Hóa Hữu Cơ 12 - Chương 1: Ester

Danh sách các thẻ từ vựng về khái niệm, cấu tạo, danh pháp, công thức tổng quát và tính chất vật lý của Ester dựa trên bài học Hóa hữu cơ lớp 12.

Khái niệm Ester

Khi thay thế nhóm $OH$ trong chức $COOH$ của carboxylic acid bằng nhóm $OR'$ thì thu được ester.

Công thức Ester đơn giản

Có dạng $RCOOR'$ với $R \ne H$ hoặc $R = H$ và $R' \ne H$.

Cấu tạo Ester

Dạng rút gọn là $RCOOR'$ hoặc $R'OOCR$. Chứa nhóm chức ester là $-COO-$ với liên kết $\text{C=O}$.

Butyric acid (Butanoic acid)

Đồng phân acid của $C_4H_8O_2$ có cấu tạo mạch thẳng: $CH_3-CH_2-CH_2-COOH$.

Isobutyric acid (2-methylpropanoic acid)

Đồng phân acid của $C_4H_8O_2$ có cấu tạo mạch nhánh: $CH_3-CH(CH_3)-COOH$.

Quy tắc gọi tên (Danh pháp) Ester

Tên gốc $R'$ + tên gốc acid $RCOO$ (đổi đuôi ic/oic của acid thành đuôi ate).

Ethyl acetate

Tên gọi của ester $CH_3COOC_2H_5$ (còn gọi là ethyl ethanoate).

Methyl propionate

Tên gọi của ester $CH_3-CH_2-COOCH_3$ (còn gọi là methyl propanate).

Công thức tổng quát Ester no, đơn chức, mạch hở

$C_nH_{2n}O_2$ với $n \ne 2$ (từ 2 trở lên).

Công thức tổng quát Ester không no, đơn chức, mạch hở (1 nối đôi C=C)

$C_nH_{2n-2}O_2$.

Tính chất vật lý của Ester

Phân tử khối nhỏ là chất lỏng, lớn là chất rắn. Không tan hoặc ít tan trong nước, nhẹ hơn nước, tan tốt trong dung môi hữu cơ (xăng, dầu).

Nhiệt độ sôi của Ester

Thấp hơn alcohol và acid tương ứng vì ester không tạo được liên kết hydrogen giữa các phân tử.

Isoamyl acetate

Ester có mùi chuối chín, công thức: $CH_3COO-CH_2-CH_2-CH(CH_3)_2$.

Benzyl acetate

Ester có mùi hoa nhài, công thức: $CH_3COO-CH_2-C_6H_5$.