Histologie en Orale Pathologie

Flashcards over histologie, histopathologie en diverse klinische afwijkingen in de mondholte, gebaseerd op de college-aantekeningen.

Wat is het verschil tussen cytologie en cytopathologie?

Cytologie is de studie van normale lichaamscellen, terwijl cytopathologie de studie is van lichaamscellen bij ziekteprocessen.

Wat is de definitie van histopathologie?

De studie van de veranderingen in cellen en weefsels bij ziekte.

Uit welke drie hoofdlagen is de huid opgebouwd?

Epidermis (opperhuid), dermis (lederhuid) en subcutis (onderhuid).

Welke vier soorten cellen vormen de bouwstenen van weefsels?

Zenuwcellen, spiercellen, steuncellen en dekcellen (epitheelcellen).

Wat betekenen de termen 'apicaal' en 'basaal' in de context van epitheel?

Apicaal verwijst naar de bovenkant of buitenkant van de cellaag, terwijl basaal naar de onderkant of het dieper gelegen deel bij de oppervlakte verwijst.

Wat is de lamina propria?

Een goed doorbloede laag los bindweefsel direct onder het epitheel die samen met het epitheel het slijmvlies (mucosa) vormt.

Noem de histologische lagen van verhoornd meerlagig plaveiselepitheel van basaal naar apicaal.

Stratum basale, stratum spinosum, stratum granulosum en stratum corneum.

Welke laag is afwezig in de mondmucosa, zelfs in verhoornde zones?

Stratum lucidum.

Noem drie locaties in de mond waar verhoornd epitheel voorkomt.

Gingiva, palatum durum en het dorsum van de tong.

Waarom is geleidingsanesthesie (nerve block) veiliger dan infiltratie-anesthesie bij een vermoeden van een kwaadaardig letsel?

Geleidingsanesthesie voorkomt 'tumor seeding', wat de mechanische verplaatsing van tumorcellen via de naald of druk is.

Wat is een FNAC-procedure?

Fine Needle Aspiration Cytology: een procedure waarbij via een fijne holle naald cellen of vocht worden opgezogen voor onderzoek.

Wat is het doel van fixatie bij weefselverwerking en welke stof wordt hiervoor vaak gebruikt?

Het doel is het voorkomen van autolyse (celdood) en behoud van celstructuur; formaline is de meest gebruikte stof.

Wat is de standaarddikte van een weefselcoupe voor microscopisch onderzoek?

$0,003\,mm$ tot $0,005\,mm$.

Hoe kleuren structuren aan bij een H&E kleuring?

Hematoxyline kleurt basofiele structuren (zoals DNA in de celkern) blauw/paars; Eosine kleurt acidofiele structuren (cytoplasma) rood/roze/oranje.

Wat is het verschil tussen een papel en een vesikel volgens de klinische inspectie?

Een papel is een solide verhevenheid van de huid, terwijl een vesikel een met vocht gevulde holte is.

Waaruit bestaat de ISBARR-methode voor communicatie?

Identification, Situation, Background, Assessment, Recommendation en Readback.

Hoe definieert de WHO Erythroplakie?

Helderrode, fluweelachtige plaques op het slijmvlies die klinisch noch pathologisch kunnen worden toegeschreven aan een andere aandoening.

Wat is de etiologie van erythroplakie en is het gevaarlijk?

De oorzaak is (pre)maligne omvorming van de mucosa; het is zeer risicovol omdat het vaak ernstige dysplasie vertoont.

Wat zijn Wickham striae?

Witte streepjes in de mond die typerend zijn voor Lichen planus.

Wat is Angina haemorrhagica bullosa?

Een sub-epidermale bloedblaar die plotseling ontstaat, vaak op het gehemelte of de tongranden.

Wat wordt bedoeld met de term 'kaviaartong'?

Multipele flebectasieën (plaatselijke verwijdingen van venen) aan de tongranden bij ouderen.

Wat is het syndroom van Sturge Weber?

Een aangeboren capillaire malformatie (wijnvlek) in het verloop van de nervus trigeminus ($V$), vaak geassocieerd met neurologische problemen.

Wat is Morsicatio buccarum?

Een goedaardige witte verandering van het wangslijmvlies veroorzaakt door de gewoonte van wangbijten of zuigen.

Wat is leukodeem?

Een goedaardige grijs-witte, melkachtige sluiering van het wangslijmvlies die verdwijnt bij het aanspannen van de mucosa; vaak gezien bij donkere fototypes of rokers.

Wat zijn Fordyce spots?

Vergrote talgkliertjes die als gelige verhevenheden voorkomen op haarloze plekken zoals de lippen en wangen.

Wat is de jaarlijkse kans op maligne ontaarding bij Leukoplakie?

$2\%$ tot $3\%$ per jaar.

Wat is het verschil tussen primaire en secundaire hemochromatose?

Primaire hemochromatose is erfelijk (te grote ijzerabsorptie in de darm), terwijl secundaire hemochromatose het gevolg is van andere aandoeningen of bloedtransfusies.

Wat is een amalgaamtatoeage?

Een metaalpigmentatie (blauw/grijs) van het tandvlees door neergeslagen amalgaampartikels.

Wat is de prognose van een oraal melanoom?

Slecht, vanwege late diagnose en vroege lymfogene of hematogene metastasering (bij diagnose heeft $75\%$ al metastasen).

Wat is Rokersmelanose?

Een onschuldige bruine verkleuring van het slijmvlies door toegenomen melanineproductie onder invloed van nicotine en benzopyreen.

Wat is Lingua villosa (haartong)?

Hypertrofie van de filiforme papillen met toegenomen desquamatie, wat leidt tot een beslag op de tong door nicotine, voedselresten of kleurstoffen.

Wat veroorzaakt necrotiserende sialometaplasie op het palatum?

Ischemie (bloedtekort) door lokale anesthesie met vasoconstrictoren (adrenaline) of een te harde injectietechniek.

Wat is een Torus palatinus?

Een harde, goedaardige botverhevenheid (exostose) op de mediaanlijn van het palatum.

Wat is Cheilitis actinica?

Een korstvormende afwijking van het lippenrood door zonlicht, die beschouwd wordt als een premaligne stadium voor plaveiselcarcinoom.

Wat is een mucocele (slijmcyste) op de onderlip?

Een zwelling die ontstaat wanneer de afvoergang van een speekselklier geblokkeerd raakt door trauma of ontsteking.