc kinh tế, thương mại đứng đầu thế giới vào thế kỷ XIX
+ Mỹ và Đức vươn lên mạnh mẽ, vượt qua Anh trên nhiều lĩnh vực nhờ đi đầu trong CMCN II

Ý nghĩa CMCN cận đại - Kinh tế (4)

Làm cho nền sản xuất và kinh tế thế giới ngày càng có tính toàn cầu, liên kết mạnh mẽ hơn: Nền sản xuất TBCN phát triển nhảy vọt sau khi ứng dụng thành tựu CMCN, dẫn đến nhu cầu mở rộng thị trường ra khỏi phạm vi nội địa, khu vực

Ý nghĩa CMCN cận đại - Kinh tế (5)

Đưa nhân loại chuyển sang một thời đại văn minh mới - văn minh công nghiệp

Ý nghĩa CMCN cận đại - Xã hội (1)

Làm thay đổi cơ cấu dân cư và cơ cấu lao động, dân số tăng nhanh ở những vùng CNH

Ý nghĩa CMCN cận đại - Xã hội (2)

Đưa đến sự hình thành của các trung tâm công nghiệp mới và cũng là thành thị đông dân như London, Paris, Berlin
Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng

Ý nghĩa CMCN cận đại - Xã hội (3)

Sự hình thành hai giai cấp cơ bản trong xã hội là Tư sản CN và Vô sản CN
Tư sản bóc lột vô sản bằng chế độ làm công ăn lương —> Mâu thuẫn xã hội phát triển gay gắt —> Bùng nổ các cuộc đấu tranh GCVS chống lại GCTS

Ý nghĩa CMCN cận đại - Xã hội (4)

Phong trào công nhân nảy sinh và phát triển
Ngày càng mạnh mẽ về hình thức
Có các nghiệp đoàn, tổ chức công đoàn ra đời, giúp đỡ, đoàn kết đấu tranh vì quyền lợi công nhân

Ý nghĩa CMCN cận đại - Xã hội (5)

Tạo động lực cho sự thắng thế của CNTB so với CĐPK
Tạo động lực cho sự xác lập và mở rộng của hệ thống TBCN trên phạm vi thế giới từ thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX

Ý nghĩa CMCN cận đại - Văn hóa (1)

Lối sống, tác phong công nghiệp hình thành và ngày càng phổ biến trong xã hội
+ Phong cách làm việc khẩn trương, đúng hẹn, chính xác trở thành thói quen
+ Giáo dục được tiêu chuẩn hóa về nội dung, phương pháp để đào tạo nhân lực cho các ngành CN
+ Yếu tố thị trường ngày càng chi phối đời sống xã hội

Ý nghĩa CMCN cận đại - Văn hóa (2)

Đời sống vật chât, tinh thần của con người ngày càng nâng cao, phong phú, đa dạng với sự xuất hiện của các phương tiện di chuyển, liên lạc, giải trí hiện đại hơn
Nghệ thuật phát triển theo xu thế đại chúng

Ý nghĩa CMCN cận đại - Văn hóa (3)

Sự giao lưu, kết nối giữa các quốc gia, châu lục, giao lưu văn hóa Đông - Tây ngày càng mạnh mẽ.

Tiêu cực CMCN cận đại (1)

Làm gia tăng tình trạng chênh lệch giàu nghèo, bất bình đẳng xã hội ngày càng lớn

Tiêu cực CMCN cận đại (2)

Người lao động, nhất là phụ nữ và trẻ em, bị bóc lột nặng nề trong các công xưởng. Trung bình phải làm 14h/ngày và 6 ngày/tuần trong điều kiện kém an toàn.

Tiêu cực CMCN cận đại (3)

Tình trạng ô nhiễm môi trường ở các trung tâm CN tác động xấu đến khí hậu và môi trường Trái đất. Năm 1858, London bị ô nhiễm nặng nề, tỷ lệ chết trẻ cao.

Tiêu cực CMCN cận đại (4)

Tình trạng xâm chiếm, cướp bóc thuộc địa, chiến tranh đế quốc gây những thảm họa to lớn toàn cầu
- Đẩy mạnh cạnh tranh, xâm chiếm thị trường, thuộc địa khi trong nước không còn đủ đáp ứng
- CNDQ hình thành cướp bóc, xâm chiếm, bóc lột nhân dân trong nước và các dân tộc thuộc địa
- Nhiều thành tựu CMCN được sử dụng cho mục đích chiến tranh, phá hủy nhiều giá trị văn minh phương Đông, tổn thất nhiều sinh mạng trên thế giới.

CMCN thời cận đại tác động đến VN (1)

Đứng trước thách thức lịch sử to lớn cùng với các nước phương Đông với CDPK khủng hoảng khi CNTB được xác lập và phát triển trên phạm vi thế giới

CMCN thời cận đại tác động đến VN (2)

1858, thực dân Pháp gây chiến tranh xâm lược Việt Nam, lôi cuốn VN vào vòng xoáy của CNTD

CMCN thời cận đại tác động đến VN (3)

Sức mạnh vượt trội về kinh tế, khoa học kỹ thuật và vũ khí của thực dân Pháp là một trong những nguyên nhân khách quan đẩy nhân dân Việt Nam thời Nguyễn rơi vào bi kịch mất nước (1884)

CMCN thời cận đại tác động đến VN (4)

Cuộc khai thác thuộc địa và bóc lột quy mô lớn của Pháp đã du nhập phương thức sản xuất mới cùng một số thành tựu CMCN
—> Chuyển biến trong bộ mặt KT - XH Việt Nam.

CMCN thời cận đại tác động đến VN (5)

Hậu quả nghiêm trọng và nặng nề đến Việt Nam -thuộc địa của Pháp sau khi trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới đẫm máu thông qua việc đế quốc sử dụng thành tựu của các cuộc CMCN, nhất là phương tiện chiến tranh, vũ khí

CMCN III - Thời gian

Những năm 40 thế kỷ XX - cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI

CMCN III - Phạm vi

Khởi đầu ở Mỹ rồi phát triển ở Liên Xô, Nhật Bản, Anh, Pháp, Đức

CMCN III - CNTT và viễn thông - Máy tính

Máy tính điện tử đầu tiên (ENIAC, 1946)
Máy tính cá nhân đầu tiên (Ante 8800, 1975)
Máy tính xách tay đầu tiên (Osborne 1, 1981)

CMCN III - CNTT và viễn thông - Internet

- Internet (1957, Mỹ) mở ra khả năng kết nối giữa các khu vực trên toàn cầu, chia sẻ thông tin giữa các thiết bị dễ dàng và hiệu quả
- WWW (Tim Béc-nơ, 1990) - công cụ thu thập và chia sẻ thông tin từ Internet dễ dàng và miễn phí.
- Wifi (1996) giúp kết nối Internet nhanh chóng,thuận tiện, thúc đẩy quá trình số hóa mạnh mẽ

CMCN III - CNTT và viễn thông - Điện thoại di động

Ngày càng tích hợp được nhiều tính năng như một máy tính cá nhân hóa

CMCN III - CNTT và viễn thông - ý nghĩa

- Thay đổi căn bản cách thức con người xử lý, lưu trữ và truyền tải thông tin
- Mở ra khả năng vô tận trong học tập, làm việc, giải trí
- Thúc đẩy tự động hóa trong sản xuất CN
- Thay đổi căn bản cách thức giao tiếp và tương tác xã hội, giúp con người có thể kết nối gần gũi bất kể khoảng cách địa lý
- Là phương tiện thiết yếu cho con người trong đời sống hiện đại

CMCN III - Tự động hóa và công nghệ robot

Sử dụng rộng rãi trong sản xuất và CN, NN, giải trí, y học…. giúp giải phóng sức lao động, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm chi phí, giá thành, tối ưu lợi nhuận.

CMCN III - Công nghệ vật liệu

Nhiều vật liệu mới như composite,polime,nano, vật liệu siêu dẫn…. với nhiều tính năng vượt trội về độ cứng, bền, dẻo, nhẹ

CMCN III - Công nghệ năng lượng

Là các nguồn năng lượng tái tạo như (gió, mặt trời, nguyên tử…) góp phần thay thế các nguồn năng lượng hóa thạch và làm chậm quá trình cạn kiệt tài nguyên và giảm bớt ô nhiễm môi trường, thúc đẩy sự phát triển bền vững.

CMCN III - Công nghệ sinh học

Thành tựu đột phá trong công nghệ di truyền, công nghệ tế bào, công nghệ vi sinh, công nghệ enzym, cách mạng xanh trong NN….

CMCN III - Chinh phục vũ trụ

- Vệ tinh nhân tạo Sputnik I (1957) mở ra kỷ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người
- Nhà du hành Neil Amstrong (1957, Mỹ) đặt chân lên Mặt trăng

CMCN III - Đặc trưng nổi bật

- Là bước chuyển từ công nghệ điện tử và cơ khí hóa sang công nghệ số và tự động hóa trong sản xuất

- Khoa học, kỹ thuật và công nghệ gắn bó chặt chẽ với nhau; khoa học là tiền đề trực tiếp cho kỹ thuật và công nghệ

CMCN IV - Thời gian

Diễn ra từ đầu thế kỷ XXI

CMCN IV - Phạm vi

Diễn ra tại nhiều quốc gia trên thế giới, nhất là các nước đang phát triển (trình độ KHKT và công nghệ tiên tiến, cơ sở hạ tầng kỹ thuật đồng bộ)

Kỹ thuật số - AI

Cỗ máy thông minh có hoạt động và phản ứng giống với con người, có khả năng nhận dạng giọng nói, học tập, lập kế hoạch, giải quyết vấn đề
ứng dụng trong các nhà máy thông minh, GTVT, giáo dục, tài chính, y tế….

Kỹ thuật số - Internet vạn vật

Sư kết hợp giữa Internet và công nghệ không dây. vật thể hằng ngày kết nối được với Internet có thể tự động thu thập, xử lý và truyền tải liệu without human interaction.
Có thể ứng dụng trên nhiều lĩnh vực như công nghệ điều hành sản xuất, GTVT, thương mại điẹn tử,giáo dục, quản lý đô thị….

Kỹ thuật số - Big Data

Tập hợp dữ liệu lớn và phức tạp, bao gồm các khâu phân tich, thu thập, giám sát, tìm kiếm,chia sẻ, truy vấn thông tin và dữ liệu…

Ứng dụng trong các ngành sản xuất, xây dựng,GTVT, quản lý nhà nước, giáo dục…

CMCN IV - Robot thế hệ mới

Robot có kích thước, biểu cảm, diễn thuyết như con người… với độ chính xác cực cao

Ai và điều khiển học cho phép con người điều khiển từ xa without distance limitation, thời gian tương tác nhanh hơn, chính xác hơn.

CMCN IV - Công nghệ sinh học

- Là lĩnh vực đa ngành và liên ngành
- Có ba công nghệ chủ yếu tác động mạnh đến sự thay đổi cuộc sống con người là: Công nghệ gen, nuôi cấy mô, nhân bản

CMCN IV - Công nghệ Nano

- Là chuyên ngành về vật liệu có kích cỡ tối thiểu từ 1 đến 100 nanomet

- Công nghệ nanno có thể tạo ra rất nhièu các vật liệu và thiết bị mới với vô vàn ứng dụng trong y học, điện tử, sinh học, mỹ phẩm và các sản phẩm tiêu dùng….

CMCN IV - Các thành tựu khác

Công nghệ Blockchain, giao thông thông minh, y tế thông minh, công nghệ in 3D,…

Đặc trưng của CMCN IV

Hòa trộn, kết hợp các công nghệ trong các lĩnh vực của thế giới thực, thế giới số và thế giới sinh học với nhau; làm mờ ranh giới giữa vật lý, kỹ thuật số và sinh học

CMCN hiện đại - Ý nghĩa kinh tế (1)

Thúc đẩy sự chuyển dịch của nền kinh tế toàn cầu sang kinh tế tri thức, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng chú trọng công nghệ, đối mới sáng tạo; thay đổi phương thức sản xuất theo hướng sản xuất thông minh.

CMCN hiện đại - Ý nghĩa kinh tế (2)

Nhiều sản phẩm và dịch vụ mới ra đời (in 3D, thiết bị tự lái, thương mại điện ttử…) thay đổi phương thức tiêu dùng

CMCN hiện đại - Ý nghĩa kinh tế (3)

Nhiều mô hình kinh tế mới ra đời như mô hình kinh tế chia sẻ, kinh tế tuần hoàn và kinh tế số…. thúc đẩy sự tăng trường kinh tế chất lượng cao, giảm thiểu tác động môi trường sống

CMCN hiện đại - Ý nghĩa kinh tế (4)

Thúc đẩy quá trình khu vực hoá, toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới

CMCN hiện đại - Ý nghĩa kinh tế (5)

Đưa nhân loại chuyển sang nền văn minh mới: văn minh thông tin

CMCN hiện đại - Tiêu cực kinh tế (1)

Phụ thuộc vào công nghệ khiến các quốc gia, doanh nghiệp dễ bị tổn thương, tê liệt nếu hệ thống có sự cố hoặc rủi ro kỹ thuật khác

CMCN hiện đại - Tiêu cực kinh tế (2)

Chi phí đầu tự cao và hạ tầng công nghệ và lao động tạo áp lực tài chính lớn

CMCN hiện đại - Tiêu cực kinh tế (3)

Sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường trong nước và quốc tế. Các doanh nghiệp nhỏ, các quốc gia kém phát triển có xuất phát điểm thấp hơn, không đủ sức thích ứng và cạnh tranh thì dễ bị tụt hậu và đào thải

CMCN hiện đại - Tích cực xã hội (1)

Giải phóng sức lao động của con người khỏi những công việc nguy hiểm, môi trường độc hại. Môi trường làm việc mang tính mở, linh hoạt hơn, có thể làm việc từ xa, tiết kiệm thời gian.

CMCN hiện đại - Tích cực xã hội (2)

Đưa đến sự phân hóa trong lực lượng lao động, chuyển cơ cấu từ lao động thủ công/cơ khí sang lao động trí thức/thông tin. Đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn cao và đáp ứng công nghệ mới ngày càng tăng; lực lượng lao động phổ thông hoặc trình độ chuyên môn cao nhưng có tính lặp đi lặp lại sẽ bị suy giảm, thay thế một phần hoặc toàn bộ.

CMCN hiện đại - Tích cực xã hội (3)

Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân hiện đại mang tính chất kinh tế - xã hội nhiều hơn với những biểu hiện mới: Bảo vệ nhân quyền, dân chủ, chống pbct, chống tiêu cực của toàn cầu hóa, bảo vệ môi trường…..

CMCN hiện đại - Tích cực xã hội (4)

Việc áp dụng hệ thống tự động hóa và số hóa vào đời sống xã hội góp phần bảo vệ an ninh trật tự xã hội, bảo vệ môi trường (công nghệ tiết kiệm năng lượng, công nghệ giám sát và thu thập thông tin….)

CMCN hiện đại - Tích cực xã hội (5)

Đời sống vật chất và tinh thần của con người sẽ ngày càng được nâng cao: nhờ sự phát triển của công nghệ y tế, tuổi thọ và chất lượng cuộc sống con người ngày càng được cải thiện; dịch vụ giải trí đa dạng, chi phí rẻ…

CMCN hiện đại - Tiêu cực xã hội (1)

Nhiều người lao động đối diện nguy cơ mất việc làm do sự đào thải của ở các ngành đòi hỏi kỹ năng thấp, có tính lặp đi lặp lại trong kỷ nguyên tự động hóa như dệt may, vận tải, thu ngân hay các ngành nghề chuyên môn cao nhưng cũng lặp đi lặp lại như kế toán, bảo hiểm, phân tích tài chính…..

CMCN hiện đại - Tiêu cực xã hội (2)

Sự phân hóa xã hội ngày càng tăng, tình trạng chênh lệch giàu nghèo ngày càng lớn. Hiện nay trên thế giới, 1% số người giàu nắm số tài sản tương đương

CMCN hiện đại - Tiêu cực xã hội (3)

Con người bị lệ thuộc nhiều hơn vào các thiết bị thông minh, ít quan tâm đến các mối quan hệ gia đình và xã hội; phải đối mặt nhiều hơn về các vấn đề sức khỏe tâm thần.

CMCN hiện đại - Tiêu cực xã hội (4)

Tác động tiêu cực tới môi trường: Một số lĩnh vực công nghệ cao cũng gây ra ô nhiễm và tiêu thụ tài nguyên; việc sử dụng năng lượng không bền vững vào sản xuất có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng tới môi trường.

CMCN hiện đại - Tích cực văn hóa (1)

Việc tìm kiếm, chia sẻ thông tin trở nên vô cùng nhanh chóng và thuận tiện

CMCN hiện đại - Tích cực văn hóa (2)

Con người có thể trao đổi, giao tiếp thông qua các ứng dụng trên Internet một cách nhanh chóng, thuận tiện, giảm thiểu chi phí

CMCN hiện đại - Tích cực văn hóa (3)

Giúp cho sự giao lưu văn hóa giữa các khu vực, các quốc gia, dân tộc trên thế giới diễn ra dễ dàng và thuận lợi hơn. CNTT, MXH, Internet thúc đẩy quá tình giao lưu văn hóa trên phạm vi toàn cầu; giúp nền văn hóa từ các quốc gia khác nhau dễ dàng tiếp cận và ảnh hưởng lẫn nhau, tạo nên tiếp biến văn hóa mạnh mẽ….

CMCN hiện đại - Tích cực văn hóa (4)

Tạo ra khả năng bảo tồn và phát huy di sản văn hóa qua công nghệ số: các công cụ số hóa giúp bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, lưu giữ các di sản vật thể; đồng thời giúp các thế hệ sau tiếp cận và hiểu biết sâu hơn lịch sử văn hóa dân tộc..

CMCN hiện đại - Tiêu cực văn hóa (1)

Phát sinh các vấn đề liên quan đến bảo mật thông tin cá nhân; độ tin cậy và chính xác của các thông tin được chia sẻ; “truyền thông bẩn” và “bạo lực mạng”

CMCN hiện đại - Tiêu cực văn hóa (2)

Làm gia tăng xung đột giữa giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại, đặt ra nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc….

CMCN hiện đại - Tiêu cực văn hóa (3)

Nguy cơ về an ninh quốc gia và trật tự xã hội