M&M2 -H5 - Eerstelijnzorg actoren (+ taken GBO)

Een (…) detecteert en behandelt zowel de fysieke, psychische en sociale problematieken en indien nodig verwijst die door. De medische verantwoorlijkheid rust bij de huisarts. Het heeft als doel diagnoses te stellen, ziekten en letsels te behandelen en/of te voorkomen bij kinderen, volwassenen en ouderen.

Huisarts

Een (…) is een winkel waar medicijnen worden bereid en verkocht. In een apotheek worden ook andere zaken zoals geneesmiddelen voor dieren, cosmetische producten, hulpmiddelen en medische toestellen verkocht.
Er werken (...) , dit zijn deskundigen op gebied van geneesmiddelen. Ze stellen alle handelingen die geneesmiddelen bereiden, verkopen en beschikbaar stellen. Ze zijn verantwoordelijk voor de farmaceutische zorg voor de patiënt (Callens & Cierkens, 2010; FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, 2014).
Het doel van (...) is niet alleen het verkopen van medicatie maar ook een bijdrage leveren aan de zorg door de begeleiding en advies rond correct medicatiegebruik (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2017).

Apothekers/farmaceuten

(...) zijn belangrijk zorgverleners op de eerstelijn. Zij werken vaak op zelfstandige basis. (...) hebben expertise in beweging gedurende het hele leven. (...) omvatten specifieke interventies voor individuen en bevolkingsgroepen waar lichaamsfuncties en beweging worden bedreigd door ziekte, veroudering, letsel, pijn, invaliditeit, ziekte, aandoening of omgevingsfactoren. Ze zijn bijvoorbeeld gespecialiseerd in de behandeling van mensen met aandoeningen van het bewegingsapparaat, bv. een heupprothese, en van het zenuwstelsel, bv. mensen met Parkinson, maar kunnen ook mensen met ademhalingsstoornissen, mama’s die net bevallen zijn … helpen. In België is een voorschrift van een arts nodig om bij (...) terecht te kunnen. De voornaamste doelstelling van (...) is het behouden en verbeteren van de kwaliteit van bewegen. Dit gebeurt in een wetenschappelijke omkadering die gesteund wordt door medische evidentie (Kinekring GAOZ, 2018).

(...) leveren eveneens een belangrijke bijdrage aan de persoon met een zorgnood op de eerstelijn door het verhogen van hun kwaliteit van leven. (...) richten zich dan ook vooral op het menselijk bewegen in een context van een gezond functioneren. Samen met de persoon proberen zij de lichamelijke mogelijkheden en activiteiten van de persoon te bevorderen. (...) dragen ook bij aan de preventieve gezondheidsdoelstellingen (bv. valpreventie, strijd tegen ‘te weinig bewegen’). Een rol die steeds belangrijker wordt in een verouderende maatschappij, waarin men in afnemende mate beweegt (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2017).

Kinesitherapeut

(...) kunnen veel werk verrichten op de eerste lijn. De holistische visie waarmee (...) werken, maakt dat (...) nauw aansluiten bij de visie van de eerstelijnszorg. De veranderingen in de eerstelijn naar meer persoonsgerichte, geïntegreerde en vraaggerichte zorg benadrukken de nood aan meer (...) op de eerstelijn. (...) bereiken de eerstelijn vanuit een eigen zelfstandige praktijk, vanuit een dienst (...) aan huis (bv. vanuit de ziekenkas) …

De begeleiding van (...) richt zich op het terugwinnen, verbeteren of in stand houden van het functioneren in de leer-, leef-, werk- en vrijetijdssituatie van mensen van uiteenlopende leeftijden (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2018b).

Ergotherapeut

(...) op de eerstelijn leveren een grote bijdrage aan het preventieve gezondheidsbeleid. Ze proberen de gezondheid van mensen te bevorderen, de voedings- en leefgewoonten van mensen met een ziekte te optimaliseren (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2017).

Diëtiste (zie H3 vr meer uitleg)

(...) is een hulpverlener die concreet helpt bij psychische problemen. Via gesprekken helpt (...) om weer op eigen kracht verder te kunnen. Eerstelijns wil zeggen dat, net als bij de huisarts, zelf op te bellen voor een afspraak (Vlaamse Vereniging van Klinische Psychologen, 2015). (...) is er voor alle leeftijden en moet ook toegankelijk zijn voor kwetsbare groepen (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2018b). (...) is vooral gericht op het verhogen van de zelfredzaamheid en veerkracht van de persoon met een zorgnood binnen zijn of haar context en dichtbij huis (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2018b).

Eerstelijnspsycholoog

(...) gebeurt door verpleegkundigen. Naast verpleegkundige zorg hebben (...) ook aandacht voor gezins- en sociale omstandigheden. Ze helpen de mensen thuis ook met preventie, gezondheidsvoorlichting en -opvoeding (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014).
(...) is gericht op personen die verpleging nodig hebben, bijvoorbeeld nadat ze uit het ziekenhuis ontslagen zijn of herstellen van een ongeluk of aandoening. Ze oefenen verpleegkundige activiteiten uit in het natuurlijke thuismilieu van de gebruiker (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014).

Thuisverpleging

(...) is een organisatie van verpleegkundigen die gecoördineerd wordt door één of meer verpleegkundigen. De verpleegkundigen werken als werknemer of als zelfstandige. (...) staat in voor de kwaliteit, samenwerking en continuïteit van thuisverplegers (Vlaamse Overheid, 2019; Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014).

Een dienst voor thuisverpleging

(...) is een woonzorgvoorziening.

Iedereen die in zijn thuissituatie, vanuit een bepaalde zorgbehoefte, nood heeft aan hulp, kan zich richten tot (...). Enkele voorbeelden:
• een oudere die zorg en ondersteuning nodig heeft om nog zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen;
• iemand met een ernstige ziekte of die ontslagen wordt uit het ziekenhuis, en (nog) niet alle dagdagelijkse activiteiten zelfstandig kan uitvoeren;
• iemand die zorg draagt voor een inwonende persoon met een handicap;
• een gezin met een pasgeboren baby, dat extra hulp wenst;
• … (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014)

Sommige initiatiefnemers van (...) hebben ook een erkenning voor een of meer centra voor dagverzorging. Die centra voor dagverzorging worden vaak aangeduid met de term CADO, wat de afkorting is voor Collectieve Autonome DagOpvang (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014; Woonzorgdecreet, 2019).

(...) heeft als doelstelling gebruikers met een zorg- en ondersteuningsvraag aan huis of buitenshuis individueel of collectief gezinszorg aan te bieden die er specifiek op gericht is de gebruiker en zijn mantelzorger te ondersteunen en te handhaven in zijn natuurlijk thuismilieu (Vlaamse Overheid, 2019; Woonzorgdecreet, 2019).

Dienst voor gezinszorg

(...) organiseert oppashulp door vrijwilligers overdag of ‘s nachts. Een vrijwilliger komt thuis om de cliënt gezelschap te bieden, of toezicht op te houden bij afwezigheid of ter ondersteuning van de mantelzorg (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014).

Oppashulp richt zich tot een heel heterogeen publiek en is op dat vlak niet aan beperkingen gebonden. (...) kan binnen zijn eigen werking wel heel specifieke doelgroepen afbakenen, zoals chronisch zieke mensen of personen met een handicap (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014).

(...) is een woonzorgvoorziening die als doelstelling heeft gebruikers met een zorg- en ondersteuningsvraag en hun mantelzorgers te ondersteunen in de thuiszorgsituatie door oppashulp met vrijwilligers en verenigingswerkers te bieden (Woonzorgdecreet, 2019).

Dienst voor oppashulp

(...) is een woonzorgvoorziening die in een buurt een verbindende, preventieve en laagdrempelige werking ontwikkelt in en met de nabije omgeving van de gebruiker (Vlaamse Overheid, 2019; Woonzorgdecreet, 2019).

(...) richt zich in het bijzonder tot personen in een beginnende zorgsituatie. Door het aanbod in (...) worden ze aangemoedigd in hun zelfredzaamheid en kunnen ze vaak ook kennis maken met andere vormen van thuiszorg. Die dragen er op hun beurt toe bij dat deze mensen langer thuis kunnen blijven wonen en veel minder snel de stap naar residentiële zorg moeten zetten. (...) heeft dus een erg belangrijke preventieve functie (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014).

(...) heeft als doelstelling:
• de gebruikers, met prioritaire aandacht voor ouderen, mantelzorgers en kwetsbare personen, te ondersteunen om hun zelfzorgvermogen en hun sociale netwerk te versterken;
• de sociale cohesie in de buurt te versterken;
• de gebruiker te ondersteunen om zo lang mogelijk in goede omstandigheden thuis in zijn vertrouwde buurt te blijven wonen;
• bij te dragen tot het ontwikkelen en uitvoeren van het lokaal sociaal beleid, als onderdeel van het meerjarenplan van het lokaal bestuur, door hiervoor, in overleg met lokaal actieve verenigingen en organisaties, laagdrempelige en toegankelijke activiteiten te organiseren (Vlaamse Overheid, 2019).

Lokaal dienstencentrum

Een mantelzorger is iemand die vrijwillig een familielid, vriend, buur of andere kennis verzorgt. Een vrouw die voor haar man zorgt, een zoon of dochter die voor moeder of vader zorgt … het zijn allemaal mantelzorgers (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014). Ze kunnen gratis lid worden van een (...).

Een gebruiker is iemand die een beroep doet op woonzorg (ouderenzorg of thuiszorg). Het is dus iemand bij wie bv. een thuisverpleger langskomt of die in een woonzorgcentrum woont (Agentschap Zorg en Gezondheid, 2014). Een (...) heeft als doelstelling de mantelzorgers en gebruikers te ondersteunen en te waarderen, hun noden te detecteren en hun belangen te behartigen (Vlaamse Overheid, 2019).

Een vereniging voor mantelzorgers en gebruikers

Wat is een GBO?

Geïntegreerd Breed Onthaal is een concept dat een minimale samenwerking tussen OCMW, CAW en de diensten maatschappelijk werk van de ziekenfondsen (DMW) vooropstelt. Deze samenwerking is erop gericht om twee zaken te realiseren: een toegankelijke sociale hulp- en dienstverlening.

Doel GBO?

Een ‘Sociaal Huis’ met een ‘geïntegreerd breed onthaal’ heeft twee belangrijke doelstellingen:

1.       herkenbare toegang tot hulp

2.       en effectief realiseren van de rechten van inwoners.

Welke drie diensten maken deel uit v/e GBO en wat is de expertise van deze 3 diensten?

1.       Centrum voor Algemeen Welzijnswerk (CAW): expertise op vlak van dader- en slachtofferhulp, intra familiaal geweld… (zie verder hieronder)

2) Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW): wettelijke opdracht van het toekennen van een leefloon, toekenning van financiële steun en het realiseren van een menswaardig bestaan voor alle burgers (zie verder hieronder)

3.   de diensten maatschappelijk werk van de ziekenfonds: expertise in het ondersteunen van personen met een langdurige zorg- en ondersteuningsnood)

Op welke principes is het samenwerkingsverband v/e GBO gebaseerd?

1.  neutraal, bekend, herkenbaar en zichtbaar zijn voor de burger

2. generalistisch werken (holistisch en integrale aanpak, verbonden met andere diensten) met specialisaties binnen handbereik

3. outreachend handelen naar kwetsbare doelgroepen: (proactief) kwetsbare burgers trachten te bereiken,

4. continuïteit bieden in de hulp- en dienstverlening

5.  participatief (structureel betrekken van de doelgroep)

6. krachtgericht werken (vraaggestuurd, cliënt is piloot, benutten van krachten van cliënt) in de hulp- en dienstverlening

7. Subsidiariteit: minst ingrijpende zorg eerst, beroep doen op de  krachten in omgeving, preventief (Sam, 2019).

Wat zijn de kerntaken v/e CAW (3)

1. Algemene preventie: acties die een verandering beogen met een effect op een grotere groep mensen (potentiële cliënten van de CAW’s). Het kan gaan om beleidssignalerende acties of algemeen preventieve acties.

2. Onthaal: dit onthaal moet zo breed en laagdrempelig mogelijk zijn en toegankelijk voor iedereen. Ze hebben wel bijzondere aandacht voor drie doelgroepen namelijk jongeren, gedetineerden en slachtoffers.

   
   

3. Psychosociale begeleiding m.b.t. problemen gekoppeld aan de persoonlijke levenssfeer, aan criminaliteit, dader- en slachtofferschap, en aan een meervoudige kwetsbaarheid als gevolg van sociale uitsluiting

Het tweede luik van het algemeen welzijnswerk wordt ingericht door het openbaar bestuur, in dit geval de gemeente of stad (Provinciebestuur West-Vlaanderen Dienst Welzijn, 2013).

Een (...), verzekert een aantal maatschappelijke dienstverleningen en zorgt zo voor het welzijn van iedere burger. Elke gemeente of stad heeft een eigen (...) dat een brede waaier aan diensten aanbiedt (Belgische Federale Overheidsdiensten, 2017).

Het bestuur van het (...) bestaat uit de Raad voor Maatschappelijk Welzijn, aangeduid door de gemeenteraad. Deze raad kiest uit z’n leden de voorzitter en het ‘vast bureau’, dat instaat voor het dagelijks bestuur (Provinciebestuur West-Vlaanderen Dienst Welzijn, 2013). Heel wat mensen in België hebben onvoldoende bestaansmiddelen of zelfs geen vaste woonplaats. Al deze mensen kunnen sociale bijstand krijgen van het (...).

“Iedereen die op legale wijze in België verblijft, heeft recht op sociale bijstand. Deze sociale bijstand heeft als doel een minimuminkomen te garanderen aan de gehele bevolking. Om sociale bijstand te kunnen ontvangen gelden bepaalde voorwaarden. Voordat ze sociale bijstand toekennen, doet het (...) daarom telkens een onderzoek naar de bestaansmiddelen van de aanvrager. Het (...) gaat in functie van de persoonlijke of familiale toestand van de persoon na welke hulp het meest geschikt is en biedt hem of haar dan de gepaste middelen om aan die behoefte te voldoen (Belgische Federale Overheidsdiensten, 2017).”

OCMW

Uit welke 2 peilers bestaat de dienstverlening van een OCMW?

1) sociale dienst

2) andere diensten en voorzieningen

Waaruit bestaat de sociale dienst?

1.      Organiseren en verstrekken van (na goedkeuring van de Raad) financiële hulp. Het gaat hier om een leefloon of andere vormen van geldelijke steun (voorschotten, huur, medische kosten). Schuldhulpverlening wordt bovendien steeds belangrijker.

2.   Organisatie van administratieve hulp (invullen van documenten, begeleiden van aanvragen) en geven van juridisch advies m.b.t. hun sociale rechten. 

3. Aanbieden van psychosociale en pedagogische begeleiding alhoewel het OCMW ook een belangrijke doorverwijzer is.

4.De federale overheid heeft de OCMW' s ook ingeschakeld in de opvang van kandidaatvluchtelingen. De asielzoekers worden via een spreidingsplan aan de verschillende OCMW’ s toegewezen. In de schoot van het OCMW werd hiervoor een LOI (Lokaal opvang initiatief) opgericht (Provinciebestuur West-Vlaanderen Dienst Welzijn, 2013).

Andere mogelijke diensten van een OCMW

1) thuiszorgdiensten: bv. poetshulp, gezinszorg, klusjesdiensten…

2) lokale dienstverlening: bv. opvang personen met beperking, buurtwerk, vrijwilligerswerk, kinderopvang…

3) huisvesting: bv. runnen serviceflats, specifieke initiatieven georganiseerd voor daklozen…

Een (…) is een woonzorgvoorziening die objectieve en transparante informatie, hulp- en dienstverlening aanbiedt op het vlak van welzijn en gezondheid (Vlaamse Overheid, 2019; Woonzorgdecreet, 2019).

De hulp- en dienstverlening is gericht naar alle burgers met prioritaire aandacht voor gebruikers met een verminderd zelfzorgvermogen ten gevolge van ziekte, handicap, ouderdom of sociale kwetsbaarheid, en hun mantelzorgers (Woonzorgdecreet, 2019). Ze hebben de doelstelling om de maximale toegang tot rechten en voorzieningen, het zelfzorgvermogen, de maatschappelijke participatie, en de voor de gebruiker optimale organisatie en afstemming van de thuiszorg te realiseren (Vlaamse Overheid, 2019).

Dienst maatschappelijk werk van de ziekenfondsen