گیاهان دارویی by dilo🤓✨🌱

Deadly Nightshade

اسم فارسی : شابیزک یا بلا دانه

اسم علمی : Atropa belladona

خانواده : سولاناسه

کاربرد دارویی : آنتی کولینرژیک-آرامش بخش دستگاه گوارش(ضد اسپاسم)-برطرف کردن لرز و سفتی عضلات در پارکینسون- ضد تعریق

کاربرد سنتی : اثر گشادکنندگی مردمک و سیکلوپلژیک در بانوان دوران باستان

مواد خالص : آتروپین و هیوسین و هیوسین‌آمین و اسکوپولامین

محل تولید آلکالوئید ها : ریشه های گیاه

اندام دارویی برای استخراج : برگ

سمیت : تمام اندام های گیاه

عوارض مصرف : اختلال در سیستم عصبی مرکزی، توهم، هذیان سرگیجه، تشنج، صرع، تاری دید، خشکی دهان، تاکی‌کاردی و یبوست، فلج، قطع ارتباط عصب و عضله و مرگ

مرگ با گیاه : به وسیله‌ی از کار انداختن دستگاه تنفس و گردش خون

نکته: در این گیاه موادی مثل هیوسین از سد خونی مغزی عبور میکنند.

Rauvolfia serpentina

اندام دارویی : ریشه ها

کاربرد دارویی : کاهش فشار خون و آرامش بخش

ماده خالص : رزرپین

نکته : در این گیاه ماده خالص بدون دستکاری وارد بازار میشه.

خشخاش

نام علمی : Papaver somniferum

میوه : کپسول-دارای شیره‌ی تریاک

ماده خالص : مورفین-آلکالوئید های اوپیوم (دارای نیتروژن اند)

اندام دارویی : برگ ها

کاربرد دارویی : ضد درد (نئشه کننده) و مسکن-آلکالوئید ها ضد سرفه

نکته : اولین ماده طبیعی به صورت خالص Pure compound از این گیاه استخراج شد.

نارکوتیکیوز ⚠

دستکش روباه

نام انگلیسی : foxglove

نام علمی : Digitalis

دو گونه آن : purpurea & lanata

ماده استخراجی : Digoxin & Digitoxin

اندام دارویی : برگ ها نه گلبرگ های زیبای گیاه !!

کاربرد دارویی : گلیکوزید های محرک قلب-استفاده در CHF

در گونه purpurea :

اندام های سمی : برگ ها، گل ها، دانه ها

مسمومیت با گیاه : درد دهان و گلو، اول عوارض گوارشی تهوع، استفراغ و اسهال در صورت ادامه سمیت، سیستم عصبی مرکزی دچار اختلال شده، سردرد، سرگیجه، اختلال بینایی، گیجی، توهم، لرزش و حتی صرع از عوارض مسمومیت اند همچنین به مرور هایپرکالمی، به هم ریختن ضربان قلب و گرفتگی قلب رخ میده.

گونه لاناتا با چه گیاهی آلوده میشه؟ بارهنگ

نکته : دیگوکسین یک گروه الکلی بیشتر از دیجیتوکسین دارد و داروی قلبی است.

Erythroxylum coca

ماده خالص : کوکائین

کاربرد دارویی : محرک سیستم عصبی مرکزی، به صورت موضعی برای بی حسی

⚠ نارکوتیکیوز

شیرین بیان

نام علمی : Glycyrrhiza glabra

نام انگلیسی : Liquorice

نام سنتی : سوس

خانواده : Fabaceae

اندام دارویی : ریزوم های زرد رنگ

ترکیبات ریزوم : ساپونین ها و فلاونوئیدها

کاربرد ریزوم : تولید چای، تولید ژل های تاپیکال برای آکنه و اگزما و حساسیت، تولید رب سوس (عصاره غلیظ شیرین بیان)

کاربرد دارویی : ضد التهاب، برای زخم معده و زخم های گوارشی برای سوزش سردل، رفلاکس اسیدی، برای سرفه و حتی عفونت های باکتریایی، خلط آور (اکسپکتورانت)، اثر مینرالوکورتیکوئیدی مشابه آلدوسترون دفع پتاسیم و احتباس آب و سدیم

کاربرد صنعتی : معطر کردن تنباکو-شیرین کننده به عنوان روکش قرص ها

ساپونین فعال موجود در ریشه : گلیسریزین/گلیسریزیک اسید/ گلیسرزینیک اسید

توصیه ها : برای دوره‌ی طولانی با دوز بالا مصرف نشود- رژیم غذایی پر پتاسیم و مصرف مواد پتاسیم دار مثل موز در کنار مصرف این گیاه باعث کاهش عوارض آن میشود.

نعنا

نام علمی : Mentha piperita & Mentha spicata

نام انگلیسی : Mint

ماده خالص : منتول (یک ماده محرک)

کاربرد دارویی: پپریتا بیشتر برای استفاده‌های موضعی و بخور و استخراج منتول اما اسپیکاتا گونه‌ای که بیشتر استفاده میشود و اثر ضد اسپاسم دستگاه گوارش دارد

Catharanthus roseus

دارای ترکیبات وینکا آلکالوئیدی

داروهای استخراجی : وین‌کریستین-وین‌بلاستین

کاربرد دارویی : ضد سرطان- قابل استفاده در لنفوم هودجکین

نکته : وین‌کریستین که به صورت دارو وارد بازار شده هیچ تغییری روی آن در آانجام نمیگرد

Cinchona officinalis

ماده استخراج شده : کینین و کیندین

کاربرد دارویی : ضد تب، ضد مالاریا، ضد درد

Pilocarpus jaborandi

ماده استخراج شده : پیلوکارپین

کاربرد دارویی : قطره‌ی پیلوکارپین برای بیماری گلوکوم (آب سیاه چشم)

Artemisia

ماده خالص : آرتمیزینین

گونه مهم : Artemisia annua

کاربرد دارویی : ضد مالاریا

Galanthus spp.

ماده خالص : Galantamine

کاربرد دارویی : ضد آلزایمر

زرنب یا سرو ترکستانی

راسته : کونیفرال ها یا مخروطیان

تیره : سرخدار (تاکساسه)

نام علمی : Taxus baccata-Taxus brevifolia

ماده خالص : Taxol

زیبا، زینتی و سمی

میوه : سته کاذب قرمز

اندام دارویی : پوست تنه‌ی درخت

داروی استخراجی : تاکسول (نوعی دی‌ترپن) یا پاکلی‌تاکسل که موجب مهار پلیمریزه شدن میکروتوبول ها میشه.

کاربرد دارویی : اثر ضد سرطان و ضد تومور در درمان سرطان روده، پستان، تخمدان و ریه استفاده میشود

Cassia angustifolia

ماده خالص : سینوزید های A و B

کاربرد دارویی : اثر مسهلی دارند Laxative

داروی موجود در بازار : سیلاکس

انگور

ماده خالص : Resveratrol

اندام دارویی : دانه ها

کاربرد دارویی : با مهار آنزیم

Cox-1 اثر ضد التهاب، ضد درد و ضد تب دارد، آنتی اکسیدان قوی

میکروب ها و باکتری های پاتوژن که مقدار آنها در محصولات باید صفر باشد:

اشرشیاکلای

انتروباکتر

سالمونلا

زرآوند

نام علمی : Aristolochia spp.

ماده موثره : آریستولوچیک اسید (سم)

کاربرد دارویی : برای لاغری

اندام دارویی : میوه های گیاه

عوارض مسمومیت : نفروتاکسیسیتی، فیبروز کلیوی یا آتروفیل توبول ها از کار افتادن کلیه مرحله

End stage و سپس مرگ

نکته : نخستین مثال قابل استناد که به علت مصرف یک گیاه دارویی سرطان شدید ایجاد شده.

مریم نخودی

نام علمی : Teucrium chamaedrys

نام انگلیسی : germander

سمیت : در سلول های ایزوله شده‌ی کبدی رَت-هپاتوکسیسیتی-میتواند موجب هپاتیت حاد و مزمن شود.

ممنوعیت مصرف دارد.

روش های مصرف در بازار : کپسول ها-چای های کیسه‌ای

کاربرد دارویی : کاهش وزن و

به عنوان جایگزین برای کدام گیاه مورد استفاده قرار میگیرد؟ قاشقک

در کل یادتون باشه یکسری مردم برای لاغر شدن حاضرن کبد و کلیه‌شون و در نهایت جونشونو فدا کنن

قاشقک

نام علمی : Scutellaria lateriflora

نام انگلیسی : scullcap

کاربرد دارویی : برای فشار روانی، صرع، کره و دیگر مشکلات روانی و ذهنی، کاهنده اضطراب، کمک به خواب بهتر

نکته : خودش سمی نیست اما با یک گیاه سمی جایگزین میشه به نام مریم نخودی

ریش بز

گونه ها : Ephedra sinica (mahuangکنف زرد-سمی) ,

Ephedra pachyclada گیاه مخدر هوم,

Ephedra nevadensis (Mormon tea-فاقد افدرین)

خانواده : ارمکیان یا افدراسه (مقداری متفاوت از سایر خانواده‌های بازدانگان: بوته‌ای و دارای ساقه فتوسنتز کننده)

ماده موثره : افدرین (آلکالوئید) شبیه آدرنالین-نوراپی‌نفرین با اثرات خفیف تر و مدت اثر طولانی تر- افدرین پیش ساز آمفتامین و کوکائین است.

افدرین در کنار کافئین باعث عوارض شدید : تهوع و استفراغ، عوارض روانی-عصبی، تغییرات شدید مود، حالت نگرانی و اضطراب، فعالیت سیستم سمپاتیک و افزایش ضربان قلب میشود.

کاربرد دارویی : لاغری، دوپینگ برای ورزشکارها، انواع آلرژی ها، تب یونجه، درمان گرفتگی بینی از طریق اثر تنگ کنندگی عروقی با تاثیر روی گیرنده بتا۱ آدرنرژیک، در اسپاسم های برونش ها، آسم و برونشیت قابل استفاده است با اثر روی گیرنده های بتا ۲ آدرنرژیک. اثر دیورتیک (ادرار آور) دارد به آن واترپیل هم میگویند در سرماخوردگی، سردرد، آنفولانزا و افرادی که عرق نمیکنند استفاده میشود. به عنوان داروی سمپاتومیمتیک کاربرد دارد.

داروی موجود در بازار : ویال افدرین در صورت کاهش فشار خون شدید در کلینیک استفاده میشود، قرص سودوافدرین که در سرماخوردگی و احتقان بینی استفاده میشود.

اندام های دارویی : شاخه ها و سرشاخه ها

اندام های سمی : کل گیاه حتی ریشه

FDA : تعیین محدودیت مصرف روی لیبل ها برای این گیاه

Guarana

نام علمی : Paulinia cupana

ماده خالص : کافئین

کاربرد دارویی : نوشیدنی انرژی زا، افزایش عملکرد ذهنی و هوشیاری، کم شدن حالت خواب آلودگی

این نوشیدنی از لحاظ قانونی در بعضی مناطق منع

شوکران

نام علمی : Conium maculatum

نام انگلیسی : poison hemlock

گل : سفید خوشه‌ای و چتری

ساقه : خال های بنفش رنگ

مسمومیت : در صورت خوردن هر بخش از گیاه، با تاثیر روی ایمپالس های عصبی و جلوگیری از رسیدن آنها به ماهیچه ها فرد را دچار افت شدید تنفس و مرگ میکند، احتمال سمیت پوستی هم دارد

علت سمیت : وجود آلکالوئید های سمی

آنتی دوت ؟ ندارد.

گرچک

نام علمی : Ricinus Communis

نام انگلیسی : Castor bean

اندام دارویی : دانه های رسیده بدون پوسته بیرونی که از آن ها روغن گرچک تهیه میشود.

کاربرد دارویی : درمان یبوست، قبل از مطالعات پزشکی، قبل از زایمان

سمیت : پوسته‌ی بیرونی به علت ماده سمی و کشنده‌ی ریسین باید از دانه ها جدا شود.

Oleander

نام علمی : Nerium oleander

مواد موثره : اوله‌آندرین (گلیکوزید قلبی)

اندام های دارای اوله‌آندرین : برگ،ساقه و گل

سمیت : خوردن هر بخش از گیاه-موجب کاهش ضربان قلب

نکته : چون مزه‌ش تلخ و نامطلوب است پس موجودات رغبتی به خوردن آن ندارند و مسمومیت با آن پایین است.

درخت بلوط

نام علمی : Quercus robur

نام انگلیسی : oak bark

اندام دارویی : پوست تنه درخت

ماده فیتوشیمیایی : تانن

اثرات تانن : جلوگیری از جذب ویتامین های گروه ب و مواد معدنی‌ای که به میزان کم در بدن وجود دارند

توصیه : استفاده از ترکیبات دارای تانن را محدود کنید و یا با فاصله از غذاها و داروها مصرف کنید.

شاه بلوط هندی

نام علمی : Aesculus hippocastanum

نام انگلیسی : horse chestnut

ترکیب فیتوشیمیایی : ساپانین ها

اثرات : حساسیت در معده با ایجاد رفلاکس، استفراغ

توصیه : استفاده از قرص های پوشش روده‌ای enteric coated

یا مصرف همراه غذا برای به حداقل رساندن حساسیت معده

جنسینگ کره‌ای

نام علمی : Panax ginseng

اندام دارویی : ریشه

کاربرد دارویی : محرک

توصیه : باید به میزان دارویی و کم و به مدت کوتاه استفاده شود

گیاهانی که میتوانند حالت سوزانندگی ایجاد کنند:

فلفل Cayenne spp.

زنجبیل باعث heartburn یا سوزش سردل

خردل

تربچه

میتوانند باعث ناراحتی های گوارشی شوند.

گیاهان تلخ

عارضه : استفراغ در صورت مصرف با دوز بالا

مثال : سرخار گل Echinaceae

در صورت استفاده به صورت مایع (مثل شربت) میتواند باعث مور مور شدن دهان و افزایش جریان بزاق شود، حتی بعضا موجب خفگی شده!! اثر نادر : حمله پنیک

سرخار گل

شکل دارویی موجود در بازار : شربت سرخار گل

نام علمی : Echinacea purpurea

کاربرد دارویی : تقویت کننده سیستم ایمنی، ضد ویروس، کوتاه شدن دوره‌های عفونت های دستگاه تنفسی، آنتی باکتریال، ضد التهاب

موارد استفاده : در سرماخوردگی، تب، برونشیت، التهاب دهان و حلق، عفونت های دستگاه ادراری

نوروتوکسین توجون

در این گیاهان موجوده:

(Thuja occidentalis)

sage (Salvia officinalis) مریم گلی

tansy (Tanacetum vulgare)

wormwood (Artemisia abstinthium) افسنتین

yarrow (Achillea millefolium) بومادران

مصرف دوز بالا : سردرد

توجون در اسانس گیاه وجود دارد

سرو شیرازی یا زربین

بازدانگان کونیفرال

خانواده : سرو Cupresaceae

جنس : Cupressus

تنها گونه موجود در ایران : sempervirens

این گونە دارای ۲،۳ واریته است : سرو ناز، سرو معمولی یا زربین

سرو کوهی یا ارس

بازدانگان کونیفرال

خانواده : سرو

جنس یا سرده : Juniperus

: گونه : دارای ۷ گونه که ۳ تاش مهم اند

Juniperus sabina : در مصارف سنتی برای سقط جنین، خاصیت محرک موضعی و ایجاد کننده عوارض پوستی

Juniperus excelsa

Juniperus communis : در مصارف درمانی برطرف کننده عفونت، سنگ ادراری، التهاب مجاری ادراری، دستگاه تنفس و گوارش-دارای خاصیت مهارکننده تولید اسید اوریک (کاربرد در نقرس) ضد درد روماتیسمی

گونه‌ی Juniperus horizontalis برخلاف سایر گونه ها افقی رشد میکند، اصطلاحا بهش نام دیگری هم میدهند:

Creeping Juniper

سرو تبریزی

بازدانگان کونیفرال

خانواده : سرو Cupressaceae

جنس : Thuja

دارای ۴ گونه است که ۲ گونه‌ی مهم آن :

Thuja orientalis

Thuja occidentalis : میتواند به صورت موضعی، پماد یا تنطور به عنوان دارو استفاده شود، برای درمان انواع زگیل ها، کرم های حلقوی و آفت موثر است.

میتواند باعث واکنش های آلرژیک مخصوصا در نواحی مثل پوست و چشم و قسمت‌های فوقانی دستگاه تنفس شود.

برگ : flat

چوب : سبک و نرم و معطر

روغنی از آن به دست می‌آید دارای مونوترپن کتونی است به نام : توجون

توجون : آنتاگونیزه کننده رسپتور های

GABA پس محرک عصبی و مرگ آور است، نوروتوکسین است و میتواند باعث استفراغ و صرع شود.

سیر - Garlic

خانواده : Alliaceae

جنس : Allium

گونه پیاز : Allium cepa

گونه سیر : Allium sativum

اندام دارویی : ساقه تخصص یافته

دلیل بوی بد سیر ؟ وجود ترکیبات گوگردی دی‌آلیل‌تری‌سولفید-دی‌آلیل‌دی‌سولفید-آلیل سولفید

کاربرد دارویی : کاهش فشار خون مخصوصا سیر فشار خون شریانی را کاهش میدهد. سبب خواب آلودگی میشود. ضد باکتری و ضد قارچ، اصلاح بافت عروق کرونر با افزایش حالت الاستیکی و کاهش سفتی و کاهش احتمال آترواسکلروزیس، مانع از تجمع پلاکتی و انعقاد خون، اثر دیورز، ضد اکسیور (مناسب برای دفع انگل) سیر میتواند از عملکرد تیروئید ممانعت کند.

توصیه ها : در صورتیکه با سیر داروهای ضد انعقاد خون مثل وارفارین، هپارین، آسپرین، دیکلوفناک، زنجبیل، جینکو بایلوبا مصرف شود احتمال خونریزی بالا میرود. مصرف سیر در افرادی که تحت عمل جراحی قرار میگیرند از ۱۰ روز قبلتر ممنوع است.

غذاهای دیگر نمیتوانند بوی نامطبوع سیر را از بین ببرند.

سیر را به طور مستقیم با پوست تماس ندهید ممکن است اثر تحریکی داشته و باعث سوزش شود

-شکل دارویی موجود در بازار : قرص گارلت- گارلیک شاری

Cassia senna

نام علمی : Cassia alexandrina

نام فارسی : گیاه سنا

خانواده : Fabaceae

میوه : لگوم کوچک

اندام دارویی : گل، میوه، برگ بیشتر از همه

داروی موجود در بازار : قرص سیلاکس-شربت های مسهل

کاربرد دارویی : مسهل، نه ملین!!

عوارض گیاه : نفخ و دلپیچه شدید، در صورت مصرف زیاد درد های قولنجی ایجاد میشود، ملانوزیس کولای (پیگمانتاسیون موکوس کولون)

این عارضه خطرناک و برگشت ناپذیر است؟ خیر

ترکیب موثره : ترکیبات دی آنتراکینونی به نام سنوزید

شدت اثر کمتر از صبر زرد

سایر گیاهان دارای آنتراکینون:

Aloe

rhubarb

کاوا نوعی فلفل

دارای عوارض ملایم

نام علمی : Piper methysticum

کاربرد دارویی : برای بی‌خوابی

عوارض مصرف : خستگی ملایم در روز بعد از مصرف، اگر به طور مرتب مصرف شود میتواند باعث حساسیت شده و در رنگ پوست دخیل باشد.

St John’s wort

نام علمی : Hypericum perforatum

نام فارسی : گل راعی

کاربرد دارویی : برای یکسری افسردگی ها

نماینده‌ی ایجاد : فوتوسنسیتیویتی و راش پوستی

واکنش های آلرژیک

حساسیت پوستی-تماسی

درماتیت تماسی آلرژی

ترکیبات سزکویترپن لاکتون موجود در رزین ها در کدام گیاه ها؟

Arnica

feverfew بابونه گاو چشم

dandelion قاصد

قرقره gargle هم احتمال حساسیت میده

تالوفیت ها یا ریسه داران

محل زندگی : آب

نوع زندگی : تک سلولی مستقل- گیاه فاقد بافت واقعی است.

تکثیر : ساده و سریع

نام مجموعه سلول ها (بهتره به جای سلول بگیم واحد) : تال یا ریسه یا هیف

نکته : سلول ها باهم ارتباط فیزیولوژیکی ندارند فاقد ریشه ساقه و اوند.

انواع ریسه‌داران : جلبک ها، قارچ ها، گلسنگ ها، باکتری های میکروسکوپی

قارچ ها

فاقد اندام های گیاهی و کلروفیل

یوکاریوت و هتروتروف (تغذیه از طریق جذب)

تولید مثل : جنسی/غیرجنسی/هردو

اندام رویشی : هیف

وسیله رویشی : اسپور یا هاگ (در صورت تاژکدار بودن زئوسپور نام میگیرد).

مسئول تولید اسپور : Fruiting body

دیواره سلولی : موجود در قارچ های پیشرفته

جنس : کیتین و گاه سلولز

سه دسته بزرگ قارچ ها :

پارازیت ها

Saprophytes گندروها

Symbiosis همزیستها مثال: گلسنگ ها

یک طبقه بندی دیگر داریم برای قارچ یا مایکوتا:

میکسومایکوتینا شامل: Slime molds

میکسومیست (شبه قارچ یا کپک لزج) دیواره و هیف ندارد اسپور دارد.

یومایکوتینا شامل :

فیکومیست (دیواره عرضی ندارد)

آسکومیست (دارای ساختار کیسه‌ مانند آسک)

: خود دارای دو نوع اند

پروتوآسکومیست ها (آسکومیست های پست) شامل مخمر های بی‌هوازی و هوازی

اوآسکومیست ها شامل پنیسیلیوم و آسپرژیلوس

بازیدومیست (قارچ های عالی)

سرده : Amanita phalloides

مشهور به کلاهک مرگ، رویش در پای درختان کاج و ،بلوط، رشد در تابستان و پاییز، دارای رنگ سبز روشن مسمومیت منجر به مرگ چرا ؟ به دلیل وجود ماده سمی آلفا امانیتین در قارچ و اثر غیرقابل برگشت آن روی کبد و کلیه

دترومیست

آفلاتوکسین

سم قارچی طبیعی

سرطان زا

گونه : آسپرژیلوس زرد، پارازیتیکوس، نومیوس

آلوده کردن گیاهان : ذرت، بادام زمینی، پسته

آلوده کردن انسان : از طریق تخم مرغ، شیر و محصولات لبنی

گیاهان مقاوم به قارچ : گندم، جو، برنج

ارگوت یا سیخک

نام علمی : Claviceps purpurea

قارچی از خانواده‌ی : آسکومیست

محل رویش : تخمدان گل های غلات (بیشتر چاودار، گاهی گندم و یولاف و به ندرت جو)

رشد : در دوران زمستان خفیف در بهار جوانه و بیرون آمدن رشته های ضخیم

دانه ها : در انتهای رشته ها-کروی شکل و قرمز رنگ گوشتی

محل تولید اسپور قارچ : حفره های اطراف دانه های کروی شکل

عامل بیماری به نام : ارگوتیسم مشترک بین انسان و دام

ماده موثره : آلکالوئید سمی ارگوتین از دسته ایند‌ول

عوارض و علائم مسمومیت : تهوع، استفراغ، آشفتگی، قانقاریایی شدن اندام ها با آهسته شدن نبض

کاربرد دارویی : ۱. استخراج ارگوتامین-آگونیست نسبی رسپتورهای آلفا آدرنرژیک در عروق خونی و ماهیچه صاف (انقباض در عروق خونی)- مناسب برای سردرد میگرنی و خوشه‌ای-سقط جنین

۲. قرص و آمپول های سنتتیک ارگونوین اثر بارز: تحریک مستقیم ماهیچه‌های صاف رحم مناسب برای سقط جنین و هموراژی بعد از زایمان

۳. متیل ارگونوین نیز دارویی سنتتیک است-همولوگ با ارگونوین-موارد درمانی مشابه ارگونوین-شناخته شده در بازار با نام مترژین

۴. متیسرژید مشتق آلکالوئیدی سنتتیک است-مناسب سردرد های حاد عروقی و غیرقابل کنترل

۵. مشتق به دست آمده بعدی LSD

-دارای اثر توهم زا-یک ماده روان‌گردان-دارای گروه آمید-میتواند با رسپتور های سروتونین مغز آگونیست شده و باعث افزایش آزادسازی گلوتامات شود.

نکته : برای اثر بخشی بهتر داروی ارگوتامین به آن کافئین اضافه میشود تا جذب و اثر ضد درد آن افزایش یابد

غاریقون

نام علمی : Polyporus officinalis

نام فرانسوی : Agaric blanc

نام انگلیسی : Agaric

نام فارسی، عربی (در کتب سنتی) : قارچ درختی، غاریقون ابیض، غاریکوم

ویژگی ها : خوراکی (تلخ) ، مخروطی و مدور ، وزن گاها ۱ کیلو، در سطح خارجی پوست ضخیمی دارد که روی آن شیارهای دایره‌ای زرد یا قهوه‌ای هست. پوست خارجی را جدا میکنند و بقیه را قطعه قطعه میکنند (قطعه های اسفنجی شکل به رنگ سفید و غبار آلود)

محل رشد : تنه درختان سوزنی برگ از تیره کاج

کاربرد دارویی : مسهل قوی، قطع عرق های شبانه بیماران مسلول (دچار سل) ، قطع ترشح شیر

ماده موثره : آگاریک اسید

مخمر ها

تک سلولی با پروتوپلاسم زیاد

پروتوپلاسم متشکل از : هسته، واکوئل و سایر عناصر سلولی-گیلکوژن و مواد چربی متناسب با سن سلول

دسته : قارچ پست

گونه مهم :

Candida-albicans

عامل ایجاد عفونت برفک دهان-عفونت واژن

Saccharomyces cerevisiae

مهمترین مخمر قارچی صنعتی

معروف به مخمر نان

نقش در صنعت : تولید محصولات بیوشیمیایی، پروتئین های نوترکیب

نقش در تغذیه : تخمیر الکلی خمیر نان، آبجو، منابع کربوهیدراتی

تغذیه مخمر حین فرایند تخمیر : قند، الکل و دی‌اکسید کربن

جنس : Saccharomyces

گونه : cerevisiae

Saccharomyces boulardii

مخمر زنده

جنس : Saccharomyces

گونه : boulardii

کاربرد دارویی : مکمل پروبیوتیک

مکانیسم عمل در بدن : کمک به جذب و تغذیه به وسیله عملکرد آنزیمی خود، تنظیم میکروب های روده، به میکروب های پاتوژن اجازه کولونیزه شدن (تجمع) در موکوس روده نمیدهد، به تنظیم سیستم ایمنی لوکال (محلی) و سیستمیک کمک میکند، کمک به عملکرد سد دستگاه گوارشی در استیبل شدن

جلبک

ساختمان : دارای ریسه یا تال

مراحل تکامل : پیشرفته تر از قارچ

محل زندگی : مجاری تنفسی حیوان، انسان، آبهای شیرین، شور، روی خاک، در هوا معلق

نقسیم بندی بر سه اساس:

۱. رنگدانه ها

۲. مواد ذخیره ای

۳. دستگاه رویشی و زایشی

فوتوسنتز کننده/رنگدانه دار

رنگدانه ها : ۱. مهمترین کلروفیل با انواع

a,b,c,d,e

۲. کاروتنوئید = کاروتن + گزانتوفیل (نوعی اکسید (کاروتن

۳. فیکوبیلی پروتئین ها

اشکال : تک سلولی-پر سلولی-عظیم مثل کاهوهای دریایی

تولید متابولیت ثانویه : در ماکرو آلگا یا جلبک های بزرگ

مواد به دست آمده از جلبک : آگار

در برخی : توکسین ها (ماهی ها حساسن بهش)

موارد استفاده آگار : صنایع عکاسی، غذایی به عنوان ژل کننده و قوام دهنده

کاربرد دارویی : پلی ساکارید های به دست آمده از جلبک ها به عنوان ضد انعقاد و ضد تومور

سیانوفیت ها

جلبک سبز آبی

ساختار : ساده به صورت تک سلولی، کلنی و رشته‌ای غالبا قرار گرفته در پوشش ماده ژلاتینی

هسته : نامشخص و پراکنده به صورت گرانول در سیتوپلاسم

رنگدانه ها : کلروفیل، کاروتن، فیکواریترین، فیکوسیانین

مواد ذخیره‌ای : گلیکوژن، نشاسته‌ای به نام فلوریدین

گونه های معروف : نوستوک و اسیلاتوریا

اوگلنوفیت ها

جلبک تاژکدار

ساختار : تک سلولی، دارای تاژک ظریف غشایی بدون دیواره

لکه چشمی : در عده‌ای از این جلبک ها لکه‌ای قرمز در محلی نزدیک به تاژک قرار دارد که به نور حساس است

رنگدانه ها : کلروفیل و کاروتن

کلروفیت ها

جلبک های سبز

ساختار : داری پروتوپلاست و هسته مشخص تر

ساختار جدار یا دیواره : سلولز و پکتین

شکل : بعضی تک سلولی تعداد زیادی رشته مانند

رنگدانه ها : کلروفیل، کاروتن، گزانتوفیل

مواد اندوخته‌ای : نشاسته (شناسایی با معرف ید آبی میشه)

گونه های این گروه : اسپیروژیر، شارا و کلرلا

دیاتومه ها

گروهی بزرگ از جلبک ها

ساختار : ریزجلبک تک سلولی فوتوسنتز کننده

بخش اعظمی از فیتوپلانکتون ها

دیواره سلولی : سیلیسی

کاربرد ها : از پایه های اصلی در زنجیره غذایی اکوسیستم های آبی، کاربرد بالا به علت فراوانی و توزیع گسترده

پوسته خارجی : دارای نقوش زیبا و ظریف زیر میکروسکوپ (عکس)

رودوفیتا

جبلک های قرمز اصطلاحا علف های دریایی

ویژگی : تقریبا همگی پرسلول و دریازی

رنگدانه : فیکواریترین

ساختار : مشبک و ظریف

جنس مهم : گلیدیوم منبع ژله آگار، که این آگار برای محیط کشت میکروب ها مناسبه

انواع گونه های مهم :

Gelidium corneum

Gledium amansii

Chondrus crispus

فائوفیتا

جبلک های قهوه‌ای تقریبا همه دریازی

ساختار : ریزوئیدی و رشته‌ای، پیچیده، سخت و ستبر، پر سلولی

کاربرد : ضد ویروس، ضد میکروب، ضد کرم، ضد حشره

رنگدانه ها : کلروفیل، فوکوگزانتین

ماده ذخیره‌ای : لامینارین، مانیتول

معروفترین جنس : Fucos

کاربرد دارویی : تامین کننده ید، پایین آورنده قند خون و کلسترول

انواع گونه ها :

Fucos serratus

Fucos vesicolosus

Laminaria digitata

Laminaria sacharina

کاربرد دارویی شبه ساقه لامیناریا : باز کردن دمل، تسهیل زایمان

پنیسیلیوم

تکثیر توسط : آسک و آسک اسپور (هاگ های رویشی به نام کنیدی)

طی بازه ای از زندگی اندامکی دارند که آسک ایجاد میکند!!

ویژگی های کنیدی : اسپور غیرجنسی و غیر متحرک-حرکت به وسیله جریان هوا-آبی یا سبز آبی رنگ

محل تشکیل : روی ساقه ‌ای به نام کنیدیفور

کاربرد سنتی : استفاده از نان کپک زده روی انگشت پا برای منع رشد باکتری

گونه های حائز اهمیت در داروسازی :

Penicillium chrysogenum

P. notatum ( پنی‌سیلین اولین بار از این گونه جدا شد به همین دلیل به آن miracle mold میگن)

کاربرد دارویی : منبع ایجاد آنتی بیوتیک های بتالاکتام، خصوصا پنی‌سیلین

آسپرژیلوس

گونه های متنوع : برخی بیماری زا، برخی دارای مصرف صنعتی و غذایی

گونه های بیماری زا : فلاووس، پارازیتیکوس، فومیگاتوس

گونه های مفید : نایجر (تولید اسید سیتریک، تخمیر سس سویا)

اورایزا (مهمترین میکروارگانیسم تولید کننده آنزیم در سویا-در ژنتیک مولکولی کاربرد دارد)

بیماری عفونی ناشی از این قارچ : آسپرژیلوزیس روی سیستم تنفسی تاثیر میگذارد

در چه افرادی خطر جدی دارد؟ افراد با سیستم ایمنی ضعیف، بیماری های ریوی(عفونت خفیف تا جدی)، آسم-اگر به طور اتفاقی هاگ ها را استنشاق کنند، احتمال ایجاد واکنش آلرژیک، عفونت سینوس ها و منتشر به سایر اندام ها در افراد با سیستم ایمنی سرکوب شده

جدی ترین شکل آسپرژیلوزیس : نوع مهاجم هنگام رسیدن عفونت به رگ های خونی و فراتر پخش میشود.

شیوه درمان : بسته به قارچ، مشاهده-داروهای ضدقارچ-جراحی ( نادر)

پترید‌فیت ها یا نهانزادان آوندی

گیاهان عروقی

نحوه زندگی : فاصله گرفتن از آب ولی همچنان وابستگی خود را حفظ کرده‌اند

دارای بدن متمایز به : ریشه، ساقه و برگ واقعی

نقاط برجسته : روی برگ ها

دستگاه رویشی و زایشی مجزا نشده‌اند و هنوز جزو گیاهان پست اند.

دستجات مختلف پتریدوفیت ها : پنجه گرگیان یا لیکوفیتا

علف خوک یا سلژینا

دم اسب یا اکوزیتا

سرخس یا فیلیکال

پنجه گرگیان یا لیکوفیتا

مشخصه بارز : هم ریشه هم ساقه دو شاخه اند. (دارای اجسام فلس مانند)

ساقه : رشد افقی

جنس مهم این تیره : Lycopodium

گونه مهم : Lycopodium clavatum

محل زندگی : مناطق مرطوب

کاربرد صنعتی/دارویی : به عنوان لوبریکانت یا لغزان کننده در صنعت داروسازی و روان سازی قطعات فلزی

ویژگی هاگ ها : لغزان و ایجاد کننده پورتال

ویژگی منحصر به فرد هاگ ها : قدرت آتشزایی با صدا

سرخس ها

راسته : Polypldiales

سه تیره مهم : Peteridaceae, ۱.

یک جنس پتریداسه معروف : پرسیاووشان با پهنک بادبزنی و هاگ های چهاروجهی

کاربرد دارویی پرسیاووشان : استخراج نرم کننده برای بیماری های سینه از اندام های هوایی تولید کننده موسیلاژ

۲. Dryopteridaceae (هاگدان ها روی گلبرگ)

یک جنس نر : Dryopteris flix-mas دارای مشتقات فلوروگلوسینول

اندام دارویی : ریزوم

کاربرد دارویی : استفاده از عصاره اتری ریزوم به عنوان داروی ضد کرم، خصوصا ضد تنیا در پزشکی و دامپزشکی

یک جنس ماده : Athyrium filix

اندام دارویی : اندام های هوایی گیاه

کاربرد دارویی : اکسپکتورانت و ملین

۳. Polypodiaceae

گیاه بسفایج : یک گونه مهم Polypodium vulgare

اندام دارویی : ساقه زیر زمینی

کاربرد دارویی : مسهل و ازدیاد ترشح صفرا

مشخصه ظاهری سرخس ها : دارای ساقه زیرزمینی یا ریزوم

اندام رویشی : آوند، ساقه، ریشه

اندام زایشی : هاگدان که هاگ یا اسپور داخلشه

پورتال : جوانه‌ی هاگ ها که در جای مرطوب قرار گرفته و بافت سبز قلبی شکلی ایجاد کرده-در مرکز اندامک ماده (آرکگون بطری شکل) در حاشیه اندام نر (آنتریدی)

هاگ در نقاط مختلفی میتواند باشد :

در سطح پشتی برگ زایا (هاگینه یا سور) = بسفایج، بسپایک یا پلی پودیوم

در لبه برگ = پرسیاووشان

Adiantum capillus-veneris

در محفظه هایی به نام اسپورکارپ = در سرخس‌های آبی

دم اسبیان یا اکوزیتا

جنس معروف : Equisetum

مشخصه ظاهری : ریزوم دار که روی آن دو نوع ساقه ایجاد میکنند اول نازا

non-reproductive / photosynthetic

با انشعابات بیشتر

سپس زایا ، گره متورم و بند بند و در محل هر گره بیش از دو برگ، بین گره ها توخالی

ویژگی هاگ : کروی، سبز رنگ، دارای دنباله

کاربرد دارویی :

گونه مهم : Equisitum arvense

نام انگلیسی آن Horsetail Common

در فارماکوپه های قدیمی داروی رسمی بوده برای درمان مشکلات کلیوی (سنگ کلیه، التهاب مجاری ادراری) استفاده میشده این گیاه دیورتیک و قابض(جلوگیری از خونریزی)

است. محرک است و در درمان زخم و سوختگی استفاده میشود، در محصولات آرایشی بهداشتی برای استحکام بخشی به ناخن استفاده میشود-در استئوپورز-تامین کننده سیلیس بدن-افزایش چگالی استخوان-به دلیل زبری برای تمیز کردن ظروف آشپزخانه و حتی تراشیدن زبری چوب ها-پایین آوردن قند خون در دیابت غیر وابسته به انسولین

اندام دارویی : ساقه

اسپرماتوفیت ها

پیدازادان آوندی، فانرگام، دانه دار

اندام های تخصص یافته تولید مثلی : گل، مادگی، پرچم

دارای عضوی تحت عنوان : دانه

سیستم آوندی متکامل پس لقب شان : گیاهان عالی

تقسیم به دو دسته میشوند : بازدانگان و نهادانگان

بازدانگان

Gymnosperms

همواره چوبی ملقب به گیاهان سوزنی برگان

در معرض انقراض به دلیل : مشکلات تولید مثل و زمانبر بودن

برگ ها : غالبا متناوب سوزنی و فلس مانند و گاها متقابل

شکل برگ : بتدایی یا مقدماتی (استثنا : جینکو)

رگبرگ : موازی،مستقل بدون انشعاب

اختصاصات بارز : وجود مجرای ترشح کننده رزین

Resineux که به آنها شیزوژن میگویند

شیروژن : مجرای ترشحی حاصل از تقسیم یک سلول به ۴ سلول

اندام زایشی : تک جنسی و ساده

تغذیه رویان : اندوسپرم گامتوفیت (اندوخته)

مخروط دانه : Seed cone

به مخروط ماده بعد لقاح و تشکیل دانه گفته میشود.

هر دانه شامل : یک پوسته، اندوسپرم، رویان (اسپوروفیت جوان) و یک بال (برای پراکنده کردن دانه در اطراف)

گل ماده : فاقد تخمدان-دارای تخمک برهنه در رو-معمولا متشکل از دو برگچه

تقسیم بندی بازدانگان : گروه کونیفرال ها یا مخروطیان

Coniferal (pine کاج, cypress سرو, and relatives)

Cycadal

Ginkgoale

سیکادال ها

شکل : شبیه نخل اما کوچکتر

پایه های مجزا برای گل های ماده و نر مجزا

یک نمونه از معروفترین گونه ها :

Cycas revoluta

از خانواده :

Cycadaceae

کاربرد : صرفا تزئینی

Ginko biloba

راسته : Ginkgoales

نام انگلیسی : Maiden hair tree

نام فارسی : درخت معبد، پر سیاووش مویی

ملقب به : فسیل زنده به دلیل از بین رفتن تمام جنس ها

اندام دارویی : برگ های به شکل پای اردک ۲۰ سال به بالا (علت؟ نقص متابولیسم در برگ جوان) ‌

پایه (درخت) ماده : دارای میوه قرمز با قسمت خارجی غضروفی-فساد میوه های رسیده بوی نامطبوع ایجاد میکند.

پایه نر : استفاده بیشتر

کاربرد دارویی : تحریک گردش خون مغزی، قابل استفاده در نارسایی گردش خون در مغز و مشکلاتی که به دنبال دارد: دلهره، استرس، کمی حافظه، مشکلات شنوایی و کاهش تمرکز—بهبود زوال عقل در آلزایمر، تسکین علائم اضطراب، بهبود رفتارهای اجتماعی

کاربرد سنتی : تحریک گردش خون عمومی برای بهبودی آسم در چین

کاج ها

راسته : Pinales

خانواده : Pinaceae

دو جنس مهم : Pinus & Cedrus

نوع درخت : تک پایه

فلس ماده : دارای دو اوول-ظاهر متفاوت در جوانی :) یک فلس زیرین : نازا و بزرگ—> چوبی میشود

یک فلس رویی : کوچک—> از بین میرود

فلس مخروط نر : دارای دو کیسه گرده بهم پیوسته در زیر-گل های نر به صورت شاتون یا گل آذین دم گربه‌ای کنار هم قرار میگیرند

کانال های ترشحی : اولئورزین

شکل برگ : دوتایی سوزنی/نواری که در عاقده به وسیله‌ی غلاف بهم پیچیده شده‌اند-در نوک ساقه قرار میگیرد

اندام دارویی : برگ های سوزنی تازه-گاه خشک/شاخه های جوان/چوب تنه/گاها ریشه

شکل ماده دارویی : اسانس

کاربرد دارویی : اسانس برگ ها مهارکننده ترشحات تنفسی و اکسپکتورانت است، موثر در درد های نورآلرژیک و روماتیسم به صورت موضعی

قطران یا کلوفانی (رُزین) : نوعی ماده که شکل جامد اولئورزینی است که از چوب تنه حاصل میشود. در واقع از رِزین کاج (تربانتین) به دست میاد.

چگونه؟

با حرارت تربانتین بخش فرار که حاوی ترپن هاست از بین رفته، ماده‌ی جامد شکننده باقی میماند که رنگ آن از زرد تا مشکی است این همان کلوفانی است که حوای رزین‌اسید ها خصوصا ماده‌ای به نام ابیتیک اسید است.

کاربرد کلوفانی : به عنوان ماده‌ای شفاف و براق در تهیه قرص و آدامس، در پلیمرسازی به عنوان پیش ساز مواد سنتتیک (تهیه وارنیش ها)، در واکس سازی و چرم سازی، برای چسباننده ها و موم های پوشاننده، به عنوان لایه محافظ قلع و ظروف و وسایل مسی و حتی کاور ظروف نقره و طلا، جوهر پرینترها

نهاندانگان

پیشرفته ترین و عالی ترین گیاهان

اندامهای تکامل یافته : گلبرگ، کاسبرگ

اندام های زایشی : مادگی، پرچم، دانه

اصلی ترین ویژگی : وجود تخمدان و دانه در داخل آن

تقسیم بندی : تک لپه‌ای ها / دولپه‌ای ها

لیزیژن : مجموعه‌ای از سلول های ترشحی کنار هم-نوعی کیسه ترشح کننده فضای این کیسه با از بین رفتن سلول های ترشح کننده به وجود آمده و حالت حفره پیدا کرده که ترشحات در آن جمع میشوند.

نمونه : خانواده جعفری (چتریان یا آپیاسه)

Monocotyledone

تک لپه‌ای

وضعیت لپه پس از جوانه زدن : زیر خاک

مثال : ذرت

ساختار گل : اجزای پوششی مضرب ۳

ویژگی خاص : وجود تپال یعنی کاسبرگ شبیه گلبرگ شده.

مثال : لاله زینتی

ریشه : حذف ریشه اولیه-دارای ریشه فرعی افشان

رگبرگ اصلی نداریم، موازی‌اند.

پهنک : باریک، کشیده، تیرکمانی، قلبی شکل و اغلب بدون دمبرگ

آوند : نامنظم و تصادفی به صورت دستجات پراکنده قرار گرفتند. در بعضی گیاهان تک لپه دور این ساختارها فیبری (لیگنیفیه) میشود.

استایپ یا شبه ساقه : برجسته شدن دیواره دستجات پراکنده در ساقه گیاهان تک لپه، مثال : نخل خرما

Dicotyledone

دولپه‌ای ها

وضعیت لپه پس از جوانه زدن : بیرون خاک

مثال : لوبیا

ساختار گل : اجزای پوشش مضرب ۵

ریشه : باقی ماندن و رشد طولی ریشه‌ی اولیه-ظاهر شدن ریشه های فرعی روی آن

رگبرگ اصلی داریم که روی آن فرعی ایجاد میشود

پهنک : تمام اشکال ممکن است دیده شود

آوند : دارای اشعه مرکزی یا کامبیوم آوندی که بافت های آوند چوبی و آبکشی منظم ایجاد میکند و در بین آنها قرار میگیرد (در ساقه و ریشه نیز یافت میشود) باعث افزایش قطر گیاه و رشد پسین

آناتومی گل

محلی که تمام اجزای گل به آن وصل میشوند: نهنج Receptacle

: اندام های پوششی (پریانت)

گلبرگ ها (پتال)—>مجموعا : جام گل یا کرولا

کاسبرگ ها (سپال)—>مجموعا : کاسه گل

Calyx

اندام های زایشی گل : در نر میله یا پایه پرچم یا فیلامان، بساک یا کیسه گرده یا آنتر را نگه میدارد، بساک+فیلامان=پرچم

مجموع پرچم ها=نافه

در ماده اندام زایشی ژینوزیم نام دارد-از بالا تا تخمک شامل کلاله یا استیگما (دانه گرده روی آن قرار میگیرد)، خامه یا استایل و تخمدان است به این سه بخش میگیم برچه یا کارپل

مجموع برچه ها=مادگی یا پیستیل که میتواند یک یا چند برچه‌ای باشد.

در مادگی تک برچه‌ای : پستیل=کارپل

گل آذین یا پدانکل : شیوه آرایش گل

دمگل : pedicle

دم محل اتصال دمگل به دمگل آذین : براکت

نخل سانان

راسته : Arecales

خانواده : Arecaceae

نام قدیمی : پالمه

گل آذین : دارای نوع خاصی از چمچه یا اسپات

گل ها : تک جنسی

پهنک : شانه‌ای یا پنجه‌ای

شکل : اغلب درختی گاه درختچه‌ای

محور : گوشتی یا چوبی

Betel-nut palm

نام علمی : Areca catecho

نام اصطلاحی : Areca palm

نام فارسی : فوفل یا نخل هندی

میوه : ابتدا سبز سپس نارنجی اندازه پرتقال وقتی رسید قرمز

راسته : Arecales

خانواده : Arecaceae

اندام دارویی : مغز دانه

ماده موثره : آلکالوئید آره‌کولین (اثرات موسکارینی بیشتر از اثرات نیکوتینی) در مغز تبدیل به آرکائیدین

کاربرد دارویی : محرک سیستم پاراسمپاتیک، ایجاد حالت سرخوشی، دور کردن خستگی از بدن

کاربرد سنتی : داروی تقویت حافظه

اصلی ترین کاربرد : دفع کرم های روده با ایجاد فلج اسپاستیک

عوارض : سمی، سرطان‌زا، ایجاد سرطان لثه، زبان، دهان، لوله گوارش چون با بزاق واکنش میدهد منجر به ایجاد بزاق و مدفوع قرمز میشود، منجر به برادی کاردی

آنتی دوت : آتروپین

نارگیل

نام علمی : Coco nucifera

راسته : Arecales

خانواده : Arecaceae یا نخل

اندام دارویی : میوه

میوه نارگیل از خارج به داخل :

یک پوسته گوشتی سبز

زیر آن لایه ای از الیاف فیبری قهوه‌ای (کاربرد در ساخت صندلی‌ها و تجهیزات اتوموبیل)

بعد یک لایه سفت و سخت چوبی به نام دیواره هسته

بعد یک لایه گوشتی که داخل آن اندوسپرم مایع یا شیر نارگیل موجود است (کاربرد شیرنارگیل به عنوان تنظیم کننده رشد گیاهی در کشت بافت)

کاربرد دارویی : برطرف کردن التهابات گلو، تمیز کردن دندان، جلوگیری از فساد آنها

نخلک اره‌ای

نام علمی : Serenoa repens

نام انگلیسی : Saw palmetto

خانواده : Arecaceae

شکل : برگ پنجه‌ای-حاوی دندانه اره‌ای

اندام دارویی : میوه تازه یا خشک

کاربرد دارویی : اثرات ضد التهاب، مناسب برای طاسی آندروژنیک، مهار آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز, کاهش دی‌هیدروتستوسترون، تنظیم سطح تستوسترون، درمان هایپرپلازی خوش خیم (جلوگیری از بزرگتر شدن غده پروستات) اثر مشابه فیناستراید و دوتاستراید

کاربرد سنتی : در سرخپوستان برای زایمان های سخت

Carnauba wax palm

نام علمی : Coprenicia cerifera

سریفرا : تولید کننده نوعی موم که روی کوتیکول و قسمت های خارجی برگ جمع شده

خانواده : Arecaceae

گیاهی کاربردی و صنعتی

اندام کاربردی : موم برگ ها

موم کارنوبا : خشک کردن برگ ها جمع آوری و استخراج موم

کاربرد موم : انواع پولیش، براق کردن، تولید واکس

کاربرد در صنعت دارویی : مخلوط با ترکیباتی خاص به عنوان براق کننده سطح قرص ها (کوتینگ دارو ها)

ظاهر براق و درخشان به وسایل آرایشی نیز میدهد

Elaeis oleifera

خانواده : Arecaceae

نام علمی : Elaeis guineensis

نام فارسی : نخل روغنی یا نخل تولیدکننده روغن

اندام کاربردی : استخراج روغن پالم از میوه های خرمایی شکل گیاه

palm kernel oil از هسته‌ استخراج میشه

کاربرد خوراکی : روغن پالم برای تهیه مارگارین، کره‌ گیاهی، روغن های قنادی، نان پزی، تهیه بستنی و به طور کلی نقش cooking oil دارد

روغن پالم : چون اسید های چرب اشباع بیشتری از غیراشباع دارد سالم نیست و باعث ایجاد بیماری های قلبی میشود‌و در غذاهای فراوری شده استفاده Eمیشود، حاوی بتاکاروتن و ویتامین

بعضی هاشون اثر آنتی اکسیدان هم دارند

مراحل سالم سازی روغن پالم : تصفیه، رنگ زدایی، خنثی کردن از لحاظ پی‌اچ و آماده سازی برای مصارف خوراکی

WHO : مصرف پالم باید کاهش پیدا کند

خرما

نام علمی : Phoenix dactylifera

خانواده : Arecaceae

میوه : شفت

مغز گیاه : پنیر نخل-خوراکی که با برش در ساقه دیده میشود

اندام دارویی : میوه

کاربرد دارویی : اثر ایمونواستیمیولانت (محرک سیستم ایمنی) کاهنده میزان شیوع سرطان (به وسیله پلی ساکاریدهایش) ، برخی نژادها دارای تانن اند

خواص تانن : برای دباغی پوست و ساخت چرم مورد استفاده قرار میگیرد، باعث اتصالات اسید آمینه‌ای در پروتئین ها، (این اتصالات در بزاق دهان هم ایجاد میشود که باعث حالت جمع شدن بزاق در دهان میشود) در بهبود اسهال با منشا حساسیت غذایی یا عدم تحمل غذا موثر است.

تانن در خرمای خشک>>>در خرمای تر

گیاه خرما نفر حساب میشه :)

گل شیپوری

راسته : Arales (تک لپه‌ای)

خانواده : Araceae

نام قدیمی : Alismatales

شکل واقعی : علفی گاها بوته‌ای و ندرتا درختچه‌ای

برگ ها : شبیه تک لپه‌ای نیستند-انتهای برگ شکل غلاف پیدا میکند

رگبرگ موازی : ندارد

دمبرگ : طویل

ویژگی مشترک گونه ها : شکل گل

گل آذین : چمچه‌ای

میوه : سته گاها فندقه

دارای محور گوشتی اسپادیکس

دارای برگه غشایی یا براکته رنگی که به آن چمچه یا اسپات میگویند

دارای پیاز و ریزوم

فاقد گوشواره یا استیپول برخلاف دولپه‌ای ها

ماده موثره : رافید های اگزالات کلسیم-دارای آلکالوئید ها-پروتئین های توکسیک که منجر به التهاب میشوند

عوارض مصرف : آسیب زیاد موجب آماس زبان میشود، گرفتگی راه تنفس، خفگی، مسمومیت در بچه‌ها

فیلگوش یا فیلجوش

نام علمی : Arum maculatum

خانواده : Araceae گل شیپوری-تک لپه

اسامی دیگر : لووف، لووف الجعد، آروم

کاربرد دارویی : آنتی‌باکتریال، ترمیم کننده زخم، در سرماخوردگی

میوه : سته قرمز رنگ فشرده روی ساقه

کاربرد در طب سنتی : در همیوپاتی استفاده میشود، که در آن اساس درمان ایجاد اثری مشابه اثر پاتولوژیک است، یعنی ابتدا التهاب شدیدتر سپس بازگشت بیمار به حالت قبلی

امروزه استفاده از آن منسوخ است.

گندم سانان

راسته : Poales

خانواده ها :

Poaceae

Cyperaceae

Acoraceae ‌

خانواده گندمیان

راسته : Poales گندم سانان

خانواده : Poaceae گندمیان

نام قدیمی : Gramineae

ویژگی ها : تبعیت برگ از قوانین تک لپه‌ای ها، در محل اتصال برگ به ساقه زوائدی غلاف مانند وجود دارد، از محل اتصال غلاف و پهنک لیگول یا

زبانک به وجود می‌اید

دارای ریزوم (موجب پایداری گیاه و تولید مثل) و استولون

گل : د‌وجنسه استثنا : ذرت

گل نر : انتهای ساقه به صورت سنبله

(corn silk) خامه + کلاله ها = کاکل ذرت

گل آذین : نامحدود (خوشه، خوشه مرکب و سنبله) سنبلچه spikelet

میوه : نوع خاصی از فندقه که گندمه

Caryopse نام دارد

دیواره میوه حین آسیاب کردن گندم و سایر غلات جدا میشود به ان سبوس میگویند

گونه های نمونه :

گندم Tritium sativum

مرغ یا چایر Cynodon dactylon

گونه های درختچه‌ای مثل بامبو Bambusa vulgaris

نیشکر Sacchorum officinarum

استفاده از ساقه ها برای تهیه ساکارز

یولاف یا oat

نام علمی : Aventa sativa

نام فارسی : دو جو سر

نام آذربایجانی : آغ اوت

خانواده : Poaceae

راسته : Poales

گل : آویزان و دو پوشینه‌ای

نحوه رشد : به صورت علف هرز بین گندم ها

اندام دارویی : قسمت های هوایی و دانه ها (معمولا به صورت سبز و نارس)

خواص : جلوگیری از سنتز پروستاگلاندین ها، ضد التهاب پوستی، برای تهیه محصولات بهداشتی، افزایش دهنده نیروی جنسی، فیبر بالا، افزایش خصلت های مردانه، افزایش سطح تستوسترون آزاد خون با تاثیر روی

Sex hormone binding gluboline

کاربرد دارویی : ضد اضطراب، رفع مشکلات عصبی و پوستی، ضد زگیل یا

Antiwart

اویارسلام

راسته : Poales گندم سانان

خانواده : Cyperceae

محل رشد : کنار جوی پر آب و باتلاق

کاربرد : سدبندی به علت ریشه های درهم برهم

ویژگی : ریشه ها غده‌ای (نشاسته بالا) و دارای

ریزوم اند

دو گونه :

Cyperus papirus نخل مرداب

کاربرد : ساخت کاغذ

Cyperus esculentus سعد، حب‌الزلم، زلم

ویژگی خاص : معطر و مشهور به مشک زمین

اندام دارویی : ریشه‌ غده‌ای (غنی از نشاسته)

کاربرد : در طب سنتی

کاربرد دارویی : ساخت داروهای محرک جنسی و افزاینده نیروی فیزیکی بدن

Bermuda grass

نام علمی : Cynodon dactylon

نام فارسی : چایر یا مرغ

خانواده : Poaceae

ویژگی : علفی، دارای ریزوم و استولون (ساقه رونده روی زمین که موجب افزایش گیاه میشود)

شناسایی گیاه : از سنبله مرکب آن شبیه انگشتان دست

کاربرد سنتی : دیورتیک، دارای املاح نیترات پتاسیم (شوره) و کمی مانیتول (دیورتیک اسموتیک)

کاربرد دارویی : ملین و رفع کننده گرفتگی عروق با دفع کلسترول

علف لیمو

نام علمی : Andropogon naradus

نام انگلیسی : Lemon grass / citronella grass

کاربرد : در تهیه کاغذ

ویژگی : دارای اسانس مشابه لیمو

اندام دارویی : برگ ها برای استخراج روغن

کاربرد : استفاده به عنوان ماده تقلبی به جای اسانس مرکبات، تهیه محصولات موضعی از اسانس، برای دفع پشه ها، ارزان برای معطر کردن مواد شوینده، لوازم آرایشی و بهداشتی

کاربرد دارویی : کاهش اسپاسم مسیر گوارشی و معده

خیزران

نام علمی : Bambusa vulgaris

نان انگلیسی : Bamboo

نام در طب سنتی : تباشیر

خانواده : Poaceae

ویژگی : دارای شیرابه، شیرین، عظیم الجثه، تنه دارای گره که بینش توخالی است، استحکام بالا

کاربرد : استفاده به جای داربست آهنی، ساقه ها برای تهیه وسایل خانگی، تخت خواب، مبلمان، کمان های ژاپنی و کره‌ای، ساخت چوب ماهیگیری

اگیر ترکی

نام علمی : Acorus calamus

نام انلگیسی : sweet flag

خانواده : Acoraceae

راسته : Acorales

ویژگی : سنبله فشرده و منفرد کنار برگ

اندام دارویی : ریزوم

،کاربرد دارویی : برای مشکلات گوارشی، زخم گوارشی، نفخ، ضعف معده و کم اشتهایی یا آنورکسیا در کل یک داروی آرامش بخش است

(Sedative) Calming medicine

عوارض : روغن آن باعث ایجاد تومور بدخیم میشود به علت وجود ماده‌ای به نام بتا آسارون

چتریان

راسته : Apiales

نام دیگر : Umbellifers

تیره : Apiaceae چتریان

از بزرگترین تیره های گیاهی

کاربرد : گیاهان دارویی معطر، سبزیجات خوراکی، ادویه جات

ویژگی : بیشتر آروماتیک بوده و بویی تند دارند، دارای رزین معطر یا اسانس، گاها سمی، جزو نهاندانگان دولپه‌ای جداگلبرگ

گل آذین : چتر ساده و مرکب

سبزیجات از این تیره : هویج، کرفس، شوید، جعفری، گشنیز

گیاهان دارویی این تیره : رازیانه، بادیان رومی، سنبل ختایی، زیره سیاه

کاربرد دارویی : روغن های فرار در آروماتراپی

Dill weed

نام علمی : Anethum graveolens

نام فارسی : شوید

اندام دارویی : میوه های کوچک شیزوکارپ که به عنوان دانه شناخته شده‌اند-برگ ها

کاربرد دارویی : به عنوان ادویه ضدنفخ، بادشکن، مناسب برای درد های کولیک (قولنج) نوزادان و کودکان به عنوان گریپ میکسچر، شیرافزا، محرک هضم، ضد درد معده ،عصاره دانه ها محافظت کننده موکوس، ضد ترشح اسید و ضد زخم معده، عصاره

هیدوالکلی به عنوان ماده ریلکس کننده برای انقباضات ایلئوم رَت، تنظیم کننده فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان، کاهش پراکسید شدن لیپیدها در بدن، پیشگیری و درمان آترواسکلروز، کولیک صفراوی، مناسب لاغری، کبد چرب

قرص موجود در بازار : مکمل آنتوم- روزانه ۳ بار هربار۲تا۳ عدد

کاربرد سنتی : جلوگیری از مشکلات معد، دانه ها اثر کاهش چربی خون (کلسترول و تری‌گلیسیرید) ‌

Fennel

رازیانه

نام علمی : Foeniculum vulgare

خانواده : Apiaceae

شبیه شوید از لحاظ ظاهری

اندام دارویی : اسانس میوه شیزوکارپ شبیه دانه

ماده موثره : مونوترپن هایی با نام ترانس آنتول (دارای اثر فارماکولوژیک) و فنچون

دو زیرگونه رازیانه بر اساس مقدار فنچون :

Foeniculum vulgare subsp.vulgare تلخ

Foeniculum vulgare subsp.Dulce شیرین

کاربرد دارویی : افزایش ترشح پرولاکتین، گالاگتوگوگ (شیرزا) مهار ترشح دوپامین، دانه ها برای بوی بد دهان به این منظور میوه را

Sugar Coated میکنند یعنی لایه قندی میدهند

به عنوان یک ماده استروژنیک استفاده میشود، کاهش تحرک موکوس روده، کاهش گاز های روده، به عنوان افزودنی به گیاهان حاوی آنتراکینون با اثر مسهل اضافه شده و از درد و قولنج های حاصل از لاکتاتیت های آنتراکینون جلوگیری میکند

اشکال دارویی موجود در بازار : قطره شیر افزا/-کپسول شیر افزا

Aniseed , Anise

نام علمی : Pimpinella anisum

نام فارسی : بادیان رومی

خانواده : Apiaceae

ماده موثره : آنتول موجود در اسانس

کاربرد : طعم دهنده، آنتی اکسیدان، نگهدارنده، برای تهیه انواع عطر، در صنایع بهداشتی،

کاربرد دارویی : مقوی معده، ضد نفخ، افزایش دهنده شیر، گرم کننده و محرک، بهبود دستگاه گوارش، برای کبد و گردش خون، خاصیت ضد سرفه و استروژنیک، ضد قارچ (جز فعال: ترانس آنتول) ، ضد میکروب، خاصیت مهارکنندگی آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز، توقف رشد پروستات، بهبود جریان ادرار

Japanese Star anise

نام علمی : Illicium anisatum

نام فارسی : بادیان ستاره‌ای

خانواده : Illiciaceae

ویژگی : سمی برخلاف بادیان رومی (دارای نوروتوکسین در میوه ها و دانه ها)-دارای اسانس زیاد

اندام دارویی : میوه

کاربرد دارویی : به عنوان طعم دهنده، برای خوشبویی زیاد، ضد نفخ، محرک معده، کمک به هضم و افزایش اشتها

Black caraway

نام علمی : Carum carvi

نام فارسی : زیره سیاه

نام در طب سنتی : کراویا

خانواده : Apiaceae

اندام دارویی : میوه شیزوکارپ هلالی شکل

ماده موثره : ترکیبات مونوترپنی موجود در اسانس یا روغن گیاه لیمونین و کاروون

کاربرد دارویی : ادویه، درمان مشکلات گوارشی، جلوگیری از نفخ و اسپاسم گوارشی، تحریک اشتها، ضد تهوع، ضد باکتری و ضد قارچ

Green Cumin

نام علمی : Cuminum cyminum

نام فارسی : زیره سبز

خانواده : Apiaceae

اندام دارویی : میوه که شبیه رازیانه است-شبیه زیره سیاه هم هست منتهی رنگ روشنتری دارد

کاربرد دارویی : ادویه، هضم کننده، ضد نفخ، ماده قابض (رفع اسهال های غیر میکروبی) کاهش میزان

LDL , ضد اسپاسم

ماده موثره : کومین

ماده موثره موجود در روغن کومین : نوعی مونوترپن به نام کومین آلدهید

زیره کرمان

نام علمی : Bunium persicum

خانواده : Apiaceae

ویژگی : نسبت به سایر زیره ها تندتر، بلندتر، تیره تر

ماده موثره : ترکیبات آنتی سپتیک

کاربرد دارویی : ادویه، درمان مشکلات گوارشی و نفخ و اسهال، درمان مشکلات تنفسی مثل آسم، ضد درد، ضد باکتری، ضد قارچ، به عنوان نگهدارنده

Coriander

نام علمی : Coriander sativum

نام فارسی : گشنیز

خانواده : Apiaceae

کاربرد : تمام بخش ها مخصوصا برگ و ساقه‌هایش خوراکی، تخم به عنوان ادویه

اندام دارویی با اثر فارماکولوژیک : تخم گشنیز

مواد موثره :

مهمترین : مونوترپن خطی لینالول موجود در اسانس

پلی فنول ها و فیتواسترول ها (فیتو استروژن)

کاربرد سنتی : درمان مشکلات گوارشی مثل اسهال، نفخ، تهوع، سوهاضمه، افزایش ترشح صفرا و آنزیم های صفراوی، کاهنده چربی و فشار و قند خون

Celery

نام علمی : Apium graveolens

نام فارسی : کرفس

خانواده :

اندام دارویی : میوه

مواد موثره : اسیدهای چرب و اسانس

کاربرد دارویی : برای مشکلات گوارشی، نفخ، سوهاضمه، آنتی اسپاسموتیک، ضد درد، ضد التهاب، کاهنده چربی خون و قند خون، دیورتیک، کاهنده فشار خون، رفع عفونت های ادراری، آنتی اکسیدان، جلوگیری از التهاب بافت کبد (کبد چرب) ، تخم کرفس به عنوان ماده لاغری، اثر بر روی مراکز اشتها در مغز و وقفه احساس گرسنگی،

موارد منع مصرف : افرادی با قند خون پایین، التهاب حاد کلیوی یا آلرژی به کرفس

داروی موجود در بازار : قرص اسلیم کوئیک برای کاهش چربی و

مواد تشکیل دهنده قرص اسلیم کوئیک :

Apium graveolens دانه کرفس

Anethum graveolens دانه شوید

Camellia Sinensis برگ چای سبز

کرفس و شوید به صورت سینرژیسم روی مراکز احساس گرسنگی اثر کرده و موجب مهار آن میشوند

چای سبز موجب افزایش سوخت و ساز بدن

آنگوزه ^^

نام علمی : Ferula assa-foetida

خانواده : Apiaceae

ویژگی : عظیم‌الجثه، بد بو مشابه سیر، طبع گرم و خشک

اندام دارویی : انتهای ساقه و ریشه

ماده موثره : ضمغ اولئورزینی قهوه‌ای-قرمز

کاربرد دارویی : آنتی اکسیدان قوی، درمان اختلالات گوارشی، مشکل هاضمه و اشتها، افزایش ترشح موسین معده، نقش در درمان دیابت، خلط آور، ملین، مهارکننده تهاجم سلول های سرطانی، محرک افزایش گردش خون و کاهنده فشار خون

سمیت و حساسیت پوستی : در صورت مصرف خوراکی و استفاده موضعی

کاربرد سنتی : تحریک کننده و پاک کننده پرز های روده‌ای

سنبل ختایی

نام علمی : Angelica archangelica

خانواده : Apiaceae

اندام دارویی : ریشه قهوه‌ای مایل به قرمز

ماده موثره : درصد بالایی از انواع فورانوکومارین ها

( UV واکنش با دی‌ان‌ای در حضور نور )

کاربرد دارویی : خلط آور، ضد اسپاسم، شل کننده عضلانی، محرک هضم، مقوی معده، محرک تعریق، ضد نفخ، ضد درد، دیورتیک، افزایش گردش خون، افراد با بیماری PC برای تولید ملانین در پوست

عوارض : حساسیت شدید به نور خورشید در برخی افراد به علت اینکه فورانوکومارین ها مسئول ایجاد فوتوتوکسیسیته اند