Psychopatologia i Badanie Psychiatryczne

Kompleksowy zestaw fiszek słownikowych obejmujący zagadnienia z zakresu psychopatologii ogólnej, zaburzeń spostrzegania, pamięci, myślenia, emocji oraz świadomości na podstawie wykładu z dnia $$09.03.2026$$.

Psychopatologia ogólna

Opis objawów poszczególnych zaburzeń psychicznych oraz ich zespołów.

Psychopatologia szczegółowa

Opis konkretnych jednostek chorobowych występujących w psychiatrii.

Sąd realizujący

Poczucie realności przedmiotu podczas procesu spostrzegania.

Sąd klasyfikujący

Poprawność rozpoznania przedmiotu; jego błędne działanie wiąże się z iluzjami lub pareidoliami.

Pareidolia

Zjawisko błędnego postrzegania znanych wzorców (np. ludzkich twarzy) w przypadkowych, niejednoznacznych bodźcach sensorycznych, będące naturalnym produktem ubocznym pracy układu nerwowego.

Otępienie z ciałami Lewy’ego (DLB)

Schorzenie występujące głównie u osób po $65.$ roku życia, charakteryzujące się obecnością nieprawidłowych złogów białek uszkadzających korę nową i układ limbiczny oraz zwiększoną liczbą pareidolii.

Afazja

Zaburzenie mowy i przetwarzania języka wynikające z uszkodzenia lewej półkuli mózgu, konkretnie ośrodka Broki (płat czołowy) lub Wernickiego (płat skroniowy).

Objaw Reichardta

Zaburzenie percepcyjne w majaczeniu alkoholowym, polegające na czytaniu z pustej kartki pod wpływem sugestii.

Akinetopsja

Tzw. ślepota ruchu; niezwykle rzadkie zaburzenie, w którym pacjent widzi świat jako serię nieruchomych klatek. (uszkodzenie V5 w korze mózgowej)

Agnozja

Utrata zdolności rozpoznawania obiektów, dźwięków lub kształtów przy zachowanych narządach zmysłów.

Prozopagnozja

Specyficzny rodzaj agnozji, w którym pacjent nie jest w stanie rozpoznawać twarzy, nawet osób najbliższych.

Achromatopsja

Całkowita ślepota barwna spowodowana uszkodzeniem mózgu w ośrodku $V4$, skutkująca widzeniem świata w odcieniach szarości.

Blindsight (Ślepowidzenie)

Zjawisko u osób z uszkodzoną pierwotną korą wzrokową ($V1$), które mimo deklarowanej ślepoty potrafią nieświadomie omijać przeszkody.

Zespół Antona

Stan, w którym pacjent jest całkowicie niewidomy, ale zaprzecza swojej ślepocie i konfabuluje, tłumacząc błędy np. ciemnością.

Omamy (Halucynacje)

Błędne spostrzeżenia pojawiające się przy braku obiektywnego bodźca zewnętrznego, którym towarzyszy błędny sąd realizujący.

Pseudohalucynacje

Spostrzeżenia niemające rzeczywistego bodźca, które pacjent lokalizuje „wewnątrz własnej głowy” lub w nierealnej przestrzeni (np. z Marsa).

Halucynoidy

Widzenie lub słyszenie rzeczy nieistniejących przy zachowanym krytycyzmie – pacjent wie, że te doznania są wynikiem błędu mózgu.

Objaw Liepmanna

Omamy sceniczne wywołane uciskiem na gałki oczne u pacjenta w stanie majaczenia alkoholowego.

Deaferentacja

Stan przerwania dopływu informacji sensorycznych (czuciowych) z obwodu do ośrodkowego układu nerwowego ($OUN$).

Metamorfopsje

Zaburzenia spostrzegania polegające na zniekształconej percepcji rozmiaru, odległości lub formy obiektów.

Mikropsja i makropsja

Zjawiska, w których przedmioty wydają się nienaturalnie małe (mikropsja) lub niezwykle duże (makropsja).

Pelopsja i telopsja

Zaburzone postrzeganie dystansu; przedmioty wydają się być nienaturalnie blisko (pelopsja) lub bardzo daleko (telopsja).

Syndrom Alicji w krainie czarów (AIWS)

Zaburzenie spostrzegania, w którym dochodzi do błędnej interpretacji rozmiaru, odległości i ruchu obiektów oraz własnych części ciała.

Palinopsje

Zaburzenia polegające na przetrwalniku wzrokowym, obejmujące perseweracje i poliopię.

Allestezja wzrokowa

Przeniesienie obrazów widzianych w jednym polu widzenia do drugiego pola widzenia.

Hipermnezja

Zwiększone zdolności pamięciowe w zakresie pamięci epizodycznej i autobiograficznej.

Hypertymezja (HSAM)

Wybitnie rozwinięta pamięć autobiograficzna, pozwalająca na niezwykle dokładne przypominanie sobie zdarzeń z własnego życia.

Zespół Sawanta

Rzadki stan, w którym osoba z niepełnosprawnością intelektualną wykazuje genialne zdolności w jednej dziedzinie, np. w matematyce, muzyce lub sztuce.

Ekmnezja

Traktowanie przeszłości jako teraźniejszości, występujące w zaburzeniach świadomości lub otępieniu.

Kryptoamnezja

Nieświadomy plagiat; przekonanie, że informacja wydobyta z pamięci jest własnym, nowym pomysłem.

Omamy pamięciowe

Fałszywe wspomnienia, w których realność pacjent wierzy bezkrytycznie i jest niepodatny na sugestie.

Konfabulacje

Fałszywe wspomnienia wypełniające luki pamięciowe, których treść bywa zmienna i podatna na sugestie badającego.

Urojenia

Fałszywe sądy pochodzenia chorobowego, charakteryzujące się silną urojeniową pewnością, brakiem podatności na perswazję oraz indywidualnym kontekstem.

Urojenia paranoiczne

Systematyczne, spójne logicznie i możliwe do zaistnienia treści chorobowe, zgodne z osobowością chorego.

Urojenia paranoidalne

Dziwaczne, nieprawdopodobne i niepowiązane ze sobą treści, często o atymicznym wysyceniu uczuciowym.

Zespół Capgrasa

Przekonanie, że bliskie osoby zostały zastąpione przez identycznie wyglądających oszustów.

Zespół Cotarda

Ciężkie urojenie, w którym pacjent twierdzi, że nie żyje, jest martwy lub jego ciało uległo całkowitemu rozkładowi.

Automatyzmy psychiczne

Przekonanie pacjenta o utracie wpływu na własne myślenie, mowę lub ruchy ciała, które są sterowane z zewnątrz.

Zespół Kandinsky – Clerambault

Urojeniowe przekonanie o opętaniu przez istotę duchową, która sprawuje całkowitą kontrolę nad umysłem i ciałem pacjenta.

Mentyzm

Uciążliwy nadmiar spontanicznie pojawiających się, kolejnych wątków i tematów myślenia.

Myślenie paralogiczne

Wypowiedzi mało zrozumiałe z powodu braku logicznego wnioskowania, używania pojęć o znaczeniu prywatnym i neologizmów.

Sałata słowna (Schizofazja)

Ekstremalna postać rozkojarzenia, będąca strumieniem przypadkowych, niepowiązanych ze sobą słów.

Syntymia

Zdrowy stan emocjonalny, w którym reakcje są spójne i adekwatne do sytuacji.

Paratymia

Całkowite niedopasowanie okazywanych emocji do sytuacji (np. wybuch radosnego śmiechu przy tragicznej wiadomości).

Katatymia

Tzw. myślenie życzeniowe; zniekształcenie postrzegania rzeczywistości pod wpływem silnych emocji.

Hiperbulia

Nadmierna, wzmożona aktywność ruchowa.

Sopor

Stan głębokiej senności, w którym kontakt z chorym można nawiązać jedynie za pomocą bardzo silnych bodźców i na krótki czas.

Katapleksja

Nagła utrata napięcia mięśniowego wyzwalana silnymi emocjami, związana z niedoborem hipokretyny (oreksyny).

Katalepsja

Zjawisko „giętkości woskowej”, polegające na długotrwałym utrzymywaniu nienaturalnych pozycji ciała nadanych przez inną osobę.

Echopraksja

Automatyczne i bezwiedne naśladowanie ruchów wykonywanych przez inne osoby w otoczeniu.

Gelolepsja

Niekontrolowany napad śmiechu o podłożu neurologicznym, niezależny od woli pacjenta.

Napady dakrystyczne

Mimowolne wybuchy płaczu i szlochu wynikające z nieprawidłowego pobudzenia obszarów mózgu.

Automatyczne posłuszeństwo

Bezrefleksyjne wykonywanie poleceń, nawet jeśli wiążą się one z bólem lub dyskomfortem.

Negatywizm

Postawa oporu i świadomego sprzeciwu wobec poleceń; może być bierny lub aktywny (działanie na przekór).

Majaczenie (Delirium)

Ostre, odwracalne zaburzenie świadomości z dezorientacją, silnym lękiem i żywymi, przerażającymi halucynacjami wzrokowymi.

Zespół zamroczeniowy (Pomroczny)

Nagłe zawężenie świadomości z całkowitą amnezją, podczas którego pacjent może wykonywać złożone, zautomatyzowane czynności.

Zespół onejroidalny

Stan świadomości przypominający sen na jawie, w którym pacjent uczestniczy w bogatych, scenicznych halucynacjach.

Zespół splątaniowy (Amentywny)

Głębokie rozbicie i chaos świadomości z całkowitym rozpadem myślenia i mowy (sałata słowna).

Samobójstwo rozszerzone

Rzadkie zjawisko w ciężkiej depresji, gdzie chory, kierowany urojeniem, zabija bliskich przed odebraniem sobie życia, by „oszczędzić im cierpienia”.

Opis funkcjonowania psychicznego

funkcjonowanie psychiczne odbywa sie na poziomie poznawczym, emocjonalno-motywacyjnym oraz wykonawczym.

HITOP

jebany model klasyfikujący, podchodzi do objawów bardziej płynnie

podejścia w diagnostyce

transdiagnostyczne(płynność w objawach, internalizacja i współwystępowanie chorób), sieciowe(łączenie dyscyplin naukowych np. ekologyia, kliniczne (mix)

Mechanizm halucynacji i pareidolii wzrokowych

wiąże się z zakłóconym przekaźnictwem cholinergicznym i dysfunkcjami percepcyjnymi

dwa rodzaje iluzji

normalne i patologiczne!!

2 rodzaje omamó

złożone i elementarne

omamy pod względem zmysłów?

Wyróżniamy omamy słuchowe (1.komentujące, 2.imperatywne – nakazy/zakazy, 3.dialogi), wzrokowe, węchowe, dotykowe (cenestyczne – czucie ustrojowe, ból narządów wew., poczucie, że pełzają po tobie robaki I kinestetyczne – poczucie spadania), smakowe 

receptory serotoninowe

w zaburzeniach spostrzegania psychodeliki aktywują

AIWS spowodowany problemem naczyniowym:

powód choroby: izolowana zakrzepica żył korowych (ICVT), która doprowadziła do uszkodzeń i nieprawidłowości w przepływie krwi w prawym płacie potylicznym

przedklinek a aiws

przedklinek u np. osób z psychozą słabą reaguję, dlatego oglądając film fantastyczny osoby chore nie odróżniają film od realnego świata

depersonalizacja fizjologicznie

Powiązana jest z zwiększoną aktywacją kory przedczołowej i zmniejszoną aktywacją obszarów wyspowo limbicznych

zepsół sawanta, jakie są poprzez przyczyne powstania tego zepsołu

1. neurorozwojowy 2. nabyty 3. sztuczny

jaki płat odpowiada za deja vu

płat skroniowy suko

uporczywi kłąmcy to:

to osoby co mają więcej włókien nerwowych w korze przedczołowej, większa aktywność układu nagrody 

Zespół capgrasa

przez wzmocnienie w zakrętach w móżdżku dochodzi do urojeń, że osoby bliskie to tak naprawdę podszywający się za nich oszuści. Dzieli się na zespół funckjonalny – wiele oszustów, inne urojenia, halucynacje słuchowe i organiczny – w starszym wieku, zaburzenia wzrokowo przestrzenne, halucynacje wzrokowe, dysfunckja RH.

alogia

zużenie myślenia, zaburzenie myślenia wg jego funkcji

katapleksja

Nagła, chwilowa utrata napięcia mięśniowego (często prowadząca do upadku), zazwyczaj wyzwalana przez silne emocje (np. śmiech, strach). Wynika z utraty około 40000 neuronów zawierających hipokretynę (oreksynę). Dochodzi do zredukowanej aktywności w obszarach mózgu, które hamują sen rem. Nasila się aktywność w neuronach aktywujących  atonie w rem. Blokują się neurony ruchowe i dochodzi do…

gelolepsja

Psycho genny napad niepadaczkowy, niekontrolowanego śmiechu, który może mieć podłoże neurologiczne. W niektórych przypadkach jest związany z pewnymi zaburzeniami, na przykład z uszkodzeniami podwzgórza albo z innymi schorzeniami neurologicznymi. To rodzaj napadu, który objawia się intensywnym śmiechem, niezależnym od kontroli pacjenta.  Jest spowodowany między innymi zaburzeniem migracji neuronów, Spłyceniem pofałdowan w prawych obszarach czołowo skroniowych i Błędniakiem podwzgórza.

werbigeracje

zaburzenie płynności mowy, polegające na bezcelowym, automatycznym powtarzaniu tych samych słów lub fraz. Nie jest to świadome działanie – osoba może wielokrotnie powtarzać wyrazy, często bez związku z kontekstem rozmowy. od perseweracji różnią się tym, że powtarzane słowo nie ma związku z rozmową pacjenta.

• Najczęściej występują w schizofrenii lub innych zaburzeniach psychotycznych. 

• Mogą towarzyszyć katatonii, gdzie mowa staje się sztywna, monotonna i pozbawiona sensu. 

postawa stereotypowa

postawa sztywno utrzymana np. w katatonii

za

jakie są zaburzenia woli?

awolicja, abulia, ambitendencja

zaburzenia świadomości, jakie są?

senność patologiczna, stan przedspiączkowy - sopor, śpiączka, przymglenie, zmącenie, zawężenie świadomości