Pagsusuri sa Sanaysay, Panitikan sa Batas Militar, at Tula

Mga bokabularyo at mahahalagang konsepto para sa Filipino Term 1 Exam batay sa ibinigay na reviewer.

Ponciano B. P. Pineda

Ang may-akda ng sanaysay na Amerikanisasyon ng isang Pilipino.

Pormal o maanyong sanaysay

Uri ng sanaysay na seryoso at nagtataglay ng makatotohanang impormasyon, piling mga salita at pahayag na maingat na tinalakay.

Pamilyar o di-pormal

Uri ng sanaysay na tinatawag ding palagayang sanaysay na mapang-aliw, mapagbiro, at nagbibigay-lugod.

Tema (Sanaysay)

Pangunahing paksang binibigyang-diin o pinag-uusapan sa sanaysay.

Anyo at estruktura

Ang anyo ay nagpapakita ng paraan ng pagkakasulat, samantalang ang estruktura ay ang lohikal o maayos na pagkakabuo at pagkakasunod-sunod ng mga ideya.

Wika at Estilo

Tumutukoy sa uri ng lengguwahe at paraan ng paggamit ng wika sa sanaysay.

Kaisipan

Ideya, argumento, at pananaw na binubuo sa pagsulat.

Himig o tono

Saloobin ng may-akda sa paksa ng sanaysay.

Timawa

Isang akdang isinulat ni Agustin C. Fabian noong 1951.

Agustin C. Fabian

Ang may-akda ng Timawa na isinulat noong 1951.

1951

Ang taon kung kailan isinulat ang Timawa.

Pulmonya

Ang sakit na ikinamatay ng tatay ni Andres sa akdang Timawa.

Pagsusuring pampanitikan

Malalim na paghimay at pagtalakay sa mga akdang pampanitikan o likhang-sining.

Pamagat (Panunuri)

Bahagi ng pagsusuring pampanitikan na naglalaman ng ngalan ng akda at ngalan ng may-akda.

Panimula (Panunuri)

Nakapupukaw na pahayag upang makuha ang atensiyon ng mambabasa sa pagsusuring pampanitikan.

Paglalahad ng Tesis

Bahagi ng pagsusuring pampanitikan na nagpapakita ng layunin ng pagsulat.

Katawan (Panunuri)

Naglalaman ng paliwanag, ideya, at katibayan mula sa teksto sa ginagawang pagsusuri.

Kongklusyon

Buod o ang mga pangunahing puntong ginawa sa pagsusuring pampanitikan.

Panahon ng Aktibismo at Batas Militar

Isa sa mga pinakamakulay ngunit masalimuot na bahagi ng kasaysayan ng Pilipinas noong dekada '70.

Diktadura

Isa pang tawag sa panahon ng batas militar.

First Quarter Storm

Naging hudyat ng mas matapang na pagkamulat ng masa noong 1970.

Panitikang aktibista

Uri ng panitikan na tumutuligsa sa pang-aabuso ng kapangyarihan at nanawagan ng tunay na pagbabago.

Setyembre 21, 1972

Ang petsa kung kailan idineklara ni Pangulong Ferdinand Marcos ang batas militar.

Pangulong Ferdinand Marcos

Ang pangulong nagdeklara ng batas militar noong Setyembre 21, 1972.

Tulang Protesta

Tulang may matalas na komentaryo sa lipunan noong panahon ng batas militar.

Dulang Mapanghimagsik

Dula sa entablado o kalye noong panahon ng batas militar.

Nobelang Politikal

Nobelang sumasalamin sa karanasan ng mga Pilipino sa ilalim ng rehimen ng batas militar.

Sanaysay at Talumpati (Batas Militar)

Mga anyo ng panitikan noong batas militar na pumapaksa sa karapatang pantao at katarungan.

Third World Geography

Isang akdang isinulat ni Cirilo Gm Bautista.

Cirilo Gm Bautista

Ang may-akda ng Third World Geography.

Paksiw na Ayungin

Isang akdang isinulat ni Jose F. Lacaba.

Jose F. Lacaba

Ang may-akda ng Paksiw na Ayungin.

Jose Garcia Villa

Nagsabing ang tula ay likas na musikal at may mahikang taglay.

Alejandro G. Abadilla

Ang ama ng makabagong panulaang pilipino na naniniwalang ang tula ay dapat maging malaya.

Amado V. Hernandez

Nagpapahayag na ang tula ay itinuturing niyang sandata ng pakikibaka.

Lord Macaulay

Nagsabing ang tula ay isang uri ng paggagagad o pagsasalamin sa katotohanan.

Iñigo Ed. Regalado at Julian Cruz Balmaseda

Nagsabing ang tula ay sagisag ng kagandahan, diwa, kariktan, at kadakilaan.

Saknong

Elemento ng tula na binubuo ng taludtod o linya.

Taludtod

Linyang bumubuo sa saknong ng tula.

Sukat sa Tula

Bilang ng pantig sa bawat linya o taludtod sa tula.

Tugma sa Tula

Pagkakapareho ng tunog sa huling pantig ng mga taludtod sa tula.

Talinghaga

Masining na pagpapahayag o pagpapahiwatig ng mas malalim na kahulugan sa mga salita sa tula.

Larawang-diwa

Salitang nagpapatingkad ng mga bagay-bagay at tumutulong upang madama ang inilalarawan sa tula.