[YHGD2] TAY CHÂN MIỆNG

Tác nhân gây bệnh Tay Chân Miệng thuộc họ và chi nào?

Họ Picornaviridae, chi Enterovirus

Các chủng vi rút thường gặp gây bệnh Tay Chân Miệng?

Coxsackievirus A16, A6, A10 và Enterovirus 71 (EV71)

Chủng vi rút nào gây bệnh Tay Chân Miệng nặng và biến chứng nguy hiểm nhất?

Enterovirus 71 (EV71)

Đặc điểm sang thương da của chủng EV71 khác gì so với Coxsackievirus?

Sang thương da của EV71 thường CỰC ÍT (đôi khi chỉ 1-2 sẩn ở kẽ ngón chân/bánh chân hoặc 1 vết loét nhỏ họng) nhưng biến chứng thần kinh rất nặng

Bệnh Tay Chân Miệng lây truyền chủ yếu qua các đường nào?

Đường tiêu hóa (phân - miệng) và tiếp xúc trực tiếp dịch tiết mũi họng, dịch mụn nước

Thời gian vi rút Tay Chân Miệng đào thải qua phân và nước bọt kéo dài bao lâu?

Kéo dài từ 2 đến 6 tuần kể từ khi phát bệnh

Độ tuổi nào mắc bệnh Tay Chân Miệng nhiều nhất trong cộng đồng?

Trẻ em dưới 5 tuổi (chiếm > 90% các trường hợp)

Tại sao trẻ em có thể bị mắc Tay Chân Miệng nhiều lần trong đời?

Do có nhiều tuýp vi rút khác nhau và không có miễn dịch bảo vệ chéo giữa các tuýp

Bản chất nguy hiểm nhất gây tử vong trong bệnh Tay Chân Miệng là gì?

Tổn thương não (đặc biệt là tổn thương thân não) gây rối loạn hô hấp, tuần hoàn và phù phổi cấp

Thời gian ủ bệnh của bệnh Tay Chân Miệng kéo dài bao lâu?

3 - 7 ngày (chưa có triệu chứng lâm sàng)

Triệu chứng đặc trưng trong giai đoạn khởi phát (1 - 2 ngày)?

Sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, tiêu chảy nhẹ

Giai đoạn toàn phát của bệnh Tay Chân Miệng kéo dài bao lâu?

3 - 10 ngày

Cửa sổ nguy hiểm dễ xuất hiện biến chứng nặng trong Tay Chân Miệng là ngày mấy?

Từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 5 của bệnh (có thể kéo dài đến ngày 7)

Kích thước vết loét miệng và phỏng nước ngoài da điển hình trong Tay Chân Miệng?

Đường kính từ 2 - 3 mm, kích thước khá đồng đều

Vị trí xuất hiện ban da điển hình trong bệnh Tay Chân Miệng?

Lòng bàn tay, lòng bàn chân, xung quanh miệng, niêm mạc họng, lưỡi, mông, đầu gối, khuỷu tay

Sốt có phải là tiêu chuẩn bắt buộc để chẩn đoán Tay Chân Miệng không?

KHÔNG. Tiêu chuẩn bắt buộc là phát ban da và/hoặc loét niêm mạc họng

Mối tương quan giữa số lượng ban da và độ nặng của bệnh Tay Chân Miệng?

KHÔNG tỷ lệ thuận. Sang thương da càng ít thì nguy cơ bệnh do EV71 càng nặng

Đặc điểm của triệu chứng Giật mình chới với (Myoclonic jerk) trong Tay Chân Miệng?

Xuất hiện khi trẻ bắt đầu thiu thiu vào giấc ngủ (nảy người, hất 2 tay chới với)

Tiêu chuẩn chẩn đoán Tay Chân Miệng Độ 1?

Trẻ chỉ có tổn thương da (phát ban) và/hoặc niêm mạc (loét miệng) đơn thuần

Nơi điều trị chuẩn đối với bệnh nhân Tay Chân Miệng Độ 1?

Điều trị ngoại trú tại nhà (tái khám mỗi 1 - 2 ngày)

Trẻ Tay Chân Miệng Độ 1 nào có chỉ định nhập viện điều trị?

Trẻ < 12 tháng tuổi, trẻ có bệnh nền đi kèm, nhà xa cơ sở y tế, người nhà lo lắng/không theo dõi được

Các tiêu chuẩn chẩn đoán Tay Chân Miệng Độ 2a?

Có >= 1 dấu hiệu: Giật mình bệnh sử < 2 lần/30 phút; Sốt > 39°C hoặc sốt > 2 ngày; Nôn nhiều, lừ đừ, khó ngủ, quấy khóc vô cớ

Nơi điều trị chuẩn đối với Tay Chân Miệng Độ 2a?

Nhập viện điều trị tại khoa phòng thường (Bệnh viện huyện, tỉnh, Trung ương)

Tiêu chuẩn chẩn đoán Tay Chân Miệng Độ 2b - Nhóm 1?

Giật mình ghi nhận LÚC KHÁM hoặc Giật mình theo bệnh sử >= 2 lần / 30 phút

Tiêu chuẩn chẩn đoán Tay Chân Miệng Độ 2b - Nhóm 2?

Có 1 trong các dấu hiệu: Mạch nhanh > 130 - 150 lần/phút (khi không sốt); Thất điều, rung giật nhãn cầu, run chi, yếu/liệt chi; Rối loạn tri giác (Glasgow < 10 điểm)

Nơi điều trị chuẩn đối với Tay Chân Miệng Độ 2b trở lên?

BẮT BỘC nhập viện điều trị tại Phòng CẤP CỨU / HỒI SỨC

Tiêu chuẩn chẩn đoán Tay Chân Miệng Độ 3 (Rối loạn thần kinh thực vật nặng)?

Mạch rất nhanh > 170 lần/phút (khi không sốt); HA tâm thu tăng; Thở nhanh/bất thường/thở ngực bụng đảo ngược; Da nổi bông (vân tím), vã mồ hôi, chi lạnh

Tiêu chuẩn chẩn đoán Tay Chân Miệng Độ 4 (Suy hô hấp - tuần hoàn nặng)?

Ngưng thở, rối loạn nhịp thở; Tím tái, SpO2 < 92%; Phù phổi cấp; Sốc (mạch/HA không đo được, HA kẹp/tụt)

Nơi điều trị chuẩn đối với Tay Chân Miệng Độ 3 và Độ 4?

Điều trị tích cực tại Đơn vị Hồi sức tích cực (ICU)

Giá trị Bạch cầu (WBC) tiên lượng nặng trong Tay Chân Miệng?

Bạch cầu > 16 G/L (hoặc > 16 x 10^9/L) => Tiên lượng nguy cơ biến chứng nặng

Giá trị Đường huyết tiên lượng nặng trong Tay Chân Miệng?

Đường huyết > 160 mg% (hoặc > 8.9 mmol/L) => Tiên lượng cường giao cảm do tổn thương thân脑

Giá trị Tiểu cầu liên quan biến chứng nặng trong Tay Chân Miệng?

Tiểu cầu > 400 G/L (hoặc > 400 x 10^9/L)

Giá trị CRP bình thường trong bệnh Tay Chân Miệng?

CRP < 10 mg/L

Chỉ định làm RT-PCR hoặc phân lập vi rút trong Tay Chân Miệng?

Khi bệnh nhân chuyển nặng từ Độ 2b trở lên hoặc khi lâm sàng không rõ ràng cần phân biệt

Đặc điểm phân biệt ban của Herpes Simplex với Tay Chân Miệng?

Herpes mọc thành chùm quanh các lỗ tự nhiên (môi, mép), gây đau rát, ngứa nhiều

Đặc điểm phân biệt vết loét Aphthous (Áp-tơ) với Tay Chân Miệng?

Vết loét sâu, kích thước lớn, bờ gồ ghề, không có ban ở lòng bàn tay bàn chân

Đặc điểm phân biệt bệnh Ghẻ với Tay Chân Miệng?

Mụn nước/đường hầm ở kẽ ngón tay/chân, ngứa DỮ DỘI VỀ BAN ĐÊM

Ba điểm khác biệt cốt lõi giữa ban Thủy đậu và ban Tay Chân Miệng?

Ban thủy đậu mọc ở THÂN MÌNH trước, NHIỀU LỨA TUỔI trên cùng vùng da, và RẤT NGỨA

Xử trí phân biệt sang thương Nhọt da / Viêm da mủ với Tay Chân Miệng?

Nhọt da do Tụ cầu/Liên cầu BẮT BỘC dùng kháng sinh; Tay Chân Miệng do vi rút KHÔNG dùng kháng sinh

Đặc điểm sang thương ban của Nhiễm khuẩn huyết do Não mô cầu?

Tử ban hình bản đồ, có hoại tử trung tâm, diễn tiến TỐI CẤP tử vong trong < 24 giờ

Ba đỉnh độ tuổi nguy cơ cao mắc Viêm não mô cầu?

Trẻ nhũ nhi (< 1 tuổi), Người trẻ 15 - 25 tuổi, Người lớn > 65 tuổi

Bốn môi trường nguy cơ lây nhiễm Não mô cầu cao nhất?

Trại lính, ký túc xá, trường học, nhà tù

Tỷ lệ tăng nguy cơ mắc bệnh và tử vong khi tiếp xúc Não mô cầu không dự phòng?

Nguy cơ mắc bệnh tăng 1600 lần, tỷ lệ tử vong lên tới 50%

Liều dùng và tần suất của Paracetamol trong hạ sốt/giảm đau Tay Chân Miệng?

10 - 15 mg/kg/lần (uống hoặc đặt hậu môn), mỗi 4 - 6 giờ khi sốt

Liều dùng và tần suất của Ibuprofen trong Tay Chân Miệng?

5 - 10 mg/kg/lần (uống), mỗi 6 - 8 giờ

Khác biệt quan trọng về việc dùng Ibuprofen giữa Tay Chân Miệng và Sốt xuất huyết?

Sốt xuất huyết CẤM dùng Ibuprofen (nguy cơ xuất huyết); Tay Chân Miệng DÙNG RẤT TỐT để hạ sốt và giảm đau loét miệng

Mẹo lâm sàng giảm đau loét miệng giúp trẻ ăn uống được trong Tay Chân Miệng?

Cho trẻ ngậm Antacid (Phosphalugel/Gel chữ P) trước bữa ăn 10 - 15 phút

Cách chăm sóc tổn thương da mụn nước trong Tay Chân Miệng?

Giữ vệ sinh sạch sẽ, không làm vỡ mụn nước; chỉ bôi dung dịch sát khuẩn (Povidone-Iodine, Xanh Methylene) khi mụn nước đã vỡ

Nồng độ Cloramin B dùng để ngâm rửa đồ chơi, lau sàn nhà phòng bệnh?

Dung dịch Cloramin B 2%

Thời gian trẻ Tay Chân Miệng cần cho nghỉ học / cách ly tại nhà?

Nghỉ học 7 - 10 ngày (hoặc đến 2 tuần) kể từ khi phát bệnh

Tần suất tái khám đối với trẻ điều trị ngoại trú Độ 1?

Tái khám mỗi 1 - 2 ngày trong 7 - 10 ngày đầu; Tái khám MỖI NGÀY nếu trẻ còn sốt

Tiêu chuẩn hết sốt để đủ điều kiện xuất viện ở trẻ điều trị nội trú Độ 1, 2a?

Không sốt ít nhất 24 giờ liên tục (mà không cần dùng thuốc hạ sốt)

Tiêu chuẩn lâm sàng để đủ điều kiện xuất viện ở trẻ điều trị nội trú Độ 1, 2a?

Không còn biểu hiện lâm sàng phân độ nặng từ 2a trở lên ít nhất 48 giờ

Cơ chế gây Phù phổi cấp do thần kinh (NPE) trong Tay Chân Miệng do EV71?

Vi rút tấn công thân não => Cơn bão Giao cảm (Sympathetic storm) => Co mạch hệ thống dữ dội => Dồn máu về phổi => Tăng áp lực mao mạch phổi kịch phát => Phù phổi cấp

Giải thích cơ chế gây Tăng đường huyết trong Tay Chân Miệng nặng?

Do Cơn bão Giao cảm kích thích tăng tiết Adrenaline và Cortisol => Tăng tân tạo Glucose và phân hủy Glycogen tại gan

So sánh cửa sổ nguy hiểm giữa Sốt xuất huyết Dengue và Tay Chân Miệng?

Sốt xuất huyết nguy hiểm từ Ngày 3 - 7; Tay Chân Miệng nguy hiểm từ Ngày 2 - 5

So sánh cơ chế tử vong chính giữa Sốt xuất huyết Dengue và Tay Chân Miệng?

Sốt xuất huyết tử vong do Sốc thoát huyết tương/Xuất huyết nặng; Tay Chân Miệng tử vong do Tổn thương thân脑/Phù phổi cấp thần kinh

So sánh chế độ xét nghiệm máu theo dõi giữa Sốt xuất huyết và Tay Chân Miệng?

Sốt xuất huyết bắt buộc thử CTM (Hct, tiểu cầu) MỖI NGÀY; Tay Chân Miệng theo dõi lâm sàng là chính, không cần thử máu mỗi ngày đối với độ nhẹ*