GENETICALLY MODIFIED FOODS - WATER POLLUTION - OVERPOPULATION - ANIMAL TESTING

tomatoes and broccoli bursting with cancer-fighting chemicals

cà chua và bông cải xanh chứa chất chống ung thư

vitamin-enhanced crops of rice, sweet potatoes

lúa, khoai lang, khoai tây được tăng cường thêm vitamin

wheat, soy and peanuts free of allergens / allergen-free peanuts

lúa mì, đậu nành và đậu phộng không có chất gây dị ứng / đậu phộng không gây dị ứng

bananas that deliver vaccines

chuối cung cấp vắc-xin

vegetable oils loaded with therapeutic ingredients

dầu thực vật chứa các thành phần điều trị

… have become subjects of intense debate

… đã trở thành chủ đề tranh luận gay gắt

genetically modified foods / crops / products / engineered plants

thực phẩm / cây trồng / sản phẩm biến đổi gen

the Earth's burgeoning population

dân số Trái Đất ngày càng tăng

create new crop variants using irradiation and mutagenic chemicals

tạo ra các biến thể cây trồng mới bằng cách sử dụng hóa chất chiếu xạ và gây đột biến

do rigorous testing / be subjected to rigorous safety assessments

kiểm tra nghiêm ngặt / phải trải qua những quy trình đánh giá an toàn nghiêm ngặt

cause allergic reactions in humans

gây ra phản ứng dị ứng ở người

raise the possibility of unanticipated health effects

làm tăng khả năng xảy ra các ảnh hưởng sức khỏe không lường trước được

enhance safety for human and animal consumption

tăng cường an toàn cho việc tiêu thụ ở người và động vật

enhance soil fertility and crop biodiversity

tăng cường độ phì nhiêu của đất và đa dạng sinh học cây trồng

be selectively bred over generations to have certain desired traits

được lai tạo có chọn lọc qua các thế hệ để có những đặc điểm mong muốn nhất định

address the urgent problems of food shortage and hunger

giải quyết các vấn đề cấp bách của tình trạng thiếu lương thực và đói nghèo

genetic engineering → increase crop yields, offer crop varieties that resist pests and disease

kỹ thuật di truyền → tăng năng suất cây trồng, cung cấp giống cây trồng kháng sâu bệnh

reduce the use of pesticides

giảm sử dụng thuốc trừ sâu

help solve some of the world's most vexing nutrition problems

giúp giải quyết một số vấn đề dinh dưỡng đáng lo ngại nhất thế giới

golden rice → has the potential to prevent vitamin A deficiency

gạo vàng → có khả năng ngăn ngừa thiếu vitamin A

be able to grow in places where non-GM crops die

có thể phát triển ở những nơi cây trồng không biến đổi gen không phát triển được

have a longer shelf life

có thời hạn sử dụng lâu hơn

the possibility to negatively affect human health

khả năng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người

differences in nutritional content, allergic response, undesired side effects (toxicity, organ damage)

sự khác biệt về hàm lượng dinh dưỡng, phản ứng dị ứng, tác dụng phụ không mong muốn (độc tính, tổn thương nội tạng)

insert genes into an organism from an entirely different organism → raise the potential risk of unexpected allergic reactions

chèn gen vào một sinh vật từ một sinh vật hoàn toàn khác → làm tăng nguy cơ phản ứng dị ứng không lường trước được

the potential development of herbicide-resistant weeds

tiềm năng phát triển của cỏ dại kháng thuốc diệt cỏ

the dumping of industrial waste / domestic waste / the discharge of harmful substances into…

việc thải chất thải công nghiệp / chất thải sinh hoạt / thải chất độc hại vào…

dump untreated hazardous waste into rivers, streams…

thải chất thải nguy hại chưa được xử lý vào sông, suối,…

these toxins threaten reservoirs that provide drinking water to…

những chất độc này đe dọa các hồ chứa nước cung cấp nước uống cho…

improper sewage disposal / do not have a proper waste management system / imperfect water treatment plants

xử lý nước thải không đúng cách / không có hệ thống quản lý chất thải thích hợp / nhà máy xử lý nước không hợp lý

sewage water carries harmful bacteria and chemicals

nước thải mang vi khuẩn có hại và hóa chất

the overuse of chemical fertilizers and pesticides

việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu

agricultural run-off containing pesticides pollutes rivers and streams

nước thải nông nghiệp chứa thuốc trừ sâu làm ô nhiễm sông, suối

pollutants are carried across or through the ground by rain or melted snow → this run-off contains fertilizers, pesticides and herbicides

các chất ô nhiễm ngấm xuống đất do mưa hoặc tuyết tan chảy → dòng chảy này chứa phân bón, thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ

mining and drilling

hoạt động khoan và khai thác mỏ

use acid to remove coal from the surrounding rocks → acid is washed into streams and rivers → release chemical substances

sử dụng axit để loại bỏ than từ các tảng đá xung quanh → axit được rửa trôi vào suối và sông → giải phóng các chất hóa học

pose a serious hazard to aquatic organisms

gây nguy hiểm nghiêm trọng cho các sinh vật sống dưới nước

contribute to a freshwater crisis

gây ra một cuộc khủng hoảng nước ngọt

result in human health problems and long-term ecosystem damage

dẫn đến các vấn đề sức khỏe của con người và thiệt hại hệ sinh thái lâu dài

high levels of nitrates in water → harmful to infants → potentially cause blue baby syndrome

nồng độ nitrat cao trong nước → có hại cho trẻ sơ sinh → có khả năng gây ra hội chứng em bé màu xanh

unsanitary water supplies → exact a health toll in the form of disease (polluted water → transmit dangerous diseases such as cholera, typhoid)

nguồn cung cấp nước bị ô nhiễm → gây ra nhiều bệnh tật (nước bị ô nhiễm → truyền các bệnh nguy hiểm như bệnh tả, thương hàn)

people drinking contaminated water → be exposed to hazardous chemicals → diseases such as diarrhea, cholera, dysentery, polio

người uống nước bị ô nhiễm → tiếp xúc với các chất hóa học nguy hiểm → mắc các bệnh như tiêu chảy, dịch tả, kiết lỵ, bại liệt

marine creatures mistake garbage for food

sinh vật biển nhầm rác là thức ăn

English

Vietnamese

improved medical care / advances in the medical field / medical advances

cải thiện chăm sóc y tế / tiến bộ trong lĩnh vực y tế / tiến bộ y tế

treat critical health ailments

điều trị các bệnh nguy hiểm

control epidemics

kiểm soát dịch bệnh

vaccines, antibiotics (penicillin), organ transplants, antiviral drugs, stem cell therapy

vắc-xin, kháng sinh (penicillin), cấy ghép nội tạng, thuốc kháng vi-rút, liệu pháp tế bào gốc

progress in food production and food security

tiến bộ trong sản xuất thực phẩm và an ninh lương thực

increases in agricultural productivity

tăng năng suất nông nghiệp

genetically modified foods → more resistant to diseases and pests

thực phẩm biến đổi gen → có khả năng kháng bệnh và sâu bệnh tốt hơn

improve crop yields

nâng cao năng suất cây trồng

migration

di cư

move to developed countries (in search of better jobs)

chuyển đến các nước phát triển (để tìm kiếm việc làm tốt hơn)

lack of family planning

thiếu kế hoạch hóa gia đình

people are illiterate / live below the poverty line / have little or no knowledge about family planning

người mù chữ / sống dưới mức nghèo khổ / có ít hoặc không có kiến thức về kế hoạch hóa gia đình

get married at an early age

kết hôn khi còn nhỏ tuổi

lack access to education

không được tiếp cận với giáo dục

difficulty in accessing contraception

khó tiếp cận với các biện pháp tránh thai

depletion of natural resources / environmental damage

cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên / thiệt hại môi trường

agriculture → the application of chemical fertilizers and the widespread use of pesticides → have severe impacts on the environment

nông nghiệp → áp dụng phân bón hóa học và sử dụng rộng rãi thuốc trừ sâu → gây tác động nghiêm trọng đến môi trường

pollution

ô nhiễm

more industrial sites → the burning of fossil fuels → an increase in heat-trapping gases / acid rain / air pollution / global warming

nhiều khu công nghiệp hơn → đốt nhiên liệu hóa thạch → gia tăng khí gây hiệu ứng nhà kính / mưa axit / ô nhiễm không khí / nóng lên toàn cầu

sewage

nước thải

untreated sewage → released into rivers → provide food for bacteria

nước thải chưa được xử lý → thải ra sông → tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển

deforestation

nạn phá rừng

the removal of vast areas of natural forest for the benefit of humans

loại bỏ các khu vực rộng lớn rừng tự nhiên vì lợi ích của con người

habitat destruction + a reduction in soil fertility + poor soil structure → a decrease in biodiversity

phá hủy môi trường sống + giảm độ phì nhiêu của đất + cấu trúc đất kém → suy giảm đa dạng sinh học

conflicts and wars

xung đột và chiến tranh

conflict over water / water scarcity / face an acute shortage of water → lead to wars

xung đột về nước / khan hiếm nước / đối mặt với tình trạng thiếu nước nghiêm trọng → dẫn đến chiến tranh

increased emergence of new epidemics and pandemics

sự gia tăng xuất hiện của các dịch bệnh và đại dịch mới

overcrowded living conditions + pollution + malnutrition + inadequate healthcare → infectious diseases

điều kiện sống quá đông đúc + ô nhiễm + suy dinh dưỡng + chăm sóc y tế không đầy đủ → các bệnh truyền nhiễm

higher crime rates

tỷ lệ tội phạm cao hơn

a limited number of vacancies → unemployment → turn to a life of crime as a means of making ends meet

số lượng việc làm hạn chế → thất nghiệp → chuyển sang con đường phạm tội để kiếm sống

animal extinction

sự tuyệt chủng của các loài động vật

habitat destruction (chop down forests → tourist facilities / farmland) → the extinction of many species

phá hủy môi trường sống (chặt phá rừng để xây cơ sở du lịch / đất nông nghiệp) → sự tuyệt chủng của nhiều loài

rapidly growing human populations

dân số tăng trưởng nhanh chóng

a population bomb / a population explosion

sự bùng nổ dân số

increase at alarming rates

tăng ở mức đáng báo động

an increase in global birth rates

sự gia tăng tỷ lệ sinh toàn cầu

advances in science, technology, medicine and food production / better medical services / technological breakthroughs → an increase in life expectancy / a decline in mortality rates

tiến bộ trong khoa học, công nghệ, y tế và sản xuất thực phẩm / dịch vụ y tế tốt hơn / các đột phá công nghệ → tăng tuổi thọ / giảm tỷ lệ tử vong

increased demands for water / food / fossil fuels / natural resources

nhu cầu gia tăng về nước / thực phẩm / nhiên liệu hóa thạch / tài nguyên thiên nhiên

lead to the depletion of natural resources

dẫn đến sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên

exceed the carrying capacity of the Earth

vượt quá sức chứa của Trái Đất

put an end to human survival

đặt dấu chấm hết cho sự tồn tại của loài người

put heavy pressure on water and food supplies

gây áp lực lớn lên nguồn cung cấp nước và thực phẩm

pose a serious threat to the well-being of planet Earth

gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với Trái Đất

lead to environmental degradation / air pollution / water pollution / soil contamination / global warming / deforestation / desertification / widespread famine / conflicts and wars / higher unemployment rates / higher levels of crime / other serious social problems

dẫn đến suy thoái môi trường / ô nhiễm không khí / ô nhiễm nước / ô nhiễm đất / nóng lên toàn cầu / phá rừng / sa mạc hóa / nạn đói trên diện rộng / xung đột và chiến tranh / tỷ lệ thất nghiệp cao hơn / mức độ tội phạm cao hơn / các vấn đề xã hội nghiêm trọng khác

population control methods

các phương pháp kiểm soát dân số

family planning / limit family sizes

kế hoạch hóa gia đình / giới hạn quy mô gia đình

raise public awareness

nâng cao ý thức cộng đồng

provide sex education in schools

cung cấp giáo dục giới tính trong trường học

be used to test drugs before they are given to humans

được sử dụng để kiểm tra thuốc trước khi được sử dụng trên người

study the effects of genetic diseases

nghiên cứu ảnh hưởng của các bệnh di truyền

find out how genes work / explore how organisms function

tìm hiểu cách thức hoạt động của gen / khám phá cách thức hoạt động của các cơ thể sống

investigate treatments for human diseases

nghiên cứu các phương pháp điều trị bệnh ở người

be essential in the quest to understand human diseases and develop new treatments

trở nên thiết yếu trong nỗ lực tìm hiểu các bệnh ở người và phát triển các phương pháp điều trị mới

advances in the understanding of genetics → animals can be bred with specific genetic traits → allow researchers to explore a range of conditions (cancer, heart disease, stroke, dementia)

những tiến bộ trong hiểu biết về di truyền → động vật có thể được nhân giống với các đặc điểm di truyền cụ thể → cho phép các nhà nghiên cứu khám phá nhiều loại bệnh (ung thư, bệnh tim, đột quỵ, mất trí nhớ)

contribute greatly to scientific advances

đóng góp lớn cho những tiến bộ khoa học

serious medical or life-saving purposes

những mục đích y tế quan trọng hoặc cứu người