Graad 12 Geografie Vraestel 1 - Woordeskat en Konsepte

Kern-woordeskat en definisies vir Graad 12 Geografie Vraestel 1 met fokus op Klimaat, Valleiklimaat, Dreineerstelsels en Riviergeografie.

Oogwal (Eye wall)

Die mees destruktiewe deel van 'n tropiese sikloon.

Oog (Eye)

Die kalm, wolklose sentrum van 'n tropiese sikloon.

Tropiese Oostewinde (Easterlies)

Die heersende winde wat tropiese siklone van oos na wes stoot.

Volwasse stadium (Mature stage)

Die stadium waarin 'n tropiese sikloon sy maksimum intensiteit bereik.

Vervalstadium / Dissipasie (Dissipation)

Die proses waar 'n tropiese sikloon afneem in krag sodra dit oor land beweeg.

Latente hitte van kondensasie

Die hoofbron van energie vir 'n tropiese sikloon.

Katabatiese wind (Katabatic / Slope wind)

Wind wat gedurende die nag van die berghange na die vallei vloei.

Inversielaag (Inversion layer)

Die luglaag waarin die temperatuur styg met hoogte.

Warm gordel (Thermal belt)

Die streek teen die berghang waar die temperatuur die warmste is gedurende die nag.

Anabatiese wind (Anabatic wind)

Wind wat gedurende die dag teen die berghange opwaarts beweeg.

Stralingsmis (Radiation fog)

Mis wat in 'n vallei vorm wanneer koue lug onder warm lug vasgevang word.

Noordfront-hang (North-facing slope)

Die aspek/hang wat in die Suidelike Halfrond meer direkte sonlig ontvang.

Kouelugdreinering (Cold air drainage)

Die verskynsel waar koue lug onder in die vallei insak.

Bergwind

'n Warm, droë wind wat vanaf die binnelandse plato na die kus beweeg en adiabaties verhit.

Lynstorm (Kustrog)

'n Lyn van swaar cumulus/cumulonimbus-donderstorms wat vorm wanneer koue, droë lug vanaf die Suid-Atlantiese Hoëdruk warm, vogtige lug vanaf die Suid-Indiese Hoëdruk oor die binneland dwing om vinnig te styg.

Siklogenese

Die ontwikkeling, vorming of versterking van 'n sikloon (of laagdrukstelsel).

Windruiming (Veering / Wind backing)

Die verandering van windrigting in die Suidelike Halfrond, veral wanneer die wind kloksgewys verander van noordwes na suidwes.

Besoedelingskoepel (Pollution Dome)

'n Opeenhoping van rook, roet en ander lugbesoedelingstowwe wat oor 'n stad vasgevang word deur 'n temperatuurinversielaag.

Supergeponeerde stroom (Superimposed stream)

'n Rivier wat jonger is as die onderliggende rotsstruktuur waardeur dit vloei.

Opvanggebied / Dreineerbekken (Drainage basin)

Die gebied waardeur 'n rivierstelsel vloei.

Watertafel (Water table)

Die boonste limiet van water wat ondergronds gevind word.

Radiaal sentripetaal (Radial centripetal)

'n Dreineerpatroon waar riviere na 'n sentrale punt of depressie vloei.

Basisvlak (Base level)

Die laagste vlak tot waar 'n rivier kan erodeer.

Turbulente vloei (Turbulent flow)

'n Vloeitipe waar meer energie benodig word om hindernisse te oorkom.

Dompelpoel (Plunge pool)

'n Poel wat vorm by die basis van 'n waterval as gevolg van die krag van vallende water.

Episodiese rivier (Episodic river)

'n Rivier wat slegs ná swaar reënval of 'n donderstorm vloei.

Tralie-dreineerpatroon (Trellis pattern)

'n Dreineerpatroon waar takriviere teen regte hoeke by die hoofrivier aansluit, algemeen in gefolde sedimentêre rotse of parallelle verskuiwings.

Reghoekige dreineerpatroon (Rectangular pattern)

'n Dreineerpatroon met regtehoek kronkels langs die loop van die hoofrivier en takriviere, gevorm op rotse met baie nate-stelsels.

Delta

'n Driehoekige of waaier-vormige landvorm van sedimentafsetting wat gevorm word by die monding van 'n rivier waar dit in 'n stadiger liggaam water invloei.

Rowerboog / Bieg van rowing (Elbow of capture)

Die skerp, haakspeld- of reghoekige buig in die rivierloop wat die presiese punt aandui waar die rowerstroom die ander rivier se water gegryp het.

Windgat (Wind gap / droë poort)

'n Droë vallei of poort wat agterbly onder die rowerboog nadat 'n rivier se water weggevoer is.

Rowerstroom (Captor stream)

Die rivier wat deur terugskrydende erosie deur die waterskeiding geërodeer het en die boloop van 'n ander rivier gevang het.