Parazytologia - Pierwotniaki, Przywry, Tasiemce i Nicienie

Zestaw edukacyjny dotyczący charakterystyki, cykli rozwojowych i diagnostyki pasożytniczych pierwotniaków, przywr, tasiemców oraz nicieni człowieka.

Giardia intestinalis (Ogoniastek jelitowy)

Wiciowiec występujący w jelicie cienkim (głównie dwunastnica i jelito czcze), którego stadium inwazyjne to cysta, wywołujący giardiozę.

Entamoeba histolytica (Pełzak czerwonki)

Pasożyt jelita grubego o występowaniu kosmopolitycznym, którego stadium inwazyjne to cysta; wywołuje amebozę (czerwonkę pełzakową).

Balantidium coli (Szparkosz okrężnicy)

Największy pierwotniak pasożytujący u człowieka w jelicie grubym; jego głównym rezerwuarem są świnie.

Cryptosporidium parvum

Pierwotniak pasożytujący w jelicie cienkim, którego stadium inwazyjne to oocysta; szczególnie groźny dla osób z obniżoną odpornością.

Fasciola hepatica (Motylica wątrobowa)

Przywra wątroby i dróg żółciowych o cyklu heteroksenicznym; żywicielem pośrednim jest ślimak błotniarka, a stadium inwazyjnym metacerkaria.

Paragonimus westermani (Przywra płucna)

Pasożyt płuc człowieka, którego II żywicielem pośrednim jest krab lub rak; człowiek zaraża się przez zjedzenie surowego lub niedogotowanego skorupiaka.

Fasciolopsis buski (Przywra jelitowa)

Największa przywra pasożytująca u człowieka (w jelicie cienkim); żywicielem ostatecznym jest człowiek lub świnia.

Dicrocoelium dendriticum (Motyliczka wątrobowa)

Przywra o cyklu heteroksenicznym z dwoma żywicielami pośrednimi: ślimakiem lądowym i mrówką; zarażenie następuje przez przypadkowe połknięcie mrówki.

Clonorchis sinensis (Przywra chińska)

Przywra dróg żółciowych i wątroby występująca endemicznie w Azji Wschodniej; II żywicielem pośrednim jest ryba słodkowodna.

Opistorchis felineus (Przywra kocia)

Przywra występująca w Europie Wschodniej i Azji, której żywicielami ostatecznymi są koty, psy i człowiek; zarażenie przez surowe ryby.

Heterophyes heterophyes

Mała przywra jelita cienkiego występująca głównie w Azji Wschodniej i na Bliskim Wschodzie.

Diphyllobothrium latum (Bruzdogłowiec szeroki)

Tasiemiec osiągający $10-15\,m$ (nawet $20-25\,m$) długości; skoleks posiada 2 bruzdy czepne (bothria) zamiast przyssawek.

Hymenolepis nana (Tasiemiec karłowaty)

Najmniejszy tasiemiec człowieka ($15-40\,mm$) o cyklu monoksenicznym; jego jaja mają dwie osłonki i włókienka polarne.

Taenia saginata (Tasiemiec nieuzbrojony)

Pasożyt jelita cienkiego o długości $4-12\,m$; żywicielem pośrednim jest bydło, a stadium inwazyjne to wągier (Cysticercus bovis).

Taenia solium (Tasiemiec uzbrojony)

Tasiemiec, dla którego żywicielem pośrednim jest świnia lub dzik; posiada ryjek z podwójnym wieńcem haczyków; może wywoływać wągrzycę (cysticerkozę) u człowieka.

Echinococcus granulosus (Tasiemiec bąblowcowy)

Mały tasiemiec ($3-6\,mm$), którego postać larwalna u człowieka tworzy w narządach torbiel bąblowcową (hydatidę).

Dipylidium caninum (Tasiemiec psi)

Tasiemiec o długości $15-70\,cm$, którego żywicielem pośrednim jest pchła lub wesz psia zawierająca cysticerkoid.

Enterobius vermicularis (Owsik ludzki)

Nicień wywołujący owsicę, objawiającą się silnym świądem okolicy odbytu; diagnostyka opiera się na teście taśmy celofanowej (Grahama).

Trichinella spiralis (Włosień kręty)

Nicień, którego larwy otorbiają się w mięśniach poprzecznie prążkowanych gospodarza; zarażenie przez surowe lub niedogotowane mięso.

Trichuris trichiura (Włosogłówka ludzka)

Nicień pasożytujący w jelicie grubym (głównie kątnicy); samica składa dziennie od $3000$ do $20000$ jaj.

Ascaris lumbricoides (Glista ludzka)

Duży nicień (samica $20-35\,cm$), którego larwy odbywają wędrówkę przez wątrobę i płuca przed powrotem do jelita cienkiego.

Ancylostoma duodenale (Tęgoryjec dwunastnicy)

Nicień żywiący się krwią gospodarza, co prowadzi do niedokrwistości (anemii); stadium inwazyjne to larwa $L3$ wnikająca przez skórę.

Toxocara canis / Toxocara cati

Nicienie psie i kocie wywołujące u człowieka toksokarozę (postać trzewną, oczną lub neurologiczną); u człowieka nie osiągają postaci dorosłej.

Anisakis simplex

Nicień ssaków morskich, którego stadium inwazyjne dla człowieka to larwa $L3$ znajdująca się w surowych rybach lub owocach morza.

Strongyloides stercoralis (Węgorek jelitowy)

Nicień jelita cienkiego charakteryzujący się możliwością autoinwazji; stadium inwazyjne to larwa $L3$ (filariopodobna).