Dendrologia - Kolokwium 4 (Drzewa i Krzewy)

Zestaw fiszek słownikowych obejmujący kluczowe gatunki drzew i krzewów wraz z ich cechami diagnostycznymi na podstawie notatek z wykładów.

Acer platanoides (Klon zwyczajny)

Acer pseudoplatanus (Klon jawor)

Drzewo rodzime do $30\,m$, kora o charakterystycznym wyglądzie; liście matowe, $3$ lub $5$-klapowe o nasadzie sercowatej i zatokach pod kątem ostrym.

Acer campestre (Klon polny)

Niskie drzewo ($8-12\,m$ szerokości) o wolnym wzroście; liście 'łapkowate' z zaokrąglonymi klapami, ogonki czerwone u dojrzałych liści, a noski ustawione pod kątem $180^\circ$.

Acer palmatum (Klon palmowy)

Krzew lub drzewo ($5-8\,m$); lubi gleby lekko kwaśne i przepuszczalne, posiada liście o zmiennym kształcie, które przebarwiają się na czerwono.

Acer negundo (Klon jesionolistny)

Gatunek inwazyjny, dwupienny o powykrzywianym pniu; liście zmienne ($3$, $5$ lub $7$-listkowe), skrzydlaki zwisają w pakietach i utrzymują się całą zimę.

Acer saccharinum (Klon srebrzysty)

Drzewo do $25\,m$ lubiące tereny podmokłe; liście głęboko powcinane, skrzydlaki niesymetryczne (jeden duży, drugi mały) spadają już w maju.

Acer rubrum (Klon czerwony)

Drzewo o kulistej koronie i czerwonych kwiatach; liście mniej powcinane niż u jaworu, przebarwiają się na czerwono lub pomarańczowo już od połowy czerwca.

Aesculus hippocastanum (Kasztanowiec zwyczajny)

Antropofit do $25\,m$ wysokości; liście dłoniasto złożone (pięciopalczaste), często atakowane przez szrotówka kasztanowcowiaczka.

Rhus typhina (Sumak octowiec)

Gatunek inwazyjny zwany 'zemstą sąsiada'; posiada pędy pokryte gęstą szczeciną, owoce o octowym smaku i blizny liściowe w kształcie serca.

Cotinus coggygria (Perukowiec podolski)

Krzew do $5\,m$ o puszystych owocostanach (perukach); liście okrągłe lub jajowate, przebarwiają się na czerwono-pomarańczowo; nie znosi zasolenia.

Parthenocissus quinquefolia (Winobluszcz pięciolistkowy)

Inwazyjne pnącze posiadające przylgi umożliwiające wspinaczkę po gładkich powierzchniach; liście o $5$ ząbkowanych listkach przebarwiają się jesienią.

Parthenocissus tricuspidata (Winobluszcz trójklapowy)

Pnącze z Dalekiego Wschodu, miododajne; liście układają się dachówkowo, chroniąc ścianę przed zamoczeniem, przebarwiają się na czerwono.

Tilia platyphyllos (Lipa szerokolistna)

Rodzime drzewo ($30-35\,m$) kwitnące na początku czerwca; liście sercowate z kremowymi kępkami włosków od spodu, orzeszki z $5$ rzeberkami.

Tilia cordata (Lipa drobnolistna)

Drzewo dorastające do $18-20\,m$; włoski od spodu liścia najpierw kremowe, potem pomarańczowe; kwitnie w lipcu, dwa tygodnie po lipie szerokolistnej.

Tamarix parviflora (Tamaryszek drobnokwiatowy)

Krzew o mocno zredukowanych pędach i nieregularnym pokroju; bardzo odporny na zasolenie, suszę i zanieczyszczenia.

Elaeagnus angustifolia (Oliwnik wąskolistny)

Inwazyjne drzewo do $5\,m$ o srebrzystych, lancetowatych liściach; posiada długie ciernie i mączyste owoce przypominające oliwki.

Hippophaë rhamnoides (Rokitnik zwyczajny)

Rozłożysty, ciernisty krzew o licznych odrostach korzeniowych; owoce (tzw. oblepicha) bogate w witaminę C, utrzymują się na krzewie całą zimę.

Hedera helix (Bluszcz pospolity)

Zimozielone pnącze z korzeniami przybyszowymi; kwitnie bardzo późno (IX-X), posiada mocno trujące owoce.

Cornus alba (Dereń biały)

Krzew o charakterystycznych czerwonych pędach z woskowym nalotem; liście o unerwieniu biegnącym do szczytu blaszki, sinobiałe od spodu.

Cornus mas (Dereń jadalny)

Krzew lub drzewo ($6-7\,m$) kwitnące na żółto przed rozwojem liści (III-IV); owoce to podłużne, cierpkie pestkowce nadające się na przetwory.

Cornus kousa (Dereń kousa)

Soliter o smukłych liściach i ozdobnych owocach przypominających liczi; atrakcyjnie przebarwia się na czerwono.

Rhododendron luteum (Azalia pontyjska)

Trujący krzew do $4\,m$ o silnie pachnących, żółtych kwiatach o średnicy do $5\,cm$; liście podłużne z orzęsionym brzegiem.

Pieris japonica (Pieris japoński)

Zimozielony krzew o młodych liściach w kolorze czerwonym; wymaga stanowisk osłoniętych i okrywania zimą (zwłaszcza na wschodzie Polski).

Calluna vulgaris (Wrzos pospolity)

Zimozielona krzewinka o igiełkowatych liściach i kwiatach na całym pędzie; roślina niezwykle miododajna, lubi stanowiska słoneczne.

Erica carnea (Wrzosiec krwisty)

Zimozielona krzewinka kwitnąca wiosną (pąki tworzy jesienią); kwiaty beczułkowate z wystającym słupkiem skupione na szczycie pędu.

Fraxinus excelsior (Jesion wyniosły)

Drzewo o czarnych, aksamitnych pączkach; kwiaty bez okwiatu (frędzelkowate), gatunek miewa problem z ustabilizowaniem płci w ciągu życia.

Fraxinus pennsylvanica (Jesion pensylwański)

Potencjalnie inwazyjny gatunek o pączkach rudobrązowych; skrzydlaki w kształcie wiosełek z wyraźnym orzeszkiem, liście przebarwiają się na żółto.

Forsythia x intermedia (Forsycja pośrednia)

Sztuczny mieszaniec o pustych pędach z blaszkowatym rdzeniem; kwitnie na żółto przed rozwojem liści, które są piłkowane w $2/3$ długości.

Syringa vulgaris (Lilak pospolity)

Często nazywany 'bzem tureckim'; krzew do $4\,m$ z licznymi odrostami korzeniowymi i sercowatymi liśćmi; kwiaty silnie pachnące, miododajne.

Ligustrum vulgare (Ligustr pospolity)

Półzimozielony krzew, najpopularniejszy na żywopłoty; posiada trujące dla ludzi (ale nie dla ptaków) czarne jagody zebrane w gronach.

Buddleja davidii (Budleja Davida)

Krzew inwazyjny, kwitnący od lipca do września; kwiaty z kolorowym oczkiem w środku przyciągają motyle; kora łuszczy się pasami.

Lycium barbarum (Kolcowój pospolity)

Krzew z cierniami, znany jako licynia płotowa; posiada fioletowe kwiaty i czerwone owoce (jagody goi), liście po ususzeniu stają się bardzo cienkie.