Chương 6: Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp (VKDT) được định nghĩa là loại bệnh lý gì?

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự miễn điển hình, diễn biến mạn tính với các biểu hiện tại khớp, ngoài khớp và toàn thân ở nhiều mức độ khác nhau

Diễn biến của bệnh viêm khớp dạng thấp có đặc điểm gì?

Bệnh diễn biến phức tạp và gây hậu quả nặng nề

Mục đích của việc điều trị tích cực viêm khớp dạng thấp ngay từ đầu là gì?

Để làm ngừng hay làm chậm tiến triển của bệnh, hạn chế tàn phế và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh

Nguyên nhân chính xác của bệnh viêm khớp dạng thấp hiện nay như thế nào?

Bệnh chưa rõ nguyên nhân

Bệnh viêm khớp dạng thấp có liên quan đến những yếu tố nào về cơ địa và môi trường?

Liên quan đến nhiễm khuẩn, cơ địa (nữ giới, trung niên, yếu tố HLA) và rối loạn đáp ứng miễn dịch

Các loại tế bào nào đóng vai trò trong cơ chế miễn dịch của bệnh viêm khớp dạng thấp?

Lympho B (miễn dịch dịch thể), lympho T (miễn dịch qua trung gian tế bào) và đại thực bào

Kể tên các tự kháng thể tham gia vào cơ chế sinh bệnh viêm khớp dạng thấp?

Tự kháng thể anti CCP và RF

Các cytokines nào tham gia vào quá trình gây viêm trong bệnh viêm khớp dạng thấp?

TNFα, IL6 và IL1

Tiêu chuẩn ACR 1987 của Hội Thấp khớp học Hoa Kỳ thường áp dụng cho thể bệnh nào?

Áp dụng cho thể biểu hiện nhiều khớp và thời gian diễn biến viêm khớp trên 6 tuần

Thời gian cứng khớp buổi sáng theo tiêu chuẩn ACR 1987 là bao lâu?

Cứng khớp buổi sáng kéo dài trên 1 giờ

Tiêu chuẩn "Viêm tối thiểu ba nhóm khớp" trong ACR 1987 yêu cầu tình trạng gì?

Sưng phần mềm hay tràn dịch tối thiểu 3 trong số 14 nhóm khớp

Kể tên các nhóm khớp được tính trong 14 nhóm khớp của tiêu chuẩn ACR 1987?

Khớp ngón gần bàn tay, khớp bàn ngón tay, khớp cổ tay, khớp khuỷu, khớp gối, khớp cổ chân và khớp bàn ngón chân

Viêm các khớp ở bàn tay theo ACR 1987 yêu cầu sưng tối thiểu nhóm khớp nào?

Sưng tối thiểu một nhóm trong số các khớp cổ tay, khớp ngón gần hoặc khớp bàn ngón tay

Đặc điểm phân bố của tình trạng viêm khớp trong tiêu chuẩn chẩn đoán VKDT là gì?

Viêm khớp đối xứng

Vị trí xuất hiện của dấu hiệu "Hạt dưới da" là ở đâu?

Vùng mô dưới da

Kết quả xét nghiệm huyết thanh nào được tính là một tiêu chuẩn trong ACR 1987?

Yếu tố dạng thấp trong huyết thanh dương tính

Các dấu hiệu X quang điển hình của viêm khớp dạng thấp tại đầu xương bao gồm những gì?

Hình bào mòn, hình hốc, hình khuyết đầu xương và mất chất khoáng đầu xương

Dấu hiệu X quang điển hình của viêm khớp dạng thấp tại khe khớp là gì?

Hẹp khe khớp

Vị trí ưu tiên để chụp X quang chẩn đoán xác định viêm khớp dạng thấp là ở đâu?

Chụp khớp tại bàn tay, cổ tay hoặc các khớp tổn thương

Điều kiện để chẩn đoán xác định viêm khớp dạng thấp theo tiêu chuẩn ACR 1987 là gì?

Khi có ít nhất 4 tiêu chuẩn trở lên

Thời gian diễn biến tối thiểu của các triệu chứng viêm khớp (từ tiêu chuẩn 1 đến 4) là bao lâu?

Diễn biến ít nhất 6 tuần

Ai là người có thẩm quyền xác định các triệu chứng viêm khớp trong chẩn đoán?

Thầy thuốc

Độ nhạy và độ đặc hiệu của tiêu chuẩn ACR 1987 ở bệnh nhân đã tiến triển là bao nhiêu?

Độ nhạy 91-94% và độ đặc hiệu 89%

Độ nhạy của tiêu chuẩn ACR 1987 ở giai đoạn bệnh mới khởi phát dao động như thế nào?

Dao động từ 40% đến 90%

Độ đặc hiệu của tiêu chuẩn ACR 1987 ở giai đoạn bệnh mới khởi phát dao động như thế nào?

Dao động từ 50% đến 90%

Đặc điểm về tần suất xuất hiện hạt dưới da tại Việt Nam là gì?

Hạt dưới da rất hiếm gặp ở Việt Nam

Kể tên 5 triệu chứng ngoài khớp cần khảo sát ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp?

Teo cơ, viêm mống mắt, tràn dịch màng ngoài tim, tràn dịch màng phổi và viêm mạch máu

Đặc điểm chung của các triệu chứng ngoài khớp trong viêm khớp dạng thấp là gì?

Thường ít gặp, nhẹ và dễ bị bỏ sót

Tiêu chuẩn ACR/EULAR 2010 được áp dụng ưu tiên cho đối tượng nào?

Bệnh nhân ở giai đoạn sớm, các khớp viêm dưới 6 tuần và thể ít khớp

Điều kiện bắt buộc về lâm sàng để áp dụng tiêu chuẩn ACR/EULAR 2010 là gì?

Có ít nhất một khớp được xác định viêm màng hoạt dịch trên lâm sàng

Điều kiện loại trừ khi áp dụng tiêu chuẩn ACR/EULAR 2010 là gì?

Viêm màng hoạt dịch khớp không do các bệnh lý khác

Mức điểm cho biểu hiện tại 1 khớp lớn trong ACR/EULAR 2010 là bao nhiêu?

0 điểm

Mức điểm cho biểu hiện tại 2 đến 10 khớp lớn trong ACR/EULAR 2010 là bao nhiêu?

1 điểm

Mức điểm cho biểu hiện tại 1 đến 3 khớp nhỏ trong ACR/EULAR 2010 là bao nhiêu?

2 điểm

Mức điểm cho biểu hiện tại 4 đến 10 khớp nhỏ trong ACR/EULAR 2010 là bao nhiêu?

3 điểm

Mức điểm khi có trên 10 khớp bị ảnh hưởng (trong đó có ít nhất 1 khớp nhỏ) là bao nhiêu?

5 điểm

Nếu kết quả xét nghiệm RF và Anti CCP đều âm tính thì điểm huyết thanh là bao nhiêu?

0 điểm

Điểm huyết thanh là 2 khi có kết quả xét nghiệm như thế nào?

RF dương tính thấp hoặc Anti CCP dương tính thấp

Điểm huyết thanh là 3 khi có kết quả xét nghiệm như thế nào?

RF dương tính cao hoặc Anti CCP dương tính cao

Thế nào là kết quả xét nghiệm dương tính thấp?

Khi kết quả nhỏ hơn hoặc bằng 3 lần giới hạn cao của bình thường

Thế nào là kết quả xét nghiệm dương tính cao?

Khi kết quả lớn hơn 3 lần giới hạn cao của bình thường

Điểm cho yếu tố phản ứng pha cấp là 0 khi nào?

Khi CRP bình thường và Tốc độ lắng máu bình thường

Điểm cho yếu tố phản ứng pha cấp là 1 khi nào?

Khi CRP tăng hoặc Tốc độ lắng máu tăng

Thời gian biểu hiện triệu chứng dưới 6 tuần được tính bao nhiêu điểm trong ACR/EULAR 2010?

0 điểm

Thời gian biểu hiện triệu chứng từ 6 tuần trở lên được tính bao nhiêu điểm trong ACR/EULAR 2010?

1 điểm

Mức điểm tối thiểu để chẩn đoán xác định viêm khớp dạng thấp theo ACR/EULAR 2010 là bao nhiêu?

Số điểm từ 6 trên 10 trở lên

Kể tên các xét nghiệm cận lâm sàng cơ bản cần chỉ định cho người bệnh viêm khớp dạng thấp?

Tế bào máu ngoại vi, tốc độ máu lắng, CRP, chức năng gan, thận, Xquang tim phổi và điện tâm đồ

Yếu tố dạng thấp (RF) dương tính trong khoảng bao nhiêu phần trăm bệnh nhân?

Trong 60 - 70 % bệnh nhân

Anti CCP dương tính trong khoảng bao nhiêu phần trăm bệnh nhân?

Trong 75 - 80 % bệnh nhân

Kỹ thuật chụp Xquang khớp thường quy cho bệnh nhân viêm khớp dạng thấp là gì?

Chụp hai bàn tay thẳng hoặc chụp các khớp bị tổn thương

Kể tên các bệnh lý cần chẩn đoán phân biệt với viêm khớp dạng thấp?

Lupus ban đỏ hệ thống, thoái hoá khớp, gút mạn tính, viêm cột sống dính khớp và viêm khớp vảy nến

Nguyên tắc chung trong điều trị viêm khớp dạng thấp là gì?

Điều trị toàn diện, tích cực, dài hạn và theo dõi thường xuyên

Tên viết tắt của nhóm thuốc chống thấp làm thay đổi tiến triển của bệnh là gì?

DMARDs

Kể tên 3 loại thuốc thuộc nhóm DMARDs kinh điển?

Methotrexate, sulfasalazine và hydroxychloroquine

Vai trò của các thuốc DMARDs kinh điển trong điều trị là gì?

Có vai trò quan trọng trong việc ổn định bệnh

Thuốc DMARDs sinh học được chỉ định cho những trường hợp nào?

Chỉ định đối với thể kháng điều trị với DMARDs kinh điển, thể nặng hoặc tiên lượng nặng

Kể tên 3 nhóm tác động của các thuốc DMARDs sinh học?

Kháng TNFα, kháng Interleukin 6 và kháng lympho B

Cần thực hiện các xét nghiệm tầm soát nào trước khi chỉ định thuốc sinh học?

Tầm soát lao, viêm gan (virus B, C) và chức năng gan thận

Kể tên các chỉ số dùng để đánh giá hoạt tính bệnh trong điều trị viêm khớp dạng thấp?

DAS 28, CDAI và SDAI

Mục đích của nhóm điều trị triệu chứng là gì?

Nhằm cải thiện triệu chứng viêm, giảm đau và duy trì khả năng vận động

Nhóm thuốc điều trị triệu chứng có làm thay đổi được sự tiến triển của bệnh không?

Các thuốc này không làm thay đổi được sự tiến triển của bệnh

Nhóm thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) nào thường được chọn lựa đầu tiên?

Các thuốc kháng viêm ức chế chọn lọc COX2

Tại sao các thuốc ức chế chọn lọc COX2 được ưu tiên lựa chọn hàng đầu?

Vì thường phải sử dụng dài ngày và ít có tương tác bất lợi với methotrexat

Liều dùng hàng ngày của thuốc Celecoxib là bao nhiêu?

200mg, uống 1 đến 2 lần mỗi ngày

Liều dùng và đường dùng của thuốc Meloxicam là gì?

15 mg tiêm bắp hoặc uống ngày một lần

Liều dùng hàng ngày của thuốc Etoricoxib là bao nhiêu?

60 - 90 mg, ngày uống một lần

Liều lượng và thời gian sử dụng Diclofenac trong đợt tấn công đầu tiên là bao nhiêu?

Tiêm bắp hoặc uống 75mg x 2 lần mỗi ngày trong 3 - 7 ngày

Liều duy trì của Diclofenac sau đợt tấn công là bao nhiêu?

Uống 50 mg x 2 - 3 lần mỗi ngày trong 4 - 6 tuần

Thành phần của thuốc biệt dược Brexin bao gồm những gì?

Piroxicam phối hợp với cyclodextrin

Liều dùng hàng ngày của thuốc Brexin là bao nhiêu?

20mg uống hàng ngày

Cần theo dõi cơ quan nào khi sử dụng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) dài ngày?

Theo dõi chức năng thận

Biện pháp bảo vệ dạ dày khi dùng NSAIDs cho bệnh nhân có nguy cơ là gì?

Sử dụng các thuốc ức chế bơm proton

Kể tên 3 loại Corticosteroids thường được sử dụng trong điều trị?

Prednisolone, Prednisone và Methylprednisolone

Vai trò của Corticosteroids trong giai đoạn đầu của điều trị là gì?

Sử dụng ngắn hạn trong lúc chờ đợi các thuốc điều trị cơ bản có hiệu lực

Corticosteroids được chỉ định khi nào trong quá trình điều trị?

Chỉ định khi có đợt tiến triển của bệnh

Liều dùng Methylprednisolon cho thể bệnh mức độ vừa là bao nhiêu?

16-32 mg uống hàng ngày vào 8 giờ sáng, sau ăn

Liều dùng và đường dùng Methylprednison cho thể nặng là gì?

40 mg tiêm tĩnh mạch mỗi ngày

Phác đồ truyền Methylprednisolone liều cao (Pulse therapy) cho thể tiến triển cấp đe dọa tính mạng là gì?

Truyền tĩnh mạch 500-1.000mg trong 30-45 phút mỗi ngày, điều trị 3 ngày liên tục

Hành động tiếp theo sau khi kết thúc 3 ngày truyền Corticoid liều cao là gì?

Chuyển về liều thông thường

Trường hợp nào người bệnh cần sử dụng Corticosteroids dài hạn?

Bệnh nhân nặng, phụ thuộc corticoid hoặc có suy thượng thận do dùng corticoid kéo dài

Liều uống khởi đầu khi sử dụng Corticoid dài hạn là bao nhiêu?

20mg hàng ngày vào 8 giờ sáng

Nguyên tắc giảm liều Corticoid khi đã đạt đáp ứng lâm sàng là gì?

Giảm dần liều và duy trì ở liều thấp nhất

Mức liều duy trì thấp nhất của Corticoid thường là bao nhiêu?

5 - 8mg hàng ngày hoặc cách ngày

Thời gian thông thường để các thuốc điều trị cơ bản có hiệu lực là bao lâu?

Sau 6 đến 8 tuần

Mục tiêu chính của thuốc điều trị cơ bản (DMARDs) là gì?

Để làm chậm hoặc làm ngừng tiến triển của bệnh

Liều khởi đầu của Methotrexat đối với thể mới mắc và thể thông thường là bao nhiêu?

10 mg một lần mỗi tuần

Liều duy trì thông thường của Methotrexat mỗi tuần là bao nhiêu?

Từ 7,5 đến 15 mg mỗi tuần

Mức liều tối đa của Methotrexat được phép sử dụng trong một tuần là bao nhiêu?

20 mg mỗi tuần

Liều khởi đầu của thuốc Sulfasalazin là bao nhiêu?

500 mg mỗi ngày

Nguyên tắc tăng liều hàng tuần của Sulfasalazin là gì?

Tăng thêm 500 mg mỗi tuần

Liều duy trì hàng ngày của Sulfasalazin là bao nhiêu?

1.000 mg x 2 lần mỗi ngày

Phương án xử trí khi đơn trị liệu bằng Methotrexat không hiệu quả là gì?

Kết hợp Methotrexat với Sulfasalazin hoặc Hydroxychloroquine

Phác đồ phối hợp 3 loại DMARDs kinh điển bao gồm những thuốc nào?

Methotrexat, Sulfasalazin và Hydroxychloroquine

Sau bao lâu điều trị bằng DMARDs kinh điển mà không đáp ứng thì được coi là kháng trị?

Sau 6 tháng điều trị

Cần thực hiện các xét nghiệm đánh giá mức độ hoạt động bệnh nào trước khi dùng thuốc sinh học?

Máu lắng hoặc CRP, DAS 28 và HAQ

Phác đồ kết hợp Methotrexat với thuốc kháng Interleukin 6 (Tocilizumab) là gì?

MTX 10-15 mg/tuần phối hợp Tocilizumab 4-8mg/kg truyền tĩnh mạch mỗi tháng một lần

Tên hoạt chất của thuốc biệt dược Actemra là gì?

Tocilizumab

Kể tên 4 loại thuốc kháng TNFα được sử dụng kết hợp với Methotrexat?

Etanercept, Infliximab, Adalimumab và Golimumab

Liều dùng và đường dùng của Etanercept khi kết hợp với MTX là gì?

50mg tiêm dưới da mỗi tuần một lần

Tên hoạt chất của thuốc biệt dược Enbrel là gì?

Etanercept