RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

Co to jest rachunkowość?

System identyfikacji, pomiaru, przetwarzania i przekazywania informacji o sytuacji majątkowej i wynikach podmiotów.

Jakie są główne funkcje rachunkowości?

Informacyjna, kontrolna, sprawozdawcza, dowodowa, analityczna.

Na kogo jest zorientowana rachunkowość finansowa?

Na zewnętrznych użytkowników (np. właścicieli, kredytodawców, urzędy).

Na co kładzie nacisk rachunkowość zarządcza?

Na przyszłość, procesy decyzyjne, szybkość i istotność informacji.

Czy rachunkowość finansowa analizuje dane historyczne czy przyszłe?

Historyczne (ex post).

Jakie cechy danych zapewnia rachunkowość finansowa?

Wiarygodność i rzetelność.

Jakie są główne zadania rachunkowości zarządczej?

Analiza kosztów działań.

Czym jest koszt?

Celowe zużycie środków pracy, przedmiotów pracy i wynagrodzeń, wyrażone w pieniądzu.

Czy każdy wydatek jest kosztem?

Nie, ale każdy koszt wiąże się z wydatkiem.

Podaj przykład, kiedy koszt występuje przed wydatkiem.

Zużycie materiałów do produkcji przed ich zapłatą.

Co to jest wydatek?

Rozchód środków pieniężnych niezależnie od celu.

Jakie są główne elementy sprawozdawczości finansowej?

Bilans, rachunek zysków i strat, przepływy pieniężne, noty dodatkowe, zmiany w kapitale własnym.

Co przedstawia bilans?

Stan majątku (aktywa) i źródeł jego finansowania (pasywa) na dany dzień.

Czym są aktywa?

Majątek jednostki uporządkowany wg rosnącej płynności.

Czym są pasywa?

Źródła finansowania aktywów, uporządkowane wg rosnącej wymagalności.

Co zaliczamy do majątku trwałego?

Wartości niematerialne, środki trwałe, należności i inwestycje długoterminowe.

Co to jest majątek obrotowy?

Aktywa użytkowane do 1 roku, np. zapasy, należności krótkoterminowe.

Jakie są główne układy kosztów?

Rodzajowy, funkcjonalny, kalkulacyjny.

Na jakie pytanie odpowiada układ rodzajowy kosztów?

„Jakie koszty poniesiono?”

Na jakie pytanie odpowiada układ funkcjonalny kosztów?

„Gdzie koszty zostały poniesione?”

Na jakie pytanie odpowiada układ kalkulacyjny kosztów?

„Na wytworzenie jakich wyrobów poniesiono koszty i w jakiej wysokości?”

Podaj przykład kosztów w układzie funkcjonalnym.

Koszty zakupu, produkcji, zarządu, sprzedaży.

Czym jest kapitał własny?

Wartość zaangażowania właścicieli w przedsiębiorstwo.

Czym jest kapitał obcy?

Środki pochodzące z zewnątrz, np. kredyty, obligacje.

Podaj przykłady kosztów rodzajowych

• Amortyzacja

• Zużycie materiałów i energii

• Usługi obce

• Podatki i opłaty

• Wynagrodzenia

• Świadczenia na rzecz pracowników

Jakie są przykłady kosztów funkcjonalnych?

• Koszty zakupu

• Koszty produkcji

• Koszty zarządu

• Koszty sprzedaży

Podaj różnicę między kapitałem własnym a obcym.

• Własny: środki właścicieli, zwykle bezterminowo.

• Obcy: środki pochodzące z zewnętrznych źródeł, wymagające zwrotu.

Co to jest amortyzacja?

Koszt zużycia środków trwałych i wartości niematerialnych.

Jakie są metody amortyzacji?

• Liniowa

• Progresywna

• Mieszana

Na co zorientowana jest rachunkowość zarządcza?

Na wewnętrzne potrzeby decyzyjne przedsiębiorstwa.

Na co jest skoncentrowana rachunkowość zarządcza?

Na przyszłości, efektywności procesów oraz podejmowaniu strategicznych i operacyjnych decyzji.

Jaka jest różnica między rachunkowością zarządczą a procesami decyzyjnymi?

Rachunkowość zarządcza dostarcza informacji wspierających podejmowanie decyzji, natomiast procesy decyzyjne to działania podejmowane na podstawie tych danych.

Jakie informacje powinna dostarczać rachunkowość?

• Rzetelne

• Aktualne

• Porównywalne

• Zrozumiałe

• Przydatne dla podejmowania decyzji

Co nie zalicza się do kosztów?

• Straty nadzwyczajne

• Wydatki na spłatę kredytów i pożyczek

• Podatek dochodowy

Czym jest wydatek?

Rozchód środków pieniężnych, niezależnie od celu ich przeznaczenia.

Jakie są kryteria klasyfikacji kosztów?

• Cel poniesienia: koszty bezpośrednie i pośrednie.

• Rodzaj: koszty rodzajowe.

• Miejsce powstawania: koszty funkcjonalne.

• Okres rozliczeniowy: koszty bieżące i przyszłe.

Jakie są główne elementy sprawozdawczości finansowej?

• Bilans

• Rachunek zysków i strat

• Sprawozdanie z przepływów pieniężnych

• Zestawienie zmian w kapitale własnym

• Informacje dodatkowe

Jaki jest cel sprawozdawczości finansowej?

Dostarczenie informacji o sytuacji finansowej, wynikach działalności i przepływach pieniężnych przedsiębiorstwa.

Jak grupuje się koszty?

• Rodzajowe: wg rodzaju zużytych zasobów (np. amortyzacja, wynagrodzenia).

• Funkcjonalne: wg miejsca powstawania (np. koszty produkcji, koszty sprzedaży).

• Kalkulacyjne: wg nośników kosztów (np. koszty jednostkowe wyrobu).

Co to są usługi obce?

Koszty usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne, np. transport, najem, serwis.

Co to są koszty rodzajowe?

Koszty klasyfikowane wg rodzaju zużycia, np. amortyzacja, zużycie materiałów, usługi obce.

Co to jest koszt zakupu?

Koszt nabycia materiałów, obejmujący cenę zakupu i koszty transportu.

Co to jest koszt produkcji?

Koszty związane z wytworzeniem produktów, w tym materiały, energia, wynagrodzenia.

Co to są koszty ogólnego zarządu?

Koszty związane z funkcjonowaniem administracji przedsiębiorstwa, np. biura, wynagrodzenia zarządu.

Co to są koszty sprzedaży?

Koszty związane z dystrybucją i promocją produktów, np. transport, reklama.

Co to są koszty bezpośrednie?

Koszty, które można przypisać bezpośrednio do konkretnego produktu lub usługi, np. materiały.

Co to są koszty pośrednie?

Koszty, które nie mogą być przypisane bezpośrednio, np. koszty administracyjne.

Co to jest cykl obrotowy?

Okres od zakupu materiałów do momentu uzyskania zapłaty za sprzedane produkty.

Co to jest majątek trwały?

Aktywa użytkowane przez okres dłuższy niż rok, np. nieruchomości, maszyny.

Co to jest majątek obrotowy?

Aktywa użytkowane w krótkim okresie (do roku), np. zapasy, należności krótkoterminowe.

Co to są zapasy rzeczowe?

Materiały, produkty w toku i towary przeznaczone do sprzedaży.

Co to są należności krótkoterminowe?

Kwoty należne przedsiębiorstwu z tytułu sprzedaży, płatne w ciągu roku.

Co to są inwestycje krótkoterminowe?

Aktywa finansowe przeznaczone do realizacji w krótkim okresie, np. środki pieniężne, papiery wartościowe.

Co to jest kapitał własny?

Środki właścicieli przedsiębiorstwa, zgromadzone na potrzeby działalności.

Jakie są inne rodzaje kapitału?

• Kapitał zapasowy

• Kapitał rezerwowy

• Kapitał z aktualizacji wyceny

Co to jest rachunek zysków i strat?

Sprawozdanie finansowe przedstawiające przychody, koszty, zyski i straty za dany okres.

Co to są przychody?

Wpływy ze sprzedaży towarów, produktów i usług, a także inne zwiększenia majątku przedsiębiorstwa.

Co to jest zasada memoriału?

Zasada, wg której przychody i koszty są ujmowane w okresie, którego dotyczą, niezależnie od momentu zapłaty.

Co to jest wariant kalkulacyjny?

Prezentacja rachunku zysków i strat wg funkcji kosztów (koszty wytworzenia, sprzedaży, ogólnego zarządu).

Co to jest wariant porównawczy?

Prezentacja rachunku zysków i strat wg rodzaju kosztów (amortyzacja, materiały, energia)

Na co dzielą się koszty stałe?

Na koszty użyteczne i nieużyteczne (puste).

Kiedy występują koszty stałe nieużyteczne?

Gdy moce produkcyjne nie są w pełni wykorzystane.

Od czego zależą koszty zmienne?

Od wielkości produkcji.

Na jakie rodzaje dzielą się koszty zmienne?

Proporcjonalne, progresywne, degresywne

Czym są koszty zmienne proporcjonalne?

Zmieniają się w tym samym tempie co produkcja.

Czym są koszty zmienne progresywne?

Rosną szybciej niż wzrost produkcji.

Czym są koszty zmienne degresywne?

Rosną wolniej niż wzrost produkcji

Co to są koszty mieszane?

Koszty mające część stałą i zmienną, np. konserwacja maszyn

Co to są koszty relewantne?

Przyszłe wydatki pieniężne będące różnicą między alternatywami.

Co to są koszty utracone?

Koszty wynikające z wcześniejszych złych decyzji menedżerskich

Co to są koszty utraconych możliwości?

Utracone przychody z powodu podjęcia innej decyzji

Co to są koszty krańcowe?

Koszty wyprodukowania dodatkowej jednostki wyrobu

Co to są koszty ekonomiczne?

Suma kosztów księgowych i kosztów alternatywnych

Jakie są sposoby wyceny materiałów?

Według cen rzeczywistych i stałych cen ewidencyjnych

Z czego składa się cena nabycia?

Cena zakupu + koszty zakupu

Jakie metody wyceny zużycia materiałów wyróżniamy?

FIFO, LIFO, ceny średnioważone

Co zakłada metoda FIFO?

Pierwsze weszło, pierwsze wyszło.

Co zakłada metoda LIFO?

Ostatnie weszło, pierwsze wyszło

Jakie metody wyceny są dozwolone w Polsce?

FIFO, LIFO, ceny średnioważone

Która metoda wyceny nie jest zgodna z MSR?

Metoda LIFO

Co to jest umorzenie środków trwałych?

Zmniejszenie wartości początkowej środków trwałych w wyniku ich zużycia

Jak oblicza się stawkę amortyzacyjną?

a=100/okres użytkowania

Co zakłada metoda liniowa amortyzacji?

Równomierne zużywanie środka trwałego

Jak działa metoda mieszana amortyzacji?

Łączy metodę przyśpieszoną i liniową

Co to są koszty aktywowane?

Koszty wytworzenia niesprzedanych produktów i produkcji w toku.

Co to są koszty bezpośrednie?

Koszty przypisane bezpośrednio do wyrobów

Co to są koszty pośrednie?

Koszty rozliczane za pomocą kluczy podziałowych.

Co to jest nośnik kosztów?

Parametr umożliwiający przyporządkowanie kosztów do obiektów.

Co to jest obiekt kosztów?

Przedmiot grupowania i kalkulacji kosztów

Czym jest metoda HIFO?

„najdroższe przyszło, pierwsze wyszło”

Czym jest metoda LOFO?

“najtańsze przyszło, pierwsze wyszło” 

Czym jest metoda cen średnioważonych?

To metoda wyceny materiałów, która polega na obliczeniu średniej ważonej ceny zakupu materiałów. Cena ta jest wyznaczana na podstawie wartości i ilości poszczególnych partii materiałów znajdujących się w magazynie.

Czym jest umorzenie środków trwałych?

Umorzenie to zmniejszenie wartości początkowej środków trwałych w wyniku ich zużycia. Jest wykazywane w bilansie jako skumulowana amortyzacja.

Co wpływa na wysokość amortyzacji?

• Wartość początkowa środka trwałego

• Okres użytkowania

• Metoda amortyzacji

Po co stosuje się rachunek kosztów?

Aby wycenić koszty jednostkowe

Na co wycenia rachunek kosztów?

Na koszty produkcji zakończonej i niezakończonej

Dlaczego rachunek kosztów jest ważny?

Pozwala określić opłacalność i efektywność produkcji.

Po co dbać o prawidłowość kalkulacji kosztów jednostkowych?

Aby zapewnić dokładność wyceny kosztów jednostkowych

Na co wpływa prawidłowość kalkulacji?

Na jakość rachunku kosztów, powiązanie kalkulacji z procesem produkcji oraz zastosowanie właściwej metody kalkulacji

Dlaczego ważne jest ustalenie dokładnych kosztów jednostkowych?

Dokładne koszty są podstawą decyzji zarządczych i wyceny produktów.