Chương 8: Thoái hóa khớp

Thoái hoá khớp gối là hậu quả của quá trình nào?

Quá trình cơ học và sinh học

Bản chất của sự mất cân bằng trong thoái hóa khớp gối là gì?

Mất cân bằng giữa tổng hợp và huỷ hoại của sụn và xương dưới sụn

Kể tên 4 yếu tố có thể bắt đầu sự mất cân bằng trong thoái hóa khớp gối?

Di truyền, phát triển, chuyển hoá và chấn thương

Biểu hiện cuối cùng của thoái hóa khớp là sự thay đổi những yếu tố nào của tế bào và chất cơ bản của sụn?

Hình thái, sinh hoá, phân tử và cơ sinh học

Sự thay đổi tế bào và chất cơ bản của sụn dẫn đến các tình trạng nào tại khớp?

Nhuyễn hoá, nứt loét và mất sụn khớp, xơ hoá xương dưới sụn, tạo gai xương và hốc xương dưới sụn

Giới tính nào thường gặp bệnh thoái hóa khớp gối nhất?

Nữ giới

Tỉ lệ nữ giới mắc thoái hóa khớp gối chiếm bao nhiêu phần trăm?

80% các trường hợp

Dựa theo nguyên nhân, thoái hóa khớp gối được chia làm mấy loại?

Hai loại: thoái hóa khớp nguyên phát và thứ phát

Đặc điểm về thời điểm xuất hiện của thoái hóa khớp nguyên phát?

Xuất hiện muộn, thường ở người sau 60 tuổi

Tiến triển của thoái hóa khớp nguyên phát diễn ra như thế nào?

Tiến triển chậm

Kể tên 2 yếu tố nội tiết và chuyển hoá có thể gia tăng tình trạng thoái hóa?

Mãn kinh, đái tháo đường

Thoái hóa khớp thứ phát thường gặp ở lứa tuổi nào?

Gặp ở mọi lứa tuổi

Nguyên nhân chấn thương nào dẫn đến thoái hóa khớp thứ phát?

Các chấn thương khiến trục khớp thay đổi như gãy xương khớp, can lệch

Tên gọi của bất thường bẩm sinh khiến khớp gối quay ra ngoài?

Genu valgum

Tên gọi của bất thường bẩm sinh khiến khớp gối quay vào trong?

Genu varum

Tên gọi của bất thường bẩm sinh khiến khớp gối quá duỗi?

Genu recurvatum

Kể tên 6 bệnh lý viêm hoặc tổn thương tại khớp có thể gây thoái hóa thứ phát?

Viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, lao khớp, viêm mủ, bệnh gút, bệnh Hemophilie

Bệnh Hemophilie gây thoái hóa khớp thông qua cơ chế nào?

Chảy máu trong khớp

Tổ chức nào đưa ra tiêu chuẩn chẩn đoán xác định thoái hóa khớp gối năm 1991?

Hội thấp khớp học Mỹ-ACR (American College of Rheumatology)

Tiêu chuẩn X-quang trong chẩn đoán xác định theo ACR 1991 là gì?

Có gai xương ở rìa khớp

Đặc điểm dịch khớp trong tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp gối?

Dịch khớp là dịch thoái hoá

Độ tuổi được đưa vào tiêu chuẩn chẩn đoán của ACR 1991?

Tuổi trên 38

Thời gian cứng khớp buổi sáng trong tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp gối?

Dưới 30 phút

Dấu hiệu đặc trưng khi cử động khớp gối bị thoái hóa?

Dấu hiệu lục khục khi cử động khớp

Để chẩn đoán xác định theo ACR 1991, cần có yếu tố gai xương kèm theo những tổ hợp yếu tố nào?

Yếu tố 2,3,4 hoặc yếu tố 2,5 hoặc yếu tố 4,5

Nguyên nhân gây tràn dịch khớp trong thoái hóa khớp gối là gì?

Do phản ứng viêm của màng hoạt dịch

Ba nguyên nhân gây biến dạng khớp trong thoái hóa khớp gối?

Xuất hiện các gai xương, lệch trục khớp hoặc thoát vị màng hoạt dịch

Tên bảng tiêu chuẩn X-quang qui ước dùng để chẩn đoán thoái hoá khớp?

Tiêu chuẩn của Kellgren và Lawrence

Đặc điểm X-quang thoái hóa khớp giai đoạn 1?

Gai xương nhỏ hoặc nghi ngờ có gai xương

Đặc điểm X-quang thoái hóa khớp giai đoạn 2?

Mọc gai xương rõ

Đặc điểm X-quang thoái hóa khớp giai đoạn 3?

Hẹp khe khớp vừa

Đặc điểm X-quang thoái hóa khớp giai đoạn 4?

Hẹp khe khớp nhiều kèm xơ xương dưới sụn

Siêu âm khớp gối giúp đánh giá những tình trạng nào?

Hẹp khe khớp, gai xương, tràn dịch khớp, đo độ dày sụn khớp, màng hoạt dịch khớp

Siêu âm có thể phát hiện vật thể lạ nào trong ổ khớp?

Các mảnh sụn thoái hóa bong vào trong ổ khớp

Ưu điểm của chụp cộng hưởng từ (MRI) trong chẩn đoán khớp?

Quan sát hình ảnh khớp đầy đủ trong không gian ba chiều, phát hiện tổn thương sụn khớp, dây chằng, màng hoạt dịch

Phương pháp nào cho phép quan sát trực tiếp các tổn thương thoái hoá của sụn khớp?

Nội soi khớp

Tên bảng phân loại mức độ tổn thương sụn khớp qua nội soi?

Phân loại theo Outbright

Nội soi khớp kết hợp với kỹ thuật nào để chẩn đoán phân biệt?

Sinh thiết màng hoạt dịch

Tốc độ lắng máu ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối thường như thế nào?

Bình thường

Số lượng tế bào trong dịch khớp thoái hóa là bao nhiêu?

Dưới 1000 tế bào/1mm3

Bệnh lý nào cần chẩn đoán phân biệt khi chỉ tổn thương tại một khớp gối?

Viêm khớp dạng thấp

Hai chỉ số viêm sinh học thường tăng rõ trong viêm khớp dạng thấp?

Tốc độ máu lắng và CRP

Bốn nguyên tắc điều trị thoái hóa khớp gối?

Giảm đau đợt tiến triển, phục hồi chức năng, tránh tác dụng phụ của thuốc, nâng cao chất lượng cuộc sống

Lưu ý quan trọng khi dùng thuốc điều trị cho người cao tuổi?

Tương tác thuốc và các bệnh kết hợp

Kể tên 5 phương pháp vật lý trị liệu có hiệu quả cao?

Siêu âm, hồng ngoại, chườm nóng, liệu pháp suối khoáng, bùn

Liều dùng Paracetamol thông thường để giảm đau khớp gối?

1g - 2g/ngày

Thuốc giảm đau bậc 2 thường là sự phối hợp của các chất nào?

Paracetamol phối hợp với Tramadol

Liều dùng Etoricoxia hàng ngày trong điều trị thoái hóa khớp?

30mg - 60 mg/ngày

Liều dùng Celecoxib hàng ngày trong điều trị thoái hóa khớp?

200mg/ngày

Liều dùng Meloxicam hàng ngày trong điều trị thoái hóa khớp?

7,5 - 15mg/ngày

Hai loại thuốc NSAIDs truyền thống khác được nhắc đến trong tài liệu?

Diclofenac và Piroxicam

Tần suất bôi thuốc giảm đau tại khớp mỗi ngày?

2-3 lần/ngày

Loại thuốc chống viêm nào không có chỉ định dùng đường toàn thân cho thoái hóa khớp?

Corticosteroid

Khoảng cách giữa các mũi tiêm Hydrocortison acetat nội khớp?

5-7 ngày

Số lượng mũi tiêm tối đa của Hydrocortison acetat trong một đợt?

Không vượt quá 3 mũi

Giới hạn số đợt tiêm Corticosteroid nội khớp trong một năm?

Không quá 3 đợt

Hai chế phẩm Corticosteroid dạng chậm thường dùng tiêm nội khớp?

Methylprednisolon và Betamethasone dipropionate

Khoảng cách giữa các mũi tiêm chế phẩm Corticosteroid chậm?

6-8 tuần

Hệ quả của việc dùng quá liều Corticosteroid tiêm nội khớp là gì?

Gây tổn thương sụn khớp

Liệu trình tiêm Acid hyaluronic (AH) thông thường?

1 ống/1 tuần x 3-5 tuần liền

Nhóm thuốc SYSADOA là gì?

Thuốc điều trị triệu chứng tác dụng chậm

Khi nào nên chỉ định nhóm thuốc SYSADOA?

Chỉ định sớm, kéo dài, khi có đợt đau khớp

Thành phần của Piascledine 300mg là gì?

Cao toàn phần không xà phòng hóa quả bơ và đậu nành

Liều dùng Glucosamine sulfate hàng ngày?

1,5g/ngày

Liều dùng Diacerein 50mg hàng ngày?

2 viên/ngày

Cơ chế tác dụng của Diacerein là gì?

Ức chế Interleukin 1

Quy trình thực hiện bơm PRP vào khớp gối?

Lấy máu tĩnh mạch, chống đông, ly tâm tách huyết tương và bơm vào khớp

Lượng PRP thông thường được bơm vào khớp gối mỗi lần?

6ml - 8ml

Tên viết tắt của tế bào gốc chiết xuất từ mô mỡ tự thân?

ADSCs

Hai nguồn gốc chiết xuất tế bào gốc tự thân được đề cập?

Từ mô mỡ và từ tủy xương

Ba thủ thuật điều trị dưới nội soi khớp gối?

Cắt lọc, bào, rửa khớp; khoan kích thích tạo xương; cấy ghép tế bào sụn

Thủ thuật "microfrature" là gì?

Khoan kích thích tạo xương

Chỉ định của phẫu thuật thay khớp nhân tạo?

Các thể nặng tiến triển, giảm nhiều chức năng vận động

Độ tuổi thường được áp dụng thay khớp nhân tạo?

Bệnh nhân trên 60 tuổi

Ba biện pháp theo dõi và quản lý bệnh nhân thoái hóa khớp gối?

Chống béo phì, vận động hợp lý, phát hiện sớm dị tật khớp

Định nghĩa thoái hóa cột sống thắt lưng?

Bệnh mạn tính tiến triển từ từ gây đau, hạn chế vận động, biến dạng cột sống mà không có biểu hiện viêm

Tổn thương cơ bản của thoái hóa cột sống thắt lưng là gì?

Thoái hóa sụn khớp và đĩa đệm phối hợp thay đổi xương dưới sụn và màng hoạt dịch

Kể tên 5 yếu tố nguy cơ của thoái hóa cột sống?

Tuổi cao, nữ, nghề nghiệp lao động nặng, chấn thương, di truyền

Cơ chế dẫn đến tổn thương sụn và đĩa đệm trong thoái hóa cột sống?

Tình trạng chịu áp lực quá tải lặp đi lặp lại kéo dài nhiều năm

Tính chất đau của cột sống thắt lưng do thoái hóa?

Đau âm ỉ và có tính chất cơ học

Thế nào là đau có tính chất cơ học?

Đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi

Dấu hiệu cứng cột sống thường xuất hiện vào lúc nào?

Vào buổi sáng

Khi thoái hóa giai đoạn nặng, cơn đau ảnh hưởng như thế nào đến bệnh nhân?

Đau liên tục và ảnh hưởng đến giấc ngủ

Ba triệu chứng toàn thân không có trong thoái hóa cột sống đơn thuần?

Sốt, thiếu máu, gầy sút cân

Nguyên nhân gây đau rễ thần kinh kết hợp trong thoái hóa cột sống?

Hẹp lỗ liên hợp hoặc thoát vị đĩa đệm

Hai loại biến dạng cột sống có thể gặp?

Gù, vẹo cột sống

Biểu hiện "đau cách hồi thần kinh" gặp trong tình trạng nào?

Hẹp ống sống

Đặc điểm của đau cách hồi thần kinh?

Đau theo đường đi dây thần kinh tọa khi đi lại, nghỉ ngơi đỡ đau

Bốn hình ảnh điển hình trên Xquang cột sống thẳng, nghiêng?

Hẹp khe đĩa đệm, mâm đĩa đệm nhẵn, đặc xương dưới sụn, gai xương thân đốt sống

Mục đích của việc chụp Xquang chếch 3/4?

Phát hiện tình trạng gãy cuống đốt sống

Tên gọi dân gian của tình trạng gãy cuống đốt sống trên phim Xquang?

Gãy cổ chó

Khi nào có chỉ định chụp cộng hưởng từ cột sống?

Trường hợp có thoát vị đĩa đệm

Chẩn đoán thoái hóa cột sống thắt lưng đơn thuần dựa trên mấy nhóm dấu hiệu?

Lâm sàng, Xquang và loại trừ triệu chứng toàn thân

Hai xét nghiệm máu cần làm để khẳng định không có viêm?

Bilan viêm và phosphatase kiềm

Bệnh lý nào thường phối hợp với thoái hóa cột sống ở người có tuổi?

Loãng xương, lún xẹp đốt sống

Khi bệnh nhân đau cột sống kèm sốt, hạch ngoại vi cần nghĩ đến điều gì?

Đau cột sống có biểu hiện viêm

Ba bệnh lý cần chẩn đoán phân biệt với thoái hóa cột sống thắt lưng?

Viêm cột sống dính khớp, viêm đốt sống đĩa đệm, ung thư di căn xương

Đặc điểm bệnh nhân thường gặp trong viêm cột sống dính khớp?

Nam giới, trẻ tuổi

Dấu hiệu Xquang đặc trưng của viêm cột sống dính khớp?

Viêm khớp cùng chậu

Hai nguyên nhân gây viêm đốt sống đĩa đệm?

Do nhiễm khuẩn hoặc do lao