Ap summative 2 GRIND

I scream, and the world screams with me

ALOKASYON

ay ang matalinong paggamit at pamamahagi ng limitadong yaman upang matugunan ang walang hanggang pangangailangan ng tao.

ANO ANG GAGAWIN O LILIKHAIN?

Piliin kung anong produkto o serbisyo ang dapat unahin.

PAANO ITO GAGAWIN O LILIKHAIN?

Piliin ang paraan, teknolohiya at mga maaring gamitin.

GAANO KARAMI ANG GAGAWIN O LILIKHAIN?

Piliin kung gaano karami ang dapat gawin.

PARA KANINO ITO GAGAWIN O LILIKHAIN?

Piliin kung sino ang makikinabang sa mga produkto o serbisyo.

FIRST COME, FIRST SERVED

Sa paunahan, ang produkto, serbisyo, o oportunidad ay ipinagkakaloob batay sa pagkakasunod-sunod ng pagdating, pagpila, o pagpaparehistro. Ang unang makarating o makapagparehistro ang unang makatatanggap.

PAGRARASYON

nililimitahan ang dami ng produkto o serbisyong maaaring matanggap o magamit upang mapahaba ang suplay at mas maraming tao ang makinabang.

KOMPETISYON

Ginagamit ito sa scholarship, trabaho, paligsahan, grant, bidding, at promosyon. Nakagaganyak ito upang pagbutihin ang pagganap, ngunit kailangang tiyaking patas ang pagkakataong makilahok at ang pamantayan ay angkop sa layunin.

PRESYO

ang produkto o serbisyo ay naipamamahagi sa mga mamimiling handa at may kakayahang magbayad sa itinakdang halaga.

EQUITY

ay tumutukoy sa pagiging makatarungan at angkop ng pamamahagi batay sa pangangailangan at kalagayan ng mga tao.

EQUALITY

ay pagbibigay ng pare-parehong bahagi. Pamimigay ng sapatos: Pantay ang bilang, ngunit hindi pantay ang pakinabang.

EFFICIENCY

ay kakayahang makamit ang pinakamalaking pakinabang mula sa limitadong yaman habang pinabababa ang hindi kinakailangang gastos, oras, at pag-aaksaya. Hindi ito nangangahulugang palaging piliin ang pinakamurang opsyon; mahalaga ring isaalang-alang ang kalidad, tibay, at pangmatagalang epekto ng isang desisyon.

FULL EMPLOYMENT

Ang yamang tao ang nagpapatakbo sa mga makina, negosyo, paaralan, ospital, sakahan, at tanggapan.

GROWTH

Mahalaga sa alokasyon na ang mga pinagkukunang-yaman ay hindi lamang gamitin upang tugunan ang kasalukuyang pangangailangan. Dapat ding mailaan ang ilan sa mga ito sa mga gawaing makapagpapalawak sa kakayahan ng ekonomiya sa hinaharap, tulad ng edukasyon, imprastraktura, teknolohiya, pananaliksik, at pagpapaunlad ng negosyo.

STABILITY

ay kalagayang napapanatili ang maayos at hindi labis na pabago-bagong galaw ng ekonomiya. Kabilang dito ang relatibong matatag na presyo, tuloy-tuloy na produksiyon, sapat na oportunidad sa trabaho, maaasahang suplay ng mga pangunahing pangangailangan, at kumpiyansa ng mamamayan at mga mamumuhunan.

Sistemang Pang-ekonomiya

Ang paraan o balangkas na ginagamit ng isang lipunan o bansa upang pamahalaan ang produksyon, distribusyon at pagkunsumo ng mga produkto at serbisyo.

TRADISYONAL

Ang mga desisyon sa ekonomiya ay batay sa kaugalian, tradisyon at nakagawian na ng maraming henerasyon.

COMMAND O SENTRALISADO

Ang pamahalaan ang nagdedesisyon sa lahat ng bagay ukol sa ekonomiya.

MALAYANG PAMILIHAN (MARKET ECONOMY)

Ang mga indibidwal at pribadong negosyo ang malaya at kusang gumagawa ng desisyon sa ekonomiya.

MIXED ECONOMY:

Pinagsasama ang malayang pamilihan at interbensyon ng pamahalaan upang matugunan ang pangangailangan ng mamamayan.

kakapusan

ay ang limitasyon ng mga pinagkukunang-yaman kumpara sa walang hanggang pangangailangan ng tao.

PRODUKSIYON

ay proseso ng paglikha ng mga produkto, serbisyo, at pakinabang upang matugunan ang mga pangangailangan ng tao at ekonomiya

input

ay tumutukoy sa mga sangkap, kagamitan, paggawa, kaalaman, teknolohiya, enerhiya, at iba pang pinagkukunang ginagamit sa paglikha ng produkto o serbisyo.

transformation

ay proseso ng pagbabago, pagsasama, pagpoproseso, o paggamit sa mga input upang makabuo ng produkto o serbisyo.

output

ay ang produkto o serbisyong nalikha matapos ang transformation.

tangible goods

ay mga produktong may pisikal na anyo. Nakikita, nahahawakan, nabibilang, naitatago, at naililipat ang mga ito.

intangible services

ay mga serbisyong walang pisikal na anyo ngunit nagdudulot ng pakinabang at tumutugon sa pangangailangan.

consumer goods

ay mga produktong direktang ginagamit ng mamimili upang matugunan ang pangangailangan o kagustuhan.

producer goods o capital goods

ay mga produktong ginagamit upang makalikha pa ng ibang produkto o serbisyo

final goods

ay mga produktong handa na para sa tuwirang paggamit ng huling mamimili o gumagamit.

intermediate goods

ay mga produktong gagamitin pa bilang input upang makalikha ng panibagong produkto.

firm o bahay-kalakal

organisadong yunit na nagsasagawa ng produksiyon

LUPA

bahagi ng likas na yaman at pinagmumulan ng lupain at maraming hilaw na materyales na ginagamit sa produksiyon

Republic Act No. 7916 – Special Economic Zone Act of 1995

Lumikha sa Philippine Economic Zone Authority (PEZA).

Republic Act No. 7916 – Special Economic Zone Act of 1995

Ang batas na ito ang nagbibigay ng legal na balangkas para sa pagtatatag at pamamahala ng mga espesyal na economic zones.

LAND CONVERSION ACT – Republic Act No. 6657 (Comprehensive Agrarian Reform Law (CARL) of 1988)

na nagbibigay kapangyarihan sa Department of Agrarian Reform (DAR) na aprubahan ang conversion ng mga lupang agrikultural tungo sa mga hindi agrikultural na gamit.

KAPITAL

Ito ay tumutukoy sa mga materyal na bagay na ginawa ng tao upang magamit sa produksiyon, tulad ng makinarya, kagamitan, planta, at pabrika.

Materyal na Kapital

Anyo ng Kapital na kabilang dito ang mga gusali, planta, makina, sasakyan, kagamitan, at imbentaryo.

Panlipunang Kapital

Anyo ng Kapital na kabilang dito ang mga imprastruktura at serbisyong tumutulong sa maayos na paggana ng ekonomiya, gaya ng kalsada, tulay, riles, at ilang serbisyong pampubliko.

Hindi Materyal na Kapital

Anyo ng Kapital na kabilang dito ang pananaliksik, kaalaman sa teknolohiya, seminar, impormasyon, at iba pang hindi pisikal na elementong nagpapahusay sa produksiyon.

Circulating Capital

Anyo ng Kapital na mabilis maubos o magpalit ng anyo sa proseso ng produksiyon.

Free Capital

Anyo ng Kapital na maaaring gamitin sa iba't ibang gawaing pamproduksiyon.

Fixed Capital

Anyo ng Kapital na nagagamit sa mas mahabang panahon at hindi agad nagbabago ng anyo.

Specialized Capital

Anyo ng Kapital na idinisenyo para sa tiyak o espesipikong gamit.

PAGGAWA

Ito ay tumutukoy sa paggamit ng lakas, talino, kakayahan, at kasanayan ng tao upang makalikha ng produkto at serbisyo.

Blue-Collar Work (Paggawang Pisikal, Bokasyonal, o Teknikal)

Paggawa na nakatuon sa pisikal, bokasyonal, o teknikal na kakayahan.

White-Collar Work (Paggawang Mental)

Paggawang higit na gumagamit ng kakayahang intelektuwal at propesyonal

ENTREPRENEUR

Siya ang nag-oorganisa at nagpapaunlad sa iba pang salik ng produksiyon. Gumagawa siya ng mahahalagang desisyon sa negosyo at handang humarap sa panganib ng pagnenegosyo