Biyofizik, Biyoistatistik ve Tıbbi Bilimler Karma Ders Notları

Bu flashcard seti Biyofizik, Biyoistatistik, Tıbbi Biyoloji, Biyokimya ve Tıp Tarihi konularını kapsayan sınav sorularından türetilmiş temel kavramları içermektedir.

Sistem

Karşılıklı etkileşim halindeki bir takım parçalardan oluşan fiziksel ve veya düşünsel herhangi bir varlıktır.

Biyoenerjitik

Canlı hücrelerde, doğada ve enerji çevrimlerinin temelini oluşturan kimyasal olaylar sırasında meydana gelen enerji dönüşümlerinin nicel ölçüsüdür.

Metabolizma

Bir biyolojik sistemde maddeler tarafından ortaya konan fiziksel ya da kimyasal değişikliklerin tümüdür.

Potasyum ($K^+$)

Hücre içinde konsantrasyonu en fazla olan iyondur.

MR (Manyetik Rezonans)

Radyasyona maruz bırakmayan bir görüntüleme sistemidir.

Gray (Gy)

Işınlanan maddenin $1\,kg$'na $1\,Joule$'lük enerji veren radyasyon miktarıdır.

$$^{99}Tc$$

Tıpta teşhis (tanı) için en yaygın kullanılan radyoaktif çekirdektir.

Sodyum ($Na^+$)

Aksiyon potansiyelini oluşturan süreçte, dinlenmeden sonraki yükseliş (depolarizasyon) aşamasında hızlı geçiş yapan iyondur.

Symport

İki iyon ya da molekülün aynı yönde transfer edilmesidir.

Entropi

Bir sistemin düzensizlik derecesinin ölçüsüdür.

Termodinamik

Sistemler arasında ısı alış verişi, enerji dönüşüm yolları ve koşullarını inceleyen bilim dalıdır.

Biyoistatistik

Veri değerlendirme ve anlamlandırma sanatıdır.

Shapiro-Wilk Testi

Bir araştırma örneklemini oluşturan verilerin ($n=15$ gibi küçük örneklemler) normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için kullanılan testtir.

Tabakalı Örnekleme

Anakütlenin kendi içinde benzer ancak birbirleri arasında farklı özellikler taşıyan gruplardan oluşması durumunda kullanılan örnekleme yöntemidir.

PICO Yaklaşımındaki "I"

Müdahale (Intervention) anlamına gelir ve araştırmada yeni geliştirilen yöntem gibi unsurları temsil eder.

Ahlaki Gerçeklik (Piaget)

Ahlak gelişiminde niyetin değil, sonucun ve zararın büyüklüğünün esas alındığı, otoriteye doğrudan bağlılığın olduğu dönemdir.

Ganglion

Nöron gövdelerinin beynin ya da omuriliğin dışında (periferik sinir sisteminde) gruplaşmasıdır.

Kofaktör

Enzim katalizine katılan $Mg$, $Fe$, $Mn$ gibi metal iyonlarına verilen addır.

Homotropik Kontrol

Allosterik bir enzimin sadece kendi substratından etkilenmesi durumudur.

Bağlanma Enerjisi

Tepkimelerin aktivasyon enerjisini düşürmek için enzimler tarafından kullanılan serbest enerjidir.

L-izomer

Organizmada metabolizmaya dahil edilen aminoasitlerin esas olarak bulunduğu izomer formudur.

Tirozin

Yapısında aromatik halka içeren bir aminoasittir.

Polar Kovalent Bağ

Negatif yüklü elektronun bağa katılan iki atomdan birine daha yakın bulunduğu kovalent bağ türüdür.

Ekzon

Genlerin mRNA'da bulunan ve protein üretimini (kodlamayı) sağlayan bölgeleridir.

Heterokromatin

Kromatinin yoğun şekilde paketlenmiş ve transkripsiyonel olarak sessiz olan bölgeleridir.

Nükleolus

$rRNA$ sentezi ve ribozomal alt birimlerin oluşumundan sorumlu hücresel bölgedir.

RT-qPCR

Gen ekspresyon düzeyini kantitatif (sayısal) olarak ölçmek için kullanılan tekniktir.

Tiphane-i Amire

Osmanlı İmparatorluğu'nda $14\,Mart\,1827$'de açılan ilk modern tıp okuludur.

Canon (Kanun fi't-Tıbb)

İbn-i Sina'nın dünya tıp tarihinde büyük öneme sahip ünlü eseridir.

Hepatoscopy

Antik Mezopotamya tıbbında karaciğer inceleyerek hastalıkların tanısında kullanılan yöntemdir.