4th

propesyonal na teksto

• ginagamit sa tiyak na larangan o propesyon

• may teknikal o espesyalisadong wika

pantrabahong teksto

• pang araw araw na gawain sa trabaho

• hindi teknikal

tekstong pasalita

• mga tekstong binibigkas at naririnig

tekstong pasulat

• mga tekstong nakasulat at may malinaw na estruktura

tekstong multimodal

tekstong gumagamit ng dalawa o higit pang anyo

aktibong pakikinig

• sinasadyang pagsisikap na ituon ang pansin sa nagsasalita, unawain ang kahulugan sa likod ng mensahe, at tumugon sa mga paraan nagpapakita ng pag unawa

pamamaraang outlining

• nag-aayos ng mga ideyal nang herarkikal

• nagsisimula sa pangunahing punto na sinusundan ng mga pantulong na detalye.

• gumagamit ng mga bullet point, bilang, o letra

pamamaraang cornell

• hinahati ang pahina sa tatlong bahagi

• isang malawak na kolum para sa tala, makitid na kolum para sa mga palatandaan, at isang seksiyon sa ibaba para sa buod.

pamamaraang mapping

• gumagamit ng mga diyagrama o biswal na koneksyon

• nagsisimula ito sa sentral na idea, na may mga sanga patungo sa mga paksa o detalye

balbal

• pinakamababang antas ng wika na may katumbas na slang sa ingles

• mga salitang pangkalye o panlansangan

parak

pulis

eskapo

takas sa bilangguan

balbonik

taong maraming balahibo

repa

pare

dabarkads

barkada

ermat/erpat

tatay/nanay

kolokyal

• ginagamit sa pang araw-araw na hinalaw sa pormal na salita

• madaling maintindihan

lalawiganin

• karaniwang salitain o dayalekto ng mga katutubo sa lalawigan gaya ng mga cebuano, batanguono, biocolano, at iba pa.

• ginagamit sa isang lalawigan at hindi pamilyar sa ibang lugar

pambansa

• ginagamit sa mga aklat, babasahin, at pahayagan

• wikang ginagamit sa mga paaralan at sa pamahalaan

pampanitikan

• pinakamayamang uri

• gumagamit ng idyoma, tayutas, at iba pang tono, tema, at punto

• nagagamit sa paglikha ng dula, katha, palabas, at iba pa

kusang palo

sariling sipag

magaan ang kamay

madaling manontuk, manopok, manakit

kidlat sa bilis

napakabilis

di makabasag pinggan

mahinhin

nakahiga sa salapi/pera

mayaman

nagbibilang ng poste

walang trabaho

namamangka sa dalawang ilog

salawahan

nagmumurang kamatis

matandang nag-aayos binata o dalaga

denotasyon

• bawat salitang ginagamit ay mayroong kahulugan batay sa diksiyonaryo

konotasyon

• kahulugan ayon sa emosyonal, kultural, at iba pang aspecto.

sundan

tumutukoy sa pagsunod o paggaya sa halimbawang ipakita.

sundin

tumutukoy sa pagsunod sa payo ng magulang, kaibigan, o kapita-pitagang tao.

walisan

tumutukoy sa lugar na lilinisan

walisin

tumutukoy sa bagay na tatanggalin

teoryang biblikal

• batay sa bibliya

teoryang siyentipiko

• batay sa agham o syentipikong pag-aaral

• bow-wow, dingdong, ta-ta, pooh-pooh

teoryang bow-wow

• ang wika ay nagmula sa panggagaya ng mga sinaunang tao sa mga tunog ng kalikasan at mga hayop.

teoryang ding-dong

• ang wika ay nagmula sa panggagaya ng mga sinaunang tao sa mga tunog ng lahat ng bagay sa kalikasan.

teoryang pooh-pooh

• ang wika ay nagmula sa mga salitang namutawi sa mga bibig ng sinaunang tao nang makaramdam sila ng masisidhing damdamin

teoryang ta-ta

• may koneksyon ang kumpas o galaw ng kamay ng tao sa paggalaw ng dila.

teoryang tarara-boom-de-ay

• nagsimula ang wika sa mga tunog na nalilikha ng mga ritwal

teoryang sing-song

• ang unang salita ng mga tao ay sadyang mahahaba at musikal at hindi maiikling bulalas na pinaniniwalaan ng nakararami.

teoryang yo-he-ho

nagmula sa mga tunog na nalilikha sa pwersang pisikal ng tao.