Nieuwe Tijd: Capita Selecta - 5 Spaanse Habsburgse Nederlanden + het Oosten, 1600-1700

Iberische wereldmonarchie

• 1580-1640 personele unie Spanje en Portugal onder koningen Filips II, Filips III en Filips IV  

• Flamencos worden in de Nederlanden bestuurd door gouverneurs-generaal van de Spaanse vorst  

• Flamencos zijn juridisch vreemdelingen op het Iberische schiereiland en in de overzeese Spaanse en Portuguese bezittingen  

• Flamencos/ framengos maken carrière in de Iberische wereld

India + Zuidoost-Azië: Jacques de Coutre in India

• °1575/77, zoon van een bezemmaker in Brugge 

• 1591, zijn moeder, weduwe, stuurt hem naar Lissabon bij zijn oudere broer Jozef; beide op schip naar India, komen in sept. 1592 aan in Goa; huwt in mei 1603 Cathalina do Couto uit een oud-christelijke Portugese familie 

• Noemt zich al in 1594 (hoogstens 19 jaar oud!) handelaar in diamanten en bezoarstenen 

• 1593-1623: 30 jaar actief in India, Maleisië, Siam (Thailand), Cambodja en de Filippijnen

• Handelaar en politiek adviseur 

• 2x trekt de Coutre via het Midden-Oosten naar Madrid, in 1606 en 1623, om er zich te verantwoorden dat hij in Goa als tussenpersoon met de Hollanders optrad; in 1620 reisde hij tot Aleppo en Constantinopel, maar keerde dan terug naar Goa 

• Talloze contacten met Portugezen, Hollanders, Engelsen, Indiase, Zuid-Oostaziatische en WestAziatische handelaren en heersers 

• Adviseert Spaanse koning (tot 1640 ook koning van Portugal) hoe positie in handel in Azië te behouden ten opzichte van de Hollanders

China: Nicolas Trigault in China

• °1577 Douai, wordt jezuïet 

• 1611-13 missionaris in China 

• 1614-18 propagandatour in Europa om nieuwe missionarissen voor China te werven; januari 1617 in Antwerpen en Brussel 

• 1618-1628 opnieuw missionaris in China 

• Publiceerde boeken over missies in China en Japan

China: China + Jezuïeten

• Matteo Ricci, vanaf jaren 1580 in China: accommodatie van christelijke godsdienst: aanpassen aan Chinese context: kledij Chinese geletterde elite, confucianisme… 

  • Memoires Ricci uitgegeven door Nicolas Trigault 

• Martino Martini, Novus atlas Sinensis, Amsterdam: Blaeu, 1662: atlas met beste kennis over China tot midden 18de eeuw 

• Ferdinand Verbiest (1623-1688), Vlaams jezuïet, vanaf 1659 in China: sterrenkunde aan het hof van keizer Kangxi in de Verboden Stad, mandarijn

Japan: Europeanen in Japan

• Spanjaarden en Portugezen in Japan vanaf midden 16de eeuw; rivaliserende daimyo krijgsheren 

• Christianisering Kyushu (zuidelijke eilanden) rond Nagasaki, meer dan 150.000 Japanse bekeerlingen 

• > jaren 1590 Japanse shogun centraliseert gezag 

  • Europeanen als vijanden 

  • Christenen vervolgd: gevangen, gemarteld, gedood 

• 1640: Japan afgesloten voor Europeanen behalve schiereiland Desjima waar kleine handelspost van de Republiek van de Verenigde Provinciën

Japan: Japan in katholiek Europa

• 1585 Japanse christelijke prinsen naar Rome en Madrid 

• Propaganda over katholieke martelaren: 

  • Vanaf 1596, martelaren van Nagasaki, prenten en nieuwsbrieven over Japanse christenen 

  • Cornelius Hazart, Kerckelycke historie van de gheheele werelt, 1e deel, Antwerpen, 1667, 1e hoofdstuk over Japan en christelijke godsdienst