Hemija

Ugljikovodici se dijele na:

1. Alifatske - bez prstenaste strukture (pentan,heksan)

2. Ciklične - sastavljeni od ugljikovih atoma poredanih u prsten - ciklopentan, ciklopropan

3. Aromatski - posebna grupa prstenastih spojeva, šesteročlani prstenovi prikazani naizmjenicnim -i vezama

Alkani

Alkani su alifatski ugljikovodici u kojima je svaki ugljikov atom vezan za 4 druga atoma, zovu se PARAFINI ILI ZASICENI ugljikovodici

formula alkana

CnH2n +2

U homolognom nizu, svaki sljedeci se razlikuje za Ch2 grupu

Opste karakteristike alkana

1. Pokazuju slabu reaktivnost

2. nemaju funkcionalnu grupu

3. C atomi su sp3 hibridizovani vezani SIGMA vezama u nizove ravnih ioi racvastih struktura

4. Veze su tetraderski gradjene

Alkil grupe i imenovanje

1. Dijelovi molekula bez jednog H atoma

2. Imenovanje: Iz imena jednog alkana istim brojem C atoma oduzme se nastavak an i doda il i rijec grupa (CH4 - metan, CH3 - metil grupa)

Pravila imenovanja alkana

1. Odredi se najduzi lanac C atoma i njegov naziv koji zavrsava na -an

2. Radi se numerizacija i imenovanje se krece sa one strane sa koje je bliza alkil grupa, tj. supstituent

3. Ukoliko ih lanac ima vise doda se nor -di, -tri u zavisnosti koliko ih ima

4. Supstituenti se imenuju abecednim, ne numerickim redom

Izometrija alkana

Strukturni izometri imaju istu molekulsku formulu i sastav a razlicitu strukturu

Prva izometrija je kod butana

Fizicka svojstva alkana

1. Tacka kljucanja i t, topljenja ravnog niza istog broja C atoma veca je od istog racvastog niza

2. Jedinjenja su nepolarna

3. Ne rastvaraju se u vodi. Rastvaraju se u organskim rastvaracima

4. Laksi od vode

Dobijanje alkana

1. U industriji - preradom nafte i zemnog gasa

2. Lab dobijanje - hifrogenovanje alkena i alkina

3. Redukcijom alkil halogenids sa metalom ili kiselinom

4. Hidroliza grinardovog reagensa

5. Vicrova reakcija

Hemijska svojstva alkana

1. Ne reaguju ni sa jak kiselinama, ni jakim bazama vec sa oksidacionim sredstvima

2. Reaguju samo na visokoj temp pod radijacijama

3. Supstitucija, oksidacija i nitrovanje