Griekse Titanen

Wie/wat zijn de Griekse “Titanen”?

Reusachtige goddelijke wezens en de oudere generatie goden uit de Griekse mythologie, die heersten over de wereld voordat de olympische goden aan de macht kwamen.

• De Olympische goden en godinnen stonden centraal in de Griekse aanbidding, terwijl de Titanen werden gezien als een verre en grotendeels irrelevante groep.

Ontstaan van de Titanen

Ze waren de kinderen van de oergoden Gaia (aarde) en Uranus (hemel).

Er waren twaalf oorspronkelijke Titanen: zes broers en zes zussen (ook wel Titaniden genoemd).

Wie was Cronus? en wat deed hij met zijn kinderen?

Cronus, de jongste Titan, werd koning nadat hij Uranus had toegeëigend. Uit angst voor een soortgelijk lot probeerde hij opstanden tegen zijn eigen macht te voorkomen door zijn kinderen op te slokken zodra ze geboren waren.

(Afbeelding: Cronus devouring one of his sons, 17th-century oil painting by Peter Paul Rubens)

Rol van zeus in de val van de titanen

Hij ontsnapte als baby, bevrijdde later zijn opgeslokte broers en zussen en leidde hen in een tienjarige oorlog (de Titanomachie) om de Titanen te verslaan.

(Afbeelding: Val van de Titanen door Cornelis van Haarlem (ca. 1588))

Wat is er met de meeste Titanen gebeurde na hun nederlaag in de Titanomachie?

Ze werden door de winnende Olympiërs gevangengezet in Tartarus.

Welke titaan werd door de grieken wel aangebeden

Rhea, de moeder van de eerste generatie Olympiërs, die soms werd vereerd als 'Moeder van de Goden'.

(In tegenstelling tot de Olympiërs werden de Titanen echter bijna nooit aanbeden in het oude Griekenland)

Oorzaak en inhoud van de straf van Atlas

Nadat hij samen met de overige Titanen in de Titanomachie werd verslagen door de Olympiërs, werd hij door Zeus veroordeeld om voor alle eeuwigheid het gewicht van de hemelbol op zijn schouders te dragen.

Vakgebieden waarin Atlas een meester was

Astronomie, geografie en navigatie.

Andere interpretaties van Atlas

Volgens sommige auteurs was Atlas een wijze koning die in Noord-Afrika regeerde. Vanwege zijn uitgebreide kennis van astronomie zou hij figuurlijk de hemel op zijn schouders houden.

Wie is Prometheus

In de oorlog tussen de Olympische goden en de Titanen kozen enkele Titanen de kant van de Olympiërs. Een van hen was Prometheus, wat letterlijk ‘hij die vooruitdenkt’ betekent. Hij voorzag dat de Olympische oppergod Zeus de strijd ging winnen en was zo wijs om diens kant te kiezen. Na de strijd beloonde Zeus de Titaan door hem toestemming te geven verschillende levensvormen op de aarde te scheppen.

Prometheus maakte met toestemming van de oppergod eerst dieren. Vervolgens besloot hij ook rechtopstaande figuren te creëren, naar het voorbeeld van de goden. Volgens een verhaal blies Prometheus de mens hierna, zonder dit vooraf te overleggen, ook de levensadem in. Zeus was hierover erg ontstemd. Volgens sommige lezingen was het bedrog van Prometheus de hoofdreden dat de oppergod het niet zo op had met de mensheid.

Prometheus roofde het vuur uit de hemel

Prometheus stond bekend als een grote helper van de mensheid. Toen hij merkte dat de stervelingen veel van hun goede vlees aan de goden schonken, waardoor er nauwelijks wat voor henzelf overbleef, besloot de Titaan te hulp te schieten. Prometheus adviseerde de mens om het afval en de beenderen van de geofferde dieren te verpakken in een laag blank vet. De eetbare stukken moesten ze vervolgens verstoppen in een maag, het deel dat als het minst waardevol werd beschouwd. Hierna moesten ze Zeus een keus laten maken tussen een van de twee delen. De oppergod koos vanzelfsprekend voor het pakket met de lekker ogende vetlaag.

Toen de god er achterkwam dat hij zichzelf zo had opgezadeld met het minst lekkere deel, ontstak hij in woede.

“Laat die verderfelijke mensen voortaan maar rauw vlees eten.”

schreeuwde hij en nam al het vuur op aarde weg en bracht het over naar de Olympus. Opnieuw schoot Prometheus de mensheid echter te hulp. Speciaal voor de mens sloop hij op een dag de berg van de goden op en nam een klein beetje vuur mee naar de aarde. Al snel werd het vuur onder de mensen verspreid en zag Zeus op allerlei plekken rookwolken opstijgen.

Deze diefstal kwam de mensenhelper duur te staan. Zeus was razend en liet Prometheus voor straf met onbreekbare ketenen vastbinden aan een rots in de Kaukasus. Iedere dag werd zijn lever er door een adelaar uitgerukt, waarna het orgaan ’s nachts weer aangroeide om vervolgens weer uit zijn lichaam te worden weggetrokken. Deze straf zou eeuwig duren… Dat was althans de bedoeling. Na driehonderd eeuwen bevrijdde de held Heracles de Titaan Prometheus uiteindelijk uit zijn benarde positie.

Prometheus oorzaak van “de Doos van Pandora”

Nadat Zeus de Titaan had gestraft voor de diefstal van het vuur, was zijn woede overigens nog niet gestild. De godheid besloot de mensheid zelf ook te straffen. Hij verzocht de andere goden een vrouw te maken. En dat was nog niet alles: deze eerste vrouw kreeg een doos mee waarin iedere godheid een gruwelijk geschenk had verstopt. Zoals ziekten, misoogsten, honger en allerlei (natuur)rampen. Ze werd gestuurd naar Prometheus' broer Epimetheus, die tegen het advies van Prometheus met haar trouwde.

Betekenis van de naam “Prometheus”

De naam Prometheus betekent ‘vooruitdenker’ of ‘hij die vooruitzicht ziet’. Dit symboliseert zijn rol als wijze raadgever en planner, in contrast met zijn broer Epimetheus, wiens naam ‘achterafdenker’ betekent.

Romeinse equivalent van “Cronus”

Saturnus

Wie is Cronus + wat heeft hij gedaan

Cronus (of Kronos) de jongste der Titanen. Hij is een zoon van Ouranos (Uranus) en Gaea. Door zijn vader wordt Cronus op een dag naar de aarde gegooid, omdat hij jaloers op hem is.

De Titaan neemt echter wraak. Hij castreert zijn vader (lol) en neemt de macht over. Uranus voorspelt zijn zoon nog wel dat hij ook ooit door een van zijn zonen van de troon gestoten zal worden.

Uit angst voor de voorspelling van zijn vader besluit Cronus alle kinderen die uit zijn huwelijk met zijn zus Rhea geboren worden, onmiddellijk na de geboorte met huid en haar te verslinden. Opgegeten kunnen zij hem immers niets maken.

Zijn vrouw Rhea kan dit op een dag niet langer aanzien en besluit een list te verzinnen om zo tenminste één kind te redden. Als Zeus geboren wordt wikkelt ze hem snel in een doek en geeft het kind vervolgens aan oermoeder Gaea. Hierna geeft ze Cronus een in een doek gewikkelde steen te eten. Haar man trapt erin. Die denkt dat hij weer een van zijn kinderen verslonden heeft.

(afbeelding: Cronus verslaat Uranus)