FIL 1: Makabagong Filipino sa Nagbabagong Panahon

Maikling bokabularyo at mga pangunahing konsepto sa FIL 1.

Wika

Iniuugnay sa lingua na nangangahulugang dila; may sistematikong katangian, may kapangyarihan, at nagbabago.

Arbitraryo

Walang likas na dahilan kung bakit partikular na tunog ang kumakatawan sa isang kahulugan.

Filipino

Wikang pambansa ng Pilipinas.

Tagalog

Naging batayan ng Wikang Pambansa noong 1937.

Manuel L. Quezon

Ama ng Wikang Pambansa.

Lingua franca

Tulay ng komunikasyon ng mga taong may magkakaibang katutubong wika.

Ingles

Malawak na ginagamit bilang pandaigdigang lingua franca.

Lingguwistika

Sistematikong agham ng pag-aaral sa wika.

Lingguwista

Taong nag-aaral o nagdadalubhasa sa wika.

Ponolohiya

Makabuluhang tunog.

Ponema

Pinakamaliit na yunit ng tunog na maaaring magpabago ng kahulugan.

Morpolohiya

Kayarian at pagbuo ng salita.

Sintaks

Pagkakasunod-sunod at pagkakaugnay ng mga salita sa pangungusap.

Diskurso

Mas mataas na antas ng pagpapalitan ng mensahe.

Antropolohiya

Tao, kultura, pamumuhay, at pakikisalamuha.

Sosyolingguwistika

Ugnayan ng wika at lipunan.

Pampanitikan/Panretorika

Masining, malalim, at matalinghaga.

Impormal

Karaniwang gamit sa pang-araw-araw na usapan.

Bawal/Bulgar

Pinakamababang antas ayon sa pagsusulit.

Diyalekto

Partikular na rehiyon/lugar.

Idyolek

Natatanging paraan ng pagsasalita ng indibidwal.

Sosyolek

Partikular na pangkat panlipunan.

Rehistro

Ayon sa konteksto, layunin, at kalahok.

Jargon

Espesyalisadong termino sa isang larangan.

Argot

Barayti ng partikular na pangkat; maaaring gamitin upang hindi madaling maunawaan ng iba.

Balbal

Impormal at nauusong salita.

Pidgin

Pansamantalang wikang tulay ng magkaibang grupo.

Creole

Pidgin na naging natural o unang wika ng komunidad.

Chavacano

Halimbawa ng creole sa Pilipinas.

Pooh-pooh

Teoryang pangwika tungkol sa emosyon o reaksyon.

Bow-wow

Teoryang pangwika tungkol sa paggaya sa tunog ng hayop/kalikasan.

Yo-he-ho

Teoryang pangwika tungkol sa tunog sa paggawa o pisikal na puwersa.

Ta-ta

Teoryang pangwika tungkol sa kumpas ng kamay sa pagpapaalam.

Yum-yum

Teoryang pangwika tungkol sa kumpas o galaw, gaya ng maestro ng musika.

Ding-dong

Teoryang pangwika tungkol sa kaukulang tunog ng mga bagay.

Ta-ra-ra-boom-de-ay

Teoryang pangwika tungkol sa ritwal, sayaw, sigaw, kilos, at bulong.

Tore ng Babel

Salaysay sa Bibliya tungkol sa pagkakaiba-iba ng wika.

Pang-instrumental

Tungkulin ng wika na nakatuon sa pangangailangan o layunin.

Panregulatori

Tungkulin ng wika sa utos, pagbabawal, tuntunin, at pagkontrol.

Pang-interaksyon

Tungkulin ng wika sa pakikipag-ugnayan at pakikipagkaibigan.

Pamersonal

Tungkulin ng wika sa pagpapahayag ng sariling damdamin, opinyon, at pagkakakilanlan.

Pang-imahinasyon

Tungkulin ng wika sa malikhaing paglikha at kathang-isip.

Pangheuristiko

Tungkulin ng wika sa pagtatanong, pagsisiyasat, at pagtuklas ng kaalaman.

Pang-impormatibo

Tungkulin ng wika sa pagbibigay o pagtanggap ng impormasyon.

Roman Jakobson

Nagpanukala ng anim na paraan/tungkulin ng paggamit ng wika; kabilang ang referential, conative, phatic, at metalingual.

Referential

Paraan/tungkulin ng paggamit ng wika na nakatuon sa impormasyon o sanggunian.

M.A.K. Halliday

Pangunahing kaugnay ng Systemic Functional Linguistics (SFL).