Tkanka Łączna, Kostna i Chrzęstna - Repozytorium Flashcardów

Zestaw flashcardów oparty na wykładzie dotyczącym tkanki łącznej, tłuszczowej, chrzęstnej i kostnej, zawierający kluczowe pojęcia anatomiczne, fizjologiczne oraz kliniczne.

ECM (Substancja międzykomórkowa)

Tworzą ją włókna oraz istota podstawowa, podtrzymuje i łączy wszystkie inne tkanki ciała.

Fibroblasty

Najliczniejsza grupa komórek tkanki łącznej właściwej, posiadająca dobrze rozwiniętą siateczkę śródplazmatyczną szorstką i aparat Golgiego; syntezują składniki ECM.

Makrofagi

Komórki należące do systemu fagocytów jednojądrzastych, powstające z monocytów; zajmują się m.in. prezentacją antygenów i fagocytozą.

Histiocyty

Nazwa makrofagów występujących w tkance łącznej właściwej.

Komórki tuczne (mastocyty)

Duże komórki powstające ze szpiku kostnego, zawierające ziarnistości zasadochłonne z histaminą, heparyną oraz enzymami (chymazą lub tryptazą).

Degranulacja

Proces uwolnienia zawartości ziarnistości mastocytów do przestrzeni zewnątrzkomórkowej, np. w reakcji anafilaktycznej.

Komórki plazmatyczne (plazmocyty)

Komórki powstające z limfocytów B, charakteryzujące się szprychowatym układem chromatyny; syntezują immunoglobuliny.

Pericyty

Wrzecionowate komórki przydanki leżące wzdłuż naczyń krwionośnych, posiadające właściwości kurczliwe (aktyna, miozyna).

Glikozaminoglikany (GAG)

Długie, nierozgałęzione łańcuchy polisacharydowe, które dzięki ujemnemu ładunkowi wiążą jony dodatnie i wodę, nadając tkance sprężystość.

Proteoglikany

Cząsteczki składające się z białka rdzennego połączonego kowalencyjnie z siarczanami GAG.

Fibronektyna

Glikoproteina w formie homodimeru o kształcie szczypiec do grilla, odpowiedzialna za połączenia między komórkami a ECM.

Laminina

Glikoproteina o kształcie krzyża, występująca głównie w błonach podstawnych; umożliwia przyczepianie się komórek.

Kolagen typu I

Najpowszechniejszy typ kolagenu, tworzy grube włókna i pęczki; występuje w skórze, ścięgnach, więzadłach oraz kościach.

Włókna siateczkowe (retikulinowe)

Zbudowane z kolagenu typu III, tworzą rusztowanie komórek (np. w śledzionie i wątrobie) i wybarwiają się solami srebra.

Tropokolagen

Podstawowa jednostka kolagenu utworzona z 3 łańcuchów alfa tworzących helisę.

Elastyna

Białko bogate w glicynę, lizynę i prolinę, tworzące rdzeń włókien sprężystych; posiada dezmozynowe połączenia krzyżowe.

Hialuronidaza

Enzym wydzielany przez bakterie (np. gronkowca złocistego), który degraduje kwas hialuronowy, ułatwiając penetrację tkanek.

Zespół Marfana

Genetyczna choroba spowodowana defektem genu kodującego fibrylinę, objawiająca się m.in. tętniakami aorty i arachnodaktylią.

Tkanka łączna galaretowata dojrzała (śluzowa)

Występuje w sznurze pępowinowym jako galareta Whartona oraz w miazdze zęba.

Komórki ścięgniste (skrzydełkowate)

Fibrocyty tkanki łącznej zwartej o utkaniu regularnym, posiadające charakterystyczne wypustki (grzebienie) Ranviera.

Termogenina

Białko w wewnętrznej błonie mitochondrialnej tkanki tłuszczowej brunatnej, odpowiedzialne za rozpraszanie energii w postaci ciepła.

Lipogeneza

Proces syntezy trójglicerydów w adipocytach z glukozy przy udziale enzymów i białka transportującego GLUT4.

Leptyna

Hormon sytości produkowany przez tkankę tłuszczową, regulujący domostazę energetyczną i hamujący glukoneogenezę w wątrobie.

Chrzęstna szklista

Najczęstsza chrząstka organizmu, zawierająca kolagen typu II; tworzy model szkieletu zarodkowego i chrząstki wzrostowe.

Grupy izogeniczne

Skupiska 2, 4 lub więcej chondrocytów w jednej jamce, powstałe w wyniku wzrostu śródmiąższowego chrząstki.

Ochrzęstna

Tkanka łączna włóknista zwarta pokrywająca chrząstkę (z wyjątkiem stawowych), posiadająca warstwę włóknistą i chondrogeniczną.

Hydroksyapatyt

Nieorganiczny składnik kości w postaci kryształów o wzorze $Ca_{10}(PO_4)_6(OH)_2$.

Osteoblasty

Komórki linii osteoblastycznej syntezujące macierz organiczną kości (osteoid) oraz inicjujące jej mineralizację.

Osteoklasty

Duże, wielojądrzaste komórki linii monocytarno-makrofagowej zdolne do resorpcji kości przy użyciu katepsyny K i kwasów.

RANKL

Ligand wydzielany przez osteoblasty, niezbędny do prawidłowego różnicowania się osteoklastów.

Osteonektyna

Białko niekolagenowe wiążące się z kolagenem i hydroksyapatytem, ułatwiające proces mineralizacji.

Osteon (system Haversa)

Podstawowa jednostka strukturalna kości zbitej, składająca się z kanału osteonu i 9-15 koncentrycznych blaszek.

Kostnienie na podłożu błoniastym

Proces, w którym kość (np. płaska czaszki) rozwija się bezpośrednio w mezenchymie bez etapu chrząstki.

Mankiet kostny

Warstwa tkanki kostnej powstająca w połowie długości trzonu modelu chrzęstnego w procesie kostnienia okołochrzęstnego.

Nukleacja

Pierwszy etap mineralizacji polegający na powstawaniu jąder krystalizacji i pierwotnych kryształów hydroksyapatytu.

Płyn stawowy

Ciecz w jamie stawowej zawierająca kwas hialuronowy i glikoproteiny, syntetyzowana przez komórki maziowe typu B.