BEGRIPPEN CULTUUR

Politiek

Het besturen van de samenleving en het geheel van afspraken die nodig zijn en alles wat de overheid kan, moet en mag regelen.

Democratie

Iedereen krijgt alle kansen om mee de koers van de staat te bepalen.

Dictatuur

Alle macht ligt bij één persoon of kleine groep mensen.

Totalitair systeem

De overheid controleert elk aspect van het leven van de bevolking.

Staat

Een vorm van politieke organisatie waar ze vaak mondiale problemen niet alleen kunnen oplossen en dus moeten samenwerken.

Soevereiniteit

Het gezag van de staat is onbeperkt en het hoogst in zijn soort.

Territoriale integriteit

Staten mogen elke agressie, invasie en externe interventie aan hun grenzen afwijzen.

Legitimiteit

De meerderheid van de bevolking accepteert de acties van de staat of komt er niet tegen in opstand.

Natie

Een gemeenschap van mensen verbonden door gedeelde identiteit, cultuur, taal en geschiedenis, die streven naar zelfbestuur.

Nationalisme

Het politieke streven naar een eigen identiteit voor naties, al dan niet onder de vorm van een onafhankelijke staat.

Rule of Law

Een rechtsstaat is een staat waar het recht de norm is en niet de wil van een dictator of partij die denkt boven de wet te staan.

Grondwet

Een bepaalde ordening van burgers in een staat.

Wetvoorstel

Een voorstel dat ingediend wordt door één of meerdere volksvertegenwoordigers.

Wetsonwerp

De regering (ministerraad) legt een wet voor aan het parlement.

Koninklijk Besluit

Een akte van de uitvoerende macht die de uitvoering van de (grond)wet regelt en genomen wordt door de regering in de ministerraad en getekend wordt door de Koning en bevoegde ministers.

Decreet

Een besluit genomen in het Vlaams parlement.

Belgisch Staatsblad

De officiële publicatie van de Belgische Staat waarin wetten, koninklijke besluiten, decreten, ordonnanties en oprichting van verenigingen voor het hele land bekendgemaakt worden.

Scheiding der machten

De trias politica bestaande uit de wetgevende macht, uitvoerende macht en rechterlijke macht.

Bijzondere machten

Grensgevallen of inbreuken op de scheiding der machten.

Stemplicht

Verplicht deel te nemen aan verkiezingen door je stem uit te brengen, kan ook een blanco stem zijn.

Opkomstplicht

Verplicht om op te dagen bij verkiezingen, niet om te stemmen.

Paritaire democratie

Een maatschappij waarin er een gelijke verdeling van de macht tussen mannen en vrouwen is op beleidsniveau.

Wet Tobback-Smet

Een verplicht quotum waarbij een aantal van 1/3 van alle kandidaten op de lijsten vrouwen moeten zijn.

Quotawetten

Op elke verkiezingslijst mag het verschil tussen het aantal mannelijke en vrouwelijke kandidaten niet groter zijn dan 1.

AES

Algemeen Enkelvoudig Stemrecht = elke persoon heeft maar 1 stem, ongeacht bezit of opleiding  → gelijkheid

AMS

Algemeen Meervoudig Stemrecht = elke persoon heeft meer dan 1 stem ongeacht bezit of opleiding

cijnskiesstelsel

het ‘gewone volk’ wordt gezien als ongeschikt voor politieke beslissingen te nemen

kiesdrempel

het vastgelegde % van de stemmen dat partij moet behalen in kieskring om in aanmerking te komen voor zetelverdeling

lijsstem

stem uitgebracht op volledige lijst van kandidaten van bepaalde politieke partij

kiesquotiënt

het resultaat vh stemcijfer van partij gedeeld door 1 tot 11

stemcijfer

totaal aantal behaalde stemmen van een partij tijdens verkiezingen

parlement

een vergadering van verkozen mensen → vormt 1 tak van de 3 institutionele machten in een staat → wetgevende macht

meerderheid

de partijen en fracties die deel uitmaken van de regering

homogene meerderheid

meerderheid gevormd door 1 partij

coalitie

meerderheid gevormd door 2 of meerdere partijen

oppositie

de partijen en fracties die geen deel uitmaken van de regering  → hebben samen meestal minder dan 50% van alle zetels