H4.2 Mitochondriaal DNA & nuclear transfer

Waarvoor staat mtDNA?

Mitochondriaal DNA.

Waar bevindt mtDNA zich?

In de mitochondriën.

Welke cellen bevatten volgens de cursus geen mtDNA?

Rode bloedcellen.

Wat is homoplasmie?

Alle mtDNA-kopieën hebben hetzelfde genotype.

Wat is heteroplasmie?

Er zijn verschillende mtDNA-genotypes in dezelfde cel.

Wat is mutation load?

Het percentage mutant mtDNA tegenover normaal mtDNA.

Wat betekent de mitochondriale threshold?

De mutatieload waarboven mitochondriale problemen kunnen ontstaan.

Is de mitochondriale threshold voor elke situatie hetzelfde?

Nee, hij hangt af van weefsel, mutatie en leeftijd.

Welke mtDNA-mutatieload wordt in de cursus als aanvaardbare grens vermeld?

18%.

Wat betekent maternale overerving van mtDNA?

mtDNA wordt via de moeder doorgegeven.

Van welke ouder krijgt een kind zijn mitochondriën?

Van de moeder.

Waarom kunnen kinderen van een heteroplasmische moeder verschillende risico's hebben?

Hun mtDNA-mutatieload kan verschillen.

Wat is het mitochondrial genetic bottleneck-principe?

Een moeder kan eicellen met sterk verschillende mtDNA-mutatieloads vormen.

Welke 4 reproductieve opties bij mtDNA-aandoeningen worden besproken? (4)

Donatie, prenatale diagnose, PGT-M en germline nuclear transfer.

Wat doet PGT-M bij een mtDNA-aandoening?

Embryo's selecteren met geen of een lage mutatieload.

Wanneer is PGT-M moeilijk of ongeschikt bij mtDNA-aandoeningen?

Bij homoplasmie of een hoge heteroplasmische mutatieload.

Welke techniek kan dan een alternatief zijn?

Nuclear transfer.

Wat is het doel van germline nuclear transfer bij mtDNA-aandoeningen?

Nucleair DNA behouden maar gezond donor-mtDNA gebruiken.

Wat is een three-parent embryo?

Nucleair DNA van de ouders met mtDNA van een donor.

Is germline nuclear transfer hetzelfde als kloneren/SCNT?

Nee.

Waarvoor staat SCNT?

Somatic Cell Nuclear Transfer.

Welke 4 vormen van germline nuclear transfer worden genoemd? (4)

GVT, MST, PNT en PBT.

Waarvoor staat MST?

MII Spindle Transfer.

Wat gebeurt bij MST?

Het spoelfiguur van de moeder wordt naar een ontkernde donoreicel met gezond mtDNA gebracht.

Wat gebeurt na MST met de gereconstrueerde eicel?

Ze wordt bevrucht, bijvoorbeeld via ICSI.

Waarvoor staat PNT?

Pronuclear Transfer.

Wat gebeurt bij PNT?

De pronuclei worden naar een donorzygote met gezond mtDNA overgebracht.

Op welk stadium gebeurt PNT?

Op zygotestadium na bevruchting.

Wat betekent enucleatie?

De kern of nucleaire structuur uit een cel verwijderen.

Wat is mtDNA carry-over?

Een kleine hoeveelheid mutant mtDNA die mee wordt overgebracht bij nuclear transfer.

Welke 3 belangrijke bezorgdheden bij nuclear transfer worden genoemd? (3)

Veiligheid, mtDNA carry-over en mito-nucleaire incompatibiliteit.

Wat betekent micromanipulatie?

Manipulatie van eicellen of embryo's met zeer fijne instrumenten.

Waarvoor is nuclear transfer in de eerste plaats bedoeld?

Overdracht van mitochondriale ziekten voorkomen.

Voor welke infertiliteitsproblemen wordt nuclear transfer ook onderzocht? (3)

Oöcytmaturatie-arrest, fertilisatiefalen en embryo-ontwikkelingsarrest.

Wat zijn ooplasmatische factoren?

Belangrijke factoren en eiwitten in het cytoplasma van de eicel.

Waarvoor zijn ooplasmatische factoren belangrijk? (3)

Eicelmaturatie, fertilisatie en vroege embryo-ontwikkeling.