session 11 + session 12 quantifying impact and making impact

Life Cycle Assessment (LCA)

Methode om de milieu-impact van een product of proces over de hele levenscyclus te kwantificeren.

4 stappen LCA

1. Definition of goal and scope 2. Inventory (LCI) 3. Impact assessment (LCIA) 4. Interpretation

Definition of goal and scope

Bepalen van het doel (bv. vergelijken van alternatieven) en de reikwijdte (o.a. systeemgrenzen, functionele eenheid) van de LCA-studie.

Inventory (LCI)

Het verzamelen van de input- en outputdata van alle processtappen in de gedefinieerde systeemgrenzen.

Impact assessment (LCIA)

Het vertalen van de geïnventariseerde emissies en onttrokken grondstoffen naar hun bijdrage aan milieu-impactcategorieën.

Interpretation

Het interpreteren van de resultaten, vergelijken van scenario's, trekken van conclusies en formuleren van aanbevelingen.

Systeemgrenzen (LCA)

Afbakening van welke processtappen worden meegenomen in de analyse. Bepaalt welke inputs en outputs relevant zijn.

Functionele eenheid (LCA)

De kwantitatieve prestatie van een productsysteem voor gebruik als referentie-eenheid (bv. 1000 liter verpakte melk).

Allocatieprocedure (LCA)

De procedure voor het toewijzen van input- of outputstromen van een proces aan het onderzochte productsysteem (bv. economische allocatie op basis van de marktwaarde).

Cradle to gate

Een gedeeltelijke LCA die alleen de productiefase omvat, van grondstofwinning tot aan de fabriekspoort.

Cradle to grave

Een volledige LCA die alle fases omvat, van grondstofwinning tot en met de afvalfase.

Impact categories (LCA)

Milieueffecten die worden geanalyseerd, bv. klimaatverandering, eutrofiëring, verzuring, toxiciteit.

Ecologische voetafdruk

Een maat voor de impact van menselijke activiteiten op het milieu, uitgedrukt in het biologisch productieve landoppervlak dat nodig is om die activiteiten te ondersteunen.

Koolstofvoetafdruk

Totale broeikasgasemissies veroorzaakt door een individu, gebeurtenis, organisatie of product.

Scope 1 emissies

Directe broeikasgasemissies afkomstig van bronnen die eigendom zijn van of gecontroleerd worden door de rapporterende entiteit.

Scope 2 emissies

Indirecte broeikasgasemissies als gevolg van de opwekking van ingekochte of verworven elektriciteit, stoom, warmte of koeling die verbruikt worden door de rapporterende entiteit.

Scope 3 emissies

Alle andere indirecte emissies (niet inbegrepen in scope 2) die voorkomen in de waardeketen van de rapporterende entiteit, zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts.

Allocatieprobleem (LCA)

Uitdaging die ontstaat wanneer één enkel proces meerdere (bij)producten oplevert en subjectieve keuzes nodig zijn om milieubelasting toe te wijzen.

Double materiality

Concept waarbij zowel de impact van duurzaamheidsfactoren op de onderneming als de impact van de onderneming op mens en milieu in kaart wordt gebracht.

Externe effecten

Situatie waarbij het gedrag van een individu of organisatie directe kosten of baten creëert voor derden, zonder dat die kosten of baten in rekening worden gebracht.

Coöperatie

Een autonome vereniging van personen die vrijwillig samenkomen om hun gemeenschappelijke economische, sociale en culturele behoeften en ambities te verwezenlijken via een onderneming waarvan ze samen eigenaar zijn en die ze democratisch controleren.

ICA coöperatieve principes

1) Vrijwillig en open lidmaatschap 2) Democratische controle door de leden 3) Economische participatie door de leden 4) Autonomie en onafhankelijkheid 5) Onderwijs, vorming en informatieverstrekking 6) Coöperatie tussen coöperaties 7) Zorg voor de gemeenschap

Coöperatieve waarden

Zelfredzaamheid, zelfverantwoordelijkheid, democratie, gelijkheid, billijkheid, solidariteit, eerlijkheid, openheid, maatschappelijke verantwoordelijkheid en zorg voor anderen.

Patronage relatie

Verhouding waarin leden transacties hebben met de coöperatie, bv. als klant, leverancier of werknemer.

Eigendomsrelatie

Leden investeren risicodragend vermogen en zijn economisch eigenaar van de coöperatieve onderneming.

Zeggenschapsrelatie

Leden hebben als mede-eigenaar zeggenschap over het beleid en de strategie.

Hybride organisatie

Organisatiemodel dat kenmerken van de markt (commercie) en de civil society (publiek belang/zorg) combineert.

Sociaal ondernemerschap

Ondernemingsmodel waarin de creatie van maatschappelijke meerwaarde centraal staat en waarin surplussen hiervoor worden aangewend.

Community Supported Agriculture (CSA)

Een coöperatief businessmodel in de landbouw waarbij boeren en leden samen de risico's en opbrengsten delen.

Hernieuwbare-energiecoöperatie

Coöperatieve onderneming die investeert in de productie en levering van hernieuwbare energie, bv. REScoop.

Vervoerscoöperatie

Coöperatie die collectieve mobiliteitsoplossingen aanbiedt, bv. autodelen of openbaar vervoer.

Werknemerscoöperatie

Coöperatieve onderneming waarvan de werknemers mede-eigenaar zijn.

Consumentencoöperatie

Coöperatie waarvan de leden tevens klant zijn en die tot doel heeft hun koopkracht te verhogen.

Producentencoöperatie

Coöperatie van producenten (bv. landbouwers, zelfstandigen) die hun onderhandelingspositie in de markt wil versterken.

Nieuwe coöperatieve golf

De recente opleving van het coöperatieve model, bv. in domeinen als hernieuwbare energie, gedeelde mobiliteit en korte-keten-landbouw.

Coöperatief verschil

De positieve effecten die coöperaties door hun eigenheid hebben op het vlak van veerkracht, sociale cohesie, economische meerwaarde en maatschappelijke impact.

Democratische participatie

Het betrekken van diverse stakeholders (leden, werknemers) bij het stellen van doelen, oplossen van problemen en nemen van beslissingen. Kenmerkend voor coöperaties en sociaal ondernemingen.