9.Terapie komórkowe

Terapie genowe to …

techniki wykorzystujące geny lub frag. kw. nukleinowych do zapobiegania ch.

Rodzaje terapii ze względu na rodzaj modyfikowanych kom.: … (3)

somatyczna

linii zarodkowej

Modyfikacje linii somatycznych są …

Modyfikacje linii zarodkowych nie są …

dziedziczne

dziedziczne

Terapii zwiększającej ekspresję prawidłowego genu stosuje się jeżeli … (2)

mutacja zmniejsza ilość białka

mutacja uniemożliwia funkcjonowanie białka

Mukowiscydoza jest związana z mutacją w genie … na chromosomie … kodującego …

CFTR, 7, kanały chlorkowe regulowane cAMP

Mutacje mukowiscydyczne: … (3)

dletaF508 (delecja 3 nukleotydów)

G551D (zawknięcie kanału Cl-)

W1282X (skrócenie białka)

Dla mutacji G551D stosuje się …

Można go wykorzystać tylko jeżeli …

Iwakaftor

białko jest zakotwiczone w bł.

Dla białek niezakotwiczonych stosuje się lek …

Mechanizm działania:

OS001

wymienia nieprawidłowy CFTR na prawidłowy

Egzosomy to …

pęcherzyki błonowe wydzielane przez kom. W czasie wzrostu i aktywacji kom.

Egzosomy kom. macierzystych są … i nie stymulują …

przeciwzapalne

odp. imm.

Egzosomy w terapiach wykorzystuje się jako …

wektory dla kw. nukleinowych

Terapie hamujące ekspresje stosuje się kiedy mutacja … (2)

zwiększa ilość P białkowego

pojawia się nieprawidłowe białko

Efektory, którymi można wyciszać geny:

Mechanizm działania ASO: …

ASO wiążą się z DNA matrycowym, blokując translację

Mechanizm działania aptamerów: …

wiążą się z białkami, hamując ich aktywność

Funkcją siRNA jest … (2)

niszczenie RNA

ochrona przeciwwirusowa

siRNA wiąże się z RISC tworząc kompleks, szuka sekwencji komplementarnej do niego na mRNA i je przecina, usuwając je/degradując

RANAza typu III tnąc tworzy na końcach sekwencji …

2-nukleotydowe overhangi

Leku Onopattro stosuje się do leczenia …

amyloidozy trnasretynowej

W amyloidozie transretynowej wadliwe jest białko …, które rozkładając się tworzy amyloid w narządach i nerwach

hATTR

Mechanizm Onopattro: …

wycisza gen TTR zmniejszając produkcję patologicznej transretyny

Mechanizm działania leku po podaniu: …

dostarczenie do wątroby

endocytoza nano-cz.

siRNA idzie do cytoplazmy

siRNA łączy się z RISC

kompleks identyfikuje mRNA TTR i je degraduje

trwałe obniżenie TTR

Rdzeniowy zanik m. jest spowodowany mutacją genu … powodującą …

SMN1

niewystarczającą produkcję surwiwiny

Celem terapii rdzeniowego zaniku m. jest …

wymiana zmutowanego genu na prawidłowy

Stosowane terapie to … (2)

Nusinersen (modyfikacja splicingu, aby powstawało więcej białka)

Zolgensma (dostawa prawidłowego genu SMN1 przez wektor AAV9)

Do modyfikowania/edycji zmutowanego genu stosuje się metodę …

CRISPR/Cas9

Metoda działania CRISPR/Cas9: … (3)

-gRNA (guide) rozpoznaje docelowe DNA przez komplementarność

-ich związanie=Cas9 tnie DNA

-mat. Gen. Wirusa jest wprowadzany do genomu gospodarza

Żeby powstał kompleks gRNA i Cas9 musi być spełniony warunek: …

na początku gRNA jest sekwencja 5`-NGG-3` (wykrywane przez Cas9)

Terapia skierowana na eliminację kom. polega na … (2)

wprowadzeniu genów samobójczych (toksyny)

zmiany kom. z opornej>wrażliwą na lek

Przykładem terapii eliminacyjnej jest …

CAR-T

CAR składa się z … (4)

-wiążącego frag. Zewnętrznego

-domeny rozdzielającej

-domeny transbłonowej

-wew. Domena sygnałowa

CAR pozwalają na …

aktywację odp.imm niezależnie od MHC

Metoda CAR-T: … (4)

pobierz lim.T

zmodyfikuj genetycznie lim.T by miały CAR

namnóż zmodyfikowane lim.T

wrzuć je z powrotem do pacjenta

Met.gen można dostarczać w warunkach … (2)

in vivo

ex vivo

Terapia komórkowa to …

Najczęściej są to kom. …

wprowadzenie kom. Do org. Pacjenta w celu leczniczym

macierzyste

Kom. macierzyste potrafią … (2)

samoodnawiać się

różnicować się

Terapie kom. mogą być … (2)

autologiczne

allogeniczne

W terapii autologicznej …

W terapii allogenicznej …

kom. pacjenta wrzuca się do niego z powrotem w innym miejscu

kom. pobrane od jednego pacjenta są wrzucane do drugiego

Przed terapiami allo. wykonuje się badania …

zgodności HLA

Do ustalania zgodności tk. stosuje się … (4)

typowanie

sekwencjonowanie

cytometrię

PCR

Nieprawidłowe HLA podczas allo. może spowodować:

-odrzucenie przeszczepu

-aktywację lim.T gospodarza

-ch. Przeszczepowa przeciw gospodarzowi (GvHD)

Kom. totipotencjalne są zdolne do różnicowania się we …

Przykładem takich są … (2)

wszystkie kom.

zygota, morula do 8 kom.

Kom. pluripotencjalne są zdolne do różnicowania się we …

Przykładem takich jest …

wszystkie kom. oprócz zarodkowych

blastocysta

Kom. multipotencjalne są zdolne do różnicowania się we …

jedną linię kom.

Kom. uniipotencjalne są zdolne do różnicowania się w …

Przykładem takich są … (2)

jeden rodzaj kom.

kom satleitarne, progenitory kom. krwi

Kom. reprogramowane to …

kom. somatyczne przeprogramowane na macierzysto-podobne

Markery mezenchymalnych kom. macierzystych …

73, 90, 105

Mezenchymalne kom. macierzyste różnicują się w …

kom. tk. łącz.

Organoid to …

grupa kom. wykazująca cechy organów, ale nimi nie będące