histologie termen

Diapedese

Het uittreden van witte bloedcellen door de wand van een haarvat heen, bijvoorbeeld tijdens een ontsteking.

Tropocollageen

Tropocollageen ontstaat door het afsplitsen van een eindstukje van procollageen door procollageenpeptidase. Deze moleculen vormen een 3-voudige helix en zijn de basis van collageen.

Tropomyosine

Tropomyosine stabiliseert actinefilamenten. Het bevindt zich in de groeve van de dubbele helix en strekt zich uit over 7 G-actine monomeren.

Stria vascularis

De stria vascularis ligt op de mediale zijde van het ligamentum spirale in de scala media. Het is opgebouwd uit meerdere cellagen, met kubische cellen die veel microvilli bevatten en verantwoordelijk zijn voor de productie van endolymfe.

Cel van Purkinje

Dit zijn de grootste cellen in het cerebellum, met een peervormig cellichaam en een dendrietenboom die in sagittale richting uitbreidt. Ze vormen de Purkinjecellaag.

Stratum granulosum

Dit is een dunne laag cellen in de epidermis boven het stratum spinosum. Het bevat keratohyaliene korrels en membrane-coating granules, die helpen bij de aggregatie van tonofilamenten.

Orthochromatofiele erythroblast

De laatste kernhoudende fase van erythrocytopoëse met een excentrisch gelegen, pycnotische kern en een diameter van 8-10 µm.

Promyelocyt

De promyelocyt is een grote cel in de granulocytopoëse, met een ronde of niervormige kern en basofiel cytoplasma, en bevat azurofiele granula.

Botmanchet

Osteoblasten scheiden een laagje botmatrix af rond de diafyse, wat als intramembraneuze botvorming wordt beschouwd.

Celhof

Het celhof of territoriale matrix is het gebied rondom de lacunes, rijker aan glycosaminoglycanen en armer aan collageen.

Myeloblast

De myeloblast is het 3e stadium van granulocytopoëse met een ovoide tot ronde vorm, een doormeter van 10-15 µm en een licht basofiel cytoplasma.

Stratum lucidum

Gelegen in dikke, haarloze huid, zichtbaar als een heldere band boven het stratum granulosum, met sterk verhoornde cellen.

Vater pacchini

In de diepere hypodermis bevinden zich de lichaampjes van Vaterpacchini, grote structuren verantwoordelijk voor de waarneming van snelle vibraties.

Spinning desk microscopie

Een microscopietechniek waarbij de pinhole apertuur wordt vervangen door een geperforeerde roterende schijf, wat continue beeldverwerking mogelijk maakt.

Lensvezel

Lensvezels zijn gemodificeerde epitheelcellen die zich vermeerderen en verlengen naar lenscellen.

Reticulocyt

Onvolgroeide erythrocyten die ongeveer 1% van de rode cellen uitmaken en RNA en celorganellen bevatten.

Calmoduline

Calmoduline wordt geactiveerd in gladde spiercellen wanneer de intracellulaire Ca2+ concentratie stijgt, en speelt een rol in spiercontractie.

Macula utriculi

Maculae zijn afgeplatte blaasjes gevuld met endolymfe, met haarcellen die verantwoordelijk zijn voor het detecteren van positie in de zwaartekracht.

Cel van Müller

Cellen van Müller verbinden de plasmamembranen van staafsegmenten in de retina, waar ze uitlopers smelten om een membraan te vormen.

Hyponychium

Een structuur onder de vrije boord van de nagel, gevonden aan de uiteinden van vingers en tenen, die het nagelbed verbindt met de nagelplaat.

Kanaal van Volkmann

Kanalen die de kanalen van Havers met elkaar verbinden en bloed- en lymfevaten bevatten.

Centro-acinaire cellen

Spoelvormige cellen in de exocriene pancreas die bicarbonaat afscheiden in reactie op secretine.

Syndesmose

Stevig bindweefsel dat het beenweefsel van botstructuren verbindt, zoals bij de suturae.

Glasmembraan

De voortzetting van de basale membraan van de epidermis waar het epitheel van de haarfollikel op rust.

Sacculus

Een onderdeel van het vestibulum dat open is naar het middenoor en in verbinding staat met de semicirculaire kanalen.

Kenmerken interferentiemicroscopie

Gebruikt voor fasecontrast bij dikkere preparaten en grote brekingsindexverschillen, met een 3D-effect.

Golgi cel

Golgi cellen in de korrellaag vertakken zich in de moleculaire laag en hebben een belangrijke rol in het cerebellum.

Kernkettingvezel

Spiercellen waarin de kernen in een rij liggen in het centrale gebied.

Stratum spinosum

Het laagje boven het stratum basale waar keratinocyten tot tonofibrillen bundelen, verbonden door desmosomen.

Calcitonine

Een hormoon geproduceerd in de schildklier dat de calciumspiegels in het bloed verlaagt.

Paraplucel

De meest oppervlakkige laag van het overgangsepitheel bestaande uit cellen die meerdere onderliggende cellen bedekken.

Cel van Merkel

Merkelcellen zijn betrokken bij de tastzin en bevinden zich dicht bij zenuwuiteinden in de epidermis.

Kenmerken fasecontrastmicroscopie

Techniek waarbij kunstmatige helderheidsverschillen ontstaan door faseverschillen, nuttig voor het bekijken van levende cellen.

m. arrector pilli

Glad spierweefsel dat bij contractie de haren doet oprichten, wat isolatie biedt.

Haarcel

Zintuigreceptoren in het gehoor- en evenwichtsorgaan, met stereocilia op het apicale oppervlak.

Desmale botvorming

Directe vorming van botweefsel vanuit primitief bindweefsel, bekend als intramembraneuze verbening.

Dense bodies

Structuren in gladde spiercellen die het equivalent zijn van Z-schijven in andere spiercellen.

Metamyelocyt

Een stadion in de granulocytopoëse met een boonvormige kern en heterochromatine.

Fixatie

Een proces dat het metabolisme van cellen stopt en de structuur voor verdere behandelingen vastlegt.

Plan apo

Correcties in het objectief die lensfouten helpen te minimaliseren.

Antigeniciteit

Het vermogen van een organisme om immuniteit te ontwikkelen.

Condensor

Het element dat het licht op het preparaat bundelt, bepalend voor de kwaliteit en resolutie.

Objectief

Het onderdeel dat de vergroting bepaalt en een tussenbeeld vormt.

Oculair

Verantwoordelijk voor vergroting en projectie van het beeld op de retina.

Resolutie

Het oplossend vermogen, de kleinste afstand tussen 2 zichtbare punten.

Axonema

De structuur van microtubuli in flagellen of cilia, typisch 9x2 + 2.

Membrane coating granules

Granulaten in cellen van het stratum spinosum met lipidenrijke inhoud, ook wel Odland bodies.

Corneocyten

Dode hoorncellen die ontstaan vanuit keratinocyten tijdens de overgang naar stratum corneum.

Keratinisering

Het proces van opstapeling van keratinefilamenten in cellen.

Glycoproteïnen

Complexen van eiwitten en koolhydraten, essentieel voor cel-interacties.

Proteoglycanen

Moleculen in de extracellulaire matrix die glycosaminoglycanen binden aan een kerneiwit.

Perichondrium

Dicht bindweefsel dat kraakbeen bijna volledig omsluit.

Intersistiële groei

Deling van chondrocyten met daaropvolgende matrixafzetting.

Appositionele groei

Chondroblasten aan de rand van kraakbeen die nieuwe matrix afzetten.

Periost

Bindweefselvlies aan de buitenkant van het bot.

Endost

Bedekking van de holten aan de binnenzijde van het bot, rijk aan osteoprogenitorcellen.

Osteoblasten

Cellen die verantwoordelijk zijn voor de vorming van botweefsel.

Osteocyten

Volwassen botcellen die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van botweefsel.

Osteoclasten

Cellen die botweefsel afbreken tijdens het proces van botremodellering.

Lacunes van Howship

Holten waarin osteoclasten zich bevinden na matrixresorptie.

Parallelle lamellen

Lagen van botmatrix waarin collagene vezels spiraalsgewijs lopen.

Osteonen/ Systemen van Havers

Cilindervormige eenheden van compact bot, bestaande uit lamellen en omgeven door een kitlijn.

Generale lamellen

Lamellen die evenwijdig lopen aan het botoppervlak, aan de periost en endost grens.

Intersistiële eenheden

Overblijfsels van afbraak van osteon lamellen die ruimte tussen osteonen vullen.

Osteomalacie

Onvolledige verkalking van recent gevormd botweefsel.

Osteoporose

Verhoogd aantal osteoclasten veroorzaakt door oestrogeentekort, wat leidt tot botafbraak.

Osteopetrose

Verminderde osteoclastactiviteit die leidt tot overmatige botgroei en verharding.

Symphysis

Vezelig bindweefsel dat kraakbeenkappen aan botweefsel verbindt.

Triade

Structuur bestaande uit een T-tubulus met aan weerszijden een sarcoplasmatisch reticulum.

Sarcomeer

De functionele eenheid van spiervezels, bestaande uit isotrope en anisotrope banden.

Creatinekinase

Een enzym dat de overdracht van fosfaatgroepen van fosforcreatine naar ADP katalyseert.

Actine

Eiwit waaruit de meeste microfilamenten in spiercellen zijn opgebouwd.

Tropomyosine

Stabiliseert actinefilamenten, gelegen in de groeve van de dubbele helix.

Tredmolenproces

Evenwicht tussen de dissociatie van actine monomeren van het min-uiteinde en toevoeging aan het plus-uiteinde.

Cytochalasine

Verbonden aan het plus-uiteinde en verhindert het verlengen van actinefilamenten.

Phalloidine

Bindt sterk aan actine en voorkomt dissociatie.

Troponine

Een component van dunne filamenten in dwarsgestreept spierweefsel die betrokken is bij spiercontractie.

Ryardodinereceptoren

Calciumkanalen in spier- en zenuwcellen, genoemd naar de stof ryanodine.

Proprioreceptie

Het vermogen van het lichaam om de positie en beweging van lichaamsdelen waar te nemen.

Peeslichaampjes van golgi

Proprioreceptieve receptoren nabij de overgang van spierweefsel naar pees.

Synctium

Een cel of weefsel met meerdere kernen, bijvoorbeeld dwarsgestreepte spiercellen.

Caveolae

Ondiepe instulpingen in gladde spiercellen.

Calmoduline

Activatie door calciumionen leidt tot activering van myosine-light chain kinase, cruciaal voor contractie.

Telodendron

Het sterk vertakte distale uiteinde van een axon dat impulsen overdraagt.

Synaps

De plaats waar neuronen communiceren of contact hebben met effectorcellen.

Depolarisatie

Verandering in membraanpotentiaal waardoor de potentiaal positiever of minder negatief wordt.

Hyperpolarisatie

Het ongevoeliger maken van een zenuwcel door het openen van chloorkanalen.

Neuromodulatoren

Stoffen die de respons van neuronen beïnvloeden via een second messenger systeem.

Mesaxon

Het gedeelte tussen het axon en de Schwanncel.

Stercellen

Kleine cellen in het cerebellum met een remmende invloed op Purkinjecellen.

Korfcellen

Cellen in het cerebellum met axonen die een netwerk vormen rond Purkinjecellen.

Korrelcellen

Kleine neuronen die bijdragen aan het korrelig aspect van de korrellaag.

Golgicellen

Cellen in de korrellaag van de kleine hersenen met een uitgebreid axonaal netwerk.

Glomerulus

Een structuur gevormd door axonen van golgicellen met mosvezels en dendrieten van korrelcellen.

Plexus choroideus

Uitstulpingen van pia mater met veel instulpingen.

Endoneurium

Netwerk van bindweefsel rond individuele zenuwvezels.

Epineurium

Een laag van stevig bindweefsel die zenuwbundels samenbindt.

Ganglia

Opeenhopingen van zenuwcellen buiten het centrale zenuwstelsel.

Preganglionaire zenuwvezels

Zenuwvezels die voor een synaps naar ganglia leiden in het autonome zenuwstelsel.

Postganglionaire zenuwvezels

Zenuwvezels die signalen naar effectoren leiden in het autonome zenuwstelsel.