LISA - 19.ágúst

1. Hverjir eru þrír þættir geðshræringa (emotions)?

Hegðun (behavioral): vöðvahreyfingar sem eiga við aðstæðurnar.
Sjálfvirk viðbrögð (autonomic): styðja við hegðunina.
Hormónaviðbrögð (hormonal): styrkja sjálfvirku viðbrögðin.

2. Hvert er hlutverk hliðlæga kjarna möndlunnar (lateral nucleus)?

Hann fær skynupplýsingar frá meðal annars nýberki (neocortex), stúku (thalamus) og drekaformationi (hippocampal formation) og sendir upplýsingar áfram til grunnkjarna og miðkjarna möndlunnar.

3. Hvert er hlutverk miðkjarna möndlunnar (central nucleus)?

Hann fær upplýsingar frá grunn- og hliðlægum kjörnum og sendir þær áfram til svæða sem taka þátt í geðshræringarviðbrögðum.

4. Hvað er skilyrt geðshræringarviðbragð (conditioned emotional response)?

Skilyrt viðbragð sem verður þegar áður hlutlausu áreiti fylgir áreiti sem vekur hræðslu. Viðbragðið getur falið í sér sjálfvirk viðbrögð, hegðun og hormónaviðbrögð, t.d. breytingu á hjartslætti, að verða stjarfur og aukna seytingu streituhormóna.

5. Hvaða áhrif getur skaði á möndlu haft?

Hann getur dregið úr geðshræringarviðbrögðum og truflað áhrif geðshræringa á minni.

6. Hvað sýnir S.M.-sjúkdómstilvikið um möndluna?

Hjá S.M. virkar mandlan ekki beggja vegna heilans. Hún finnur ekki hræðslu en upplifir aðrar geðshræringar. Glærurnar nota tilfellið sem stuðning við mikilvægt hlutverk möndlunnar í því að kalla fram hræðslu.

7. Hvert er hlutverk kvið-miðlægs fremra ennisblaðs (ventromedial prefrontal cortex; vmPFC) í hræðslu?

Það tekur þátt í slokknun (extinction) skilyrta geðshræringarviðbragðsins.

8. Hvaða hegðun tengist árásargirni?

Ógnandi hegðun (threat behavior), varnarviðbrögð (defensive behavior), undirgefni (submissive behavior) og afrán (predation).

9. Hvert er samband serótóníns og árásargirni?

Virkni serótónínviðtaka hamlar árásargirni, en skaði á taugafrumum í ennisblöðum sem seyta serótóníni getur ýtt undir árásargirni.

10. Hvert er hlutverk vmPFC í félagslegri hegðun?

Kvið-miðlægt fremra ennisblað tekur þátt í flókinni greiningu á félagslegum aðstæðum.

11. Hvert er hlutverk geðshræringa í siðferðilegri dómgreind (moral judgment)?

Samkvæmt glærunum er siðferðilegri dómgreind að stórum hluta stýrt af geðshræringum frekar en eingöngu rökrænni ákvarðanatöku. Við lausn siðferðilegra vandamála virkjast meðal annars vmPFC.

12. Hvernig tjá menn og aðrar dýrategundir geðshræringar samkvæmt Darwin?

Með líkamsstöðu, andlitstjáningu og óyrtum hljóðum. Þannig miðla þau líðan sinni og upplýsingum um hvað þau eru líkleg til að gera.

13. Hvort heilahvelið er mikilvægara fyrir skilning á geðshræringum annarra?

Hægra heilahvelið.

14. Hvert er hlutverk möndlunnar í að bera kennsl á geðshræringar?

Mandlan er mikilvæg við að bera kennsl á geðshræringar, sérstaklega út frá andlitstjáningu.

15. Hvaða heilasvæði tengist skynjun á stefnu augnaráðs (perception of direction of gaze)?

Taugafrumur í fremri gagnaugaskor (superior temporal sulcus) taka þátt í að greina hvert aðrir beina augnaráði sínu.

16. Hvaða heilasvæði tengjast því að bera kennsl á andstyggð (disgust)?

Skemmdir á eyjarblaði (insular cortex) og heilabotnskjörnum (basal ganglia) skerða getu til að bera kennsl á andlitstjáningu andstyggðar.

17. Er andlitstjáning geðshræringa viljastýrð?

Hún er að miklu leyti sjálfvirk og ósjálfráð, og erfitt getur verið að framkalla fullkomlega eðlilega andlitstjáningu geðshræringar án þess að upplifa geðshræringuna.

18. Hvað er viljastýrð andlitslömun (volitional facial paresis)?

Erfiðleikar við að hreyfa andlitsvöðva með vilja, vegna skemmda á andlitssvæði hreyfibarkar eða tengdum taugabrautum.

19. Hvað er tilfinningaleg andlitslömun (emotional facial paresis)?

Skert geta til að hreyfa andlitsvöðva vegna geðshræringa.

Mikilvægasti munurinn á síðustu tveimur

Viljastýrð andlitslömun → einstaklingurinn á erfitt með að brosa þegar hann er beðinn um það.

Tilfinningaleg andlitslömun → vandinn kemur fram þegar brosið á að myndast sjálfkrafa vegna raunverulegrar geðshræringar.