Bab 3: Pentadbiran Negeri-Negeri Melayu Bersekutu (NNMB)

Flashcard kosa kata ini merangkumi fakta-fakta penting mengenai pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB), kekayaan hasil bumi (bijih timah dan emas), serta strategi peluasan kuasa British di Tanah Melayu.

NNMB (Negeri-negeri Melayu Bersekutu)

Gabungan empat buah negeri Melayu iaitu Perak, Selangor, Negeri Sembilan, dan Pahang yang dibentuk melalui Perjanjian Persekutuan 1895.

Sistem Residen

Sistem pemerintahan British secara tidak langsung di mana seorang Residen ditempatkan untuk menasihati Raja-raja Melayu dalam semua hal pentadbiran kecuali agama Islam dan adat Melayu.

Melampan

Kaedah tradisional yang digunakan oleh orang Melayu untuk melombong bijih timah di lembah-lembah sungai.

Suvarnabhumi

Istilah daripada sumber India yang bermaksud Bumi Emas, merujuk kepada Semenanjung Tanah Melayu.

Golden Khersonese

Istilah yang digunakan oleh Claudius Ptolemy pada abad kedua Masihi yang bermaksud Semenanjung Emas.

Perang Larut (1861-1874)

Pergaduhan antara kumpulan pelombong Cina Ghee Hin dan Hai San di daerah Larut yang menjejaskan perdagangan bijih timah di Negeri-negeri Selat.

Perjanjian Pangkor 1874

Perjanjian yang ditandatangani di atas kapal HMS Pluto yang mengiktiraf Raja Abdullah sebagai Sultan Perak dan memulakan penguasaan British secara langsung melalui pelantikan Residen.

Perang Klang (1866-1874)

Pertelingkahan antara Raja Mahadi dan Raja Abdullah (disokong oleh Tunku Kudin) berkaitan tuntutan hak mentadbir daerah Klang yang kaya dengan bijih timah.

Tanjung Rachado

Lokasi berlakunya serangan terhadap rumah api pada tahun 1874 yang dijadikan alasan oleh British untuk mendesak Sultan Selangor menerima perlindungan.

Goh Hui

Seorang lelaki berbangsa Cina yang kematiannya di perkarangan istana menjadi alasan bagi British untuk mendesak Sultan Ahmad (Pahang) menerima perlindungan British pada tahun 1888.

Residen Jeneral

Ketua pentadbiran kerajaan persekutuan bagi Negeri-negeri Melayu Bersekutu yang berpusat di Kuala Lumpur.

Majlis Mesyuarat Negeri

Majlis yang ditubuhkan selepas campur tangan British untuk menggubal undang-undang dan membantu pentadbiran negeri, dipengerusikan oleh Raja Melayu.

Majlis Mesyuarat Persekutuan (1909)

Majlis yang ditubuhkan untuk meluluskan undang-undang di NNMB, yang mengakibatkan kewibawaan Raja-raja Melayu terjejas kerana hanya bergelar ahli biasa.

Durbar

Persidangan atau perjumpaan yang dibentuk oleh British untuk mendapatkan sokongan Raja-raja Melayu terhadap Negeri-negeri Melayu Bersekutu.

Long Jaafar

Pembesar Melayu yang membuka jajahan Larut dan memajukan perlombongan bijih timah dengan membawa masuk pelombong Cina.

J.W.W. Birch

Residen British yang pertama di negeri Perak ($1874-1875$).

J.P. Rodger

Residen British yang pertama di negeri Pahang ($1888-1896$).

Dato’ Kelana

Pembesar Sungai Ujong yang memohon bantuan ketenteraan British untuk mengalahkan Dato’ Syahbandar dalam persengketaan memungut cukai di Sungai Linggi.

Lembah Kinta

Kawasan di Perak yang muncul sebagai pengeluar utama bijih timah dunia pada akhir abad ke-19, menggantikan kedudukan daerah Larut.

Manipulasi

Strategi British menggunakan peluang daripada kekacauan atau perebutan kuasa dalam kalangan pembesar tempatan untuk meluaskan pengaruh mereka.