DDx'en diergeneeskunde

Bradycardie

• Te hoge vagotonus

• Hyperkaliëmie

  • Nierinsufficiëntie

  • Hypoaldosteronisme

  • Acidose

• SA blok

• AV blok

• Hypothyreoïdie

• Hypocalciëmie

Hypokaliëmie

• Te hoog verlies via nieren 

  • Te veel uitscheiding

• Te hoog verlies via MDK

  • Braken

  • Diarree

• Alkalose

  • Overmatig braken of diarree

  • Er gaat relatief veel kalium de cel in, dus er zit minder in het bloed

• Te kort in voeding

  • Anorexie

• Hyperaldosteronisme

• Erfelijk sommige rassen

Hypocalcemie

• Hypoparathyreoïdie

• Nierinsufficiëntie

• Puerperal tetanie (Ca verlies bij lactatie)

• Ethylene glycol (antifreeze) vergiftiging

• Acute pancreatitis

• Hypoalbuminemie

• Neoplasie

Diarree

• Dunne darm diarree

  • Maldigestie

  • Malabsorptie

  • Malsecretie

• Dikke darm diarree

Braken

• Directe prikkeling van het braakcentrum

  • Druk door tumor

  • Evenwichtsorgaan

  • Hypoxie

• Indirecte prikkeling via chemoreceptor trigger zone

  • Toxines in het bloed:

    • Nierinsufficiëntie

    • Leverfalen

    • Exotoxines/medicatie

    • Endotoxinen bacteriën

• Indirecte prikkeling via afferente zenuwbanen (Nervus vagus)

• Rekreceptoren (In MDK gemeten door rekreceptoren)

  • Ontsteking

  • Tumor

  • Maagoverlading

  • Corpus alienum

  • Obstipatie

• Chemoreceptoren

• Endocriene aandoeningen

  • Addison

  • Hyperthyreoïdie

Regurgiteren

• Hypomotiliteit

  • Megaoesofagus, neurologische problemen, neuromusculaire problemen

• Obstructie

  • Uitgaande van de wand (strictuur, tumor), lumen (CA) of van buitenaf

• Ontsteking

  • Oesofagitis

    • De reflexboog van de oesophagus is dan onderbroken

Hormonale kaalheid (alopecia)

• Cushing (hypercorticisme)

• Groeihormoondeficiëntie

• Hypothyreoïdie

• Oestrogeen overmaat

Steelband rechts

• Lebmaagdislocatie rechts → achterste stenosebeeld

• Torsio ansa proximale

• Meteorismus van darm delen

• Lucht in de buik (na operatie)

• Abcessen

Koliek paard

Niet infectieus:

• Ware koliek

  • Krampkoliek

  • Maagzweren

  • Obstipatiekoliek (Stro, zand, vlas)

  • Liggingsveranderingen zonder strangulatie

    • Milt-nierband entrapment

    • Right dorsal displacement

    • Retroflexie

  • Gaskoliek (fermentatie, passagebelemmering, verminderde motiliteit)

  • Liggingsveranderingen met strangulatie

    • Volvulus dunne darm

    • Torsio coli

• Valse koliek

  • Peritonitis

  • Nierstenen

  • Galstenen

  • Torsio uteri

• Schijnbare koliek

  • Pleuritis

  • Spierbevangenheid

Recidiverende koliek

• Krampkoliek

• Wormen

• Maagzweren

• Zandkoliek

• Gaskoliek

Diarree (paard)

• Infectieus

  • Salmonella

  • Clostridium

  • Wormen

  • Equine Corona virus

• Niet infectieus

  • Voerverandering

  • Allergie

  • Zand

  • NSAIDS

  • Eikel intoxicatie

Icterus

• Prehepatisch

  • Hemolyse

  • Vasten

  • Caroteen opname

• Hepatisch

  • Cholestase

  • Hepatitis

• Posthepatisch

  • Cholestase

PU/PD

• Primaire polydipsie

• Glucosurie

• Nierfalen

• Hypercorticisme (cushing)

• Pyometra (baarmoederontsteking)

• Leverfalen

• Hyperthyreoïdie

• Hypercalciëmie

• Hyperaldosteronisme

• Polycythaemia (veel (rode bloed)cellen in het bloed)

• Acromegalie (GH overmaat)

• Centrale diab. insip.

• Nefrogene diab. insip.

• Iatrogene oorzaken

• (pericardovervulling)

Vermageren ondanks goede eetlust

• Opname voedsel

  • Inadequate voeding

    • Te weinig voedsel

    • Kwaliteit van voedsel is slecht

  • Niet kunnen slikken/kauwen

  • Braken/regurgiteren

  • Maldigestie/malabsorptie

• Verhoogd gebruik van energie

  • Hyperthyreoïdie

  • Verhoogde inspanning (hartlijden, tachycardie)

  • Dracht/lactatie

  • Tumoren

  • Koorts

• Verlies van energie

  • Glucosurie

  • Protein losing enteropathy

  • Proteïnurie door glomerulopathie

  • Parasieten

Zwelling in de halsregio

• Schildkliertumor (bij paard enige ddx)

• Maligne lymfoom

• Abces

• Cyste

• Lipoom

• Speekselkliertumor of cyste

• Andere tumor in nekregio

• Ontsteking

Hyperkaliëmie

• Addison

• Nierfalen

• Acidose door hypovolemie

Te laag T4

• Hypothyreoïdie

• SES

Hypercalciëmie lang:

• Laboratoriumfout

• Niet tumoreuze oorzaak

  • Nierfalen

  • Addison

  • Dieet

  • Hypervitaminose D

  • Granulomateuze ontsteking

• Tumoreuze oorzaak

  • Primair hyperparathyroïdie

    • Parathyroid adenoom

  • Humorale hypercalciemi maligniteit (PTH-rp)

    • T-cel lymfoom, anaalzakcarcinoom, mammair carcinoom, thymoma, andere carcinomen

  • Osteoclast activating factors (IL-1, TNF, TGFs)

    • Hematopoietic tumoren (multiple myeloom)

  • Osteolytic tumors

    • Osteosarcoom, feline squamous cell carcinoma

Achterblijven in de groei

Niet endocriene oorzaak

• Malnutritie

• Malabsorptie

• Maldigestie

• Hartfalen tachycardie kost veel energie

• Leverziekten

  • Portosystemische shunt

• Nierziekten

• Skeletstoornis

• Biologische variatie

• Onverwachte voortplanting met een kleiner ras

Endocriene oorzaak

• Groeihormoon deficiëntie of resistentie

• Hypothyreoïdie

• Diabetes mellitus (insuline is een belangrijk katabool hormoon)

• Hypercortisolisme (komt meestal door tumor, maar dit komt op jonge leeftijd nauwelijks voor. Hierbij moet je dus vooral denken aan de iatrogene vorm.) 

Icterus (paard)

Prehepatisch

-   Hemolytische anemie

-   Carotenen pigmenten

-   Door vasten kunnen ze een stof missen waardoor de lever bilirubine niet kan afbreken

Hepatisch

-   Slechte verwerking van bilirubine

-   Obstructie in lever

- Cholestase

-   Verval van levercellen

Posthepatisch (altijd obstructie)

-   Obstructie na de lever

-   Obstructie hoeft niet dat er iets in de weg zit, maar het kan ook weggeduwd worden.

(gepigmenteerde) collaterettes

Geen jeuk

• Schimmelinfectie 

Wel jeuk

• Bacteriële infectie (kan met demodex zijn)

• Autoimmuunprobleem 

  • Waarbij er in eerste instantie pustels zijn: pemphigus foliaceus.

Alopecia

• Endocriene kaalheid

  • Hyperoestrogenisme

  • Hyperadrenocorticisme

  • Groeihormoondeficiëntie

  • Hypothyreoïdie

• Aangeboren kaalheid

• Erfelijk bepaalde kaalheid

  • Dysplasie van de zwarte haarfollikels (Black hair follicular dysplasia)

  • Kleurdilutie alopecia (Color dilution alopecia)

  • Folliculaire dysplasie (Follicular dysplasia)

  • Patroonkaalheid (Pattern baldness/ Canine pattern alopecia)

• Psychogene kaalheid

  • Stress

  • Verveling

• Secundaire kaalheid

  • Dermatophytose

  • Demodicosis

  • Scabiës

  • Allergische dermatitis

  • Bacteriële dermatitis

  • Bijwerkingen van medicijnen

• Idiopathische kaalheid

Secundaire oorzaken seborroe (primair is idiopathisch)

• Endocriene oorzaken (Hypothyreoïdie of Hyperadrenocorticisme)

• Ectoparasieten (Demodex, Sarcoptes)

• Allergieën (Atopische dermatitis/voedselallergie, vlooienallergie)

• Dermatofytose (schimmelinfectie)

Acuut nierfalen

• Prerenaal

  • Hypoaldosteronisme

  • Hypocorticisme

  • Ziekte van Addison

  • Afwijkende perfusiedruk (hypo/hypertensie)

• Renaal

  • Interstitieel

  • Glomerulair

  • Tubulair

• Postrenaal

  • Ruptuur

  • Urolithiasis

  • Cystitis

Anemie

• Verminderde aanmaak

  • Malfunctie beenmerg gestoorde erytropoëse

  • Chronische ziekte

• Verhoogde afbraak

  • Hemolyse (dan ook vaak icterus)

    • Infectieus

    • Immuun-gemedieerd

• Verlies

  • Uitwendig bloedverlies

  • Inwendig bloedverlies

  • Zuigende parasieten

Hemorragische diathese

• Storing in primaire hemostase

  • Thrombocytopenie

  • Thrombocytopathie

  • Vaatafwijkingen

  • Ziekte Von Willebrand

• Storing in secundaire hemostase

  • Congenitaal

    • Afwijking stollingsfactoren

    • Hemofilie → afwijkend stollingsfactor VIII

  • Verkregen

    • Leverstoornissen

    • Vitamine K intoxicatie

• Combinatie

  • DIS

Liggende koe

• Zenuwbeschadigingen

• Fracturen

• Spierbeschadigingen

• Toxinemie (tgv peritonitis, mastitis, endometritis)

  • Acute infectie

• Verbloeden

  • Bij de partus kunnen allerlei bloedvaten kapot gaan

• Kopziekte

• Melkziekte

• Downer

Spinale ataxie paard

• Infectieus

  • Neurologische vorm van rhinopneumonie

  • Botulisme

  • West Nile virus

• Niet infectieus

  • Trauma

  • CVM (Wobbler)

  • Lolitrem-intoxicatie (Raaigras): vaak ook kleine hersenen 

    • Tremoren

  • Hypovitaminose B1 / CCN

  • Equine Degeneratieve Myelocephalopathie (Vit E - selenium)

Stijf paard

• Tetanus

• Spierbevangenheid

• Hoefbevangenheid

• Hypocalciëmie

Steile pols

• Anemie

• Aortaklepinsufficientie die je moet kunnen horen

Souffle (paard)

Systolisch

• Kleplekkage LAV / RAV (regelmatig, vaak symptoomloos)

• VSD (ventrikelseptumdefect)

• Stenose

  • aortakleppen/pulmonalis:

    • zeer zeldzaam

• Vaak dus fysiologische flowmurmur

Diastolisch

• Kleplekkage Aorta of pulmonalis (laatste zeldzaam)

• Stenose LAV/RAV (zeldzaam)

Bij een PDA is er een continue ruis.

Oedeem

• Verhoging van de hydrostatische druk

• Verlaging van colloïd oncotische druk

• Verhoogde vaatpermeabiliteit

• Verminderde lymfeafvoer

Niets/verzwakt ademen

Oorzaken in de long

• Een minder dan normale luchtstroom

  • Tumoren

  • Abcessen

  • Corpus alienum

  • Pneumonie

• Longemfyseem → hoor je vaak ook knisperen

Oorzaken buiten de long

• Subcutaan oedeem

• Emfyseem

• Vet

• Pleuritis → voornamelijk bij pleuritis humida

• Pneumothorax

Verscherpt ademen

• Asthma

• Longoedeem

• Pneumonie

• Bronchitis

Bronchiaal ademen

• Tumor

• Atelectase

• Pneumonie

Kalverdiarree

Niet infectieuze

• Wisselen van voer (is bij jonge dieren niet echt mogelijk)

• Koude melk geven (slokdarmsleuf sluit dan niet goed)

• Houding en zuigen niet goed (slokdarmsleuf sluit dan niet goed)

• Consistentie van de poedermelk niet goed (te waterig zorgt voor te weinig voedingsstoffen en te dik zorgt voor teveel voedingsstoffen die niet opgenomen kunnen worden en dit leidt tot osmotische diarree)

• Te veel melk (leidt tot osmotische diarree)

Infectieus

• Clostridium perfringens (bacterie, gram +, anaeroob)

• Rotavirus (virus, RNA, geen envelop)

• Cryptosporidium parvum (protozoa, coccidiën)

• E. Coli (bacterie, gram -)

• Coronavirus (virus, RNA, envelop)

Abortus schaap

Purulente uitvloeiing (teef)

• Endometritis/pyometra

• Vaginitis

• Vaginale tumoren

• Urologische problemen (bijv. urethritis)

• Idiopathisch

Kreupele big in kraamstal

• Infectieuze/septische arthritis

  • Staphylococcus aureus/hyicus

  • Streptococcus suis

  • E.coli

  • Trueperella (bij varken minder waarschijnlijk)

  • Vlekziekte

  • Mycoplasma hiosymoviae

  • Pasteurella

  • Actinobacilles pleuropneumoniae (APP)

  • Hemofillus parasuis

• Niet infectieus

  • Trauma

  • Klauwprobleem

    • Te ruwe ondergrond

    • Door ontsmettingsmiddelen

  • Aangeboren verkorting van buigpezen (atrochiposis)

Kreupelheid (paard)

• Pijn

  • In de meeste gevallen

  • Ernst kreupelheid afhankelijk van de oorzaak

• Mechanische belemmering

  • Bijv. bij gewrichtsverstijving, peesverkorting, littekenretractie of weefselnieuworming.

• Aandoeningen van neurogene oorsprong

  • Bijv. paralyse van n. radialis

• Hypoxie

  • Bijv. trombose van bloedvaten in een been

Lage rugpijn (hond)

• Degeneratieve lumbosacrale stenosis (DLS)

• Heupdysplasie (HD)

• Orthopedische klachten

• Degeneratieve myelopathie: neurologische uitval, geen pijnlijkheid!!

• Discospondylitis: infectieuze aandoening, koorts, vermagering

• Neoplasie

• Trauma

• Anomalieën

Trombose

Huid en slijmvliesafwijkingen

• Infectie

  • Schimmels en gisten

  • Parasitair

  • Bacterieel

  • Viraal

• Allergie

  • Atopie

  • Vlooienallergie

  • Contactallergie

  • Voedselallergie

• Neoplasie

  • T-cel lymfoom

  • Mastceltumor

  • …

• Immuungemedieerde aandoeningen

  • Discoïde lupus

  • Pemphigus vulgaris

  • Pemphigus foliaceus

  • Pemphigus erythematosus

  • Bulleus pemphigoid

  • Systemische lupus erythematosus

• Hormonaal

  • Hypothyreoïdie

  • Hyperoestrogenisme

  • Hyperadrenocorticisme

Ascites (algemeen)

• Bloed

• Urine

• Transsudaat

  • Celloos

• Exsudaat

  • Zitten wel cellen in

• Chylus

• Gal

• Vet (pseudo undulatie)

Ascites (transsudaat)

• Verhoogde veneuze tensie

• Systemisch

  • Rechterhartfalen

  • Obstructie v. cava cranialis

    • Massa voorste mediast

• Lokaal

  • Portale hypertensie

  • Thrombose v. porta

  • Thrombose v. cava caudalis

  • Levercirrose

• Hypoproteïnemie

  • Verlies van eiwitten

    • Renaal

    • Gastro-intestinaal

  • Onvoldoende aanmaak

    • Leverziektes

  • Onvoldoende opname

    • Anorexie

    • Braken

    • Darmwandafwijkingen

Leukocytose

• Ontsteking

• Stress

  • Glucocorticosteroïden

  • Adrenaline

Polyarthritis

• Infectie

  • Bacterieel

  • Mycoplasma

  • Viraal

  • Ehrlichia phagocytophilum

• Steriele ontsteking

  • Trauma

  • Immuungemedieerd

    • Secundair aan

      • Systemische infectieuze aandoeningen

        • Leishmania

        • Ehrlichia canis

        • Chronische bacteriële infecties

      • Neoplasie

      • Medicaties

        • TMPS

      • Vaccinaties

    • Polyarthritis als onderdeel systemische immuungemedieerde ziekte

      • Systemische lupus erythematosus

      • ..

    • Reumatische arthritis (erosief)

    • Primaire immuungemedieerde polyarthritis

      • Idiopatisch (niet-erosief)

Proteïnurie

• Prerenaal

  • Koorts

  • Paraneoplastisch (Bence-Jones eiwitten)

• Renaal

  • Glomerulonefritis

  • Amyloïdose

• Postrenaal

  • Blaas

    • Ontsteking (bacterieel, schimmel, idiopathisch)

    • Urolithiasis

    • Neoplasie

    • Cystitis

  • Urethra

    • Ontsteking (bacterieel, schimmel)

    • Urolithiasis

    • Neoplasie

    • Idiopathisch

  • Vagina

    • Ontsteking (bacterieel, schimmel)

    • Neoplasie

  • Prostaat

    • Ontsteking

    • Neoplasie

Prostatomegalie (vergrote prostaat)

• benigne prostaat hyperplasie (zie je vooral bij intacte reuen)

• prostatitis

• prostaatcyste/-abces

• neoplasie (carcinoom)