Urbanistyka i Architektura - Praktyczne Fiszki Egzaminacyjne

Fiszki słownikowe przygotowane na podstawie notatek z wykładów, obejmujące tematykę infrastruktury drogowej, urbanistyki, technologii budowlanych, historii architektury oraz zrównoważonego projektowania.

Drogi krajowe

Drogi o znaczeniu ogólnopaństwowym, obejmujące autostrady, drogi ekspresowe oraz główne trasy łączące stolice województw i przejścia graniczne.

Klasa drogi GP

Drogi główne ruchu przyspieszonego, zapewniające szybki ruch międzyregionalny, stanowiące fragmenty dróg krajowych i wojewódzkich.

Plac miejski

Otwarta przestrzeń publiczna w strukturze miasta, ograniczona zabudową lub ulicami, pełniąca funkcje społeczne, reprezentacyjne i integracyjne.

Rewitalizacja

Kompleksowy proces odnowy fizycznej, społecznej i gospodarczej zdegradowanych obszarów miejskich w celu poprawy jakości życia mieszkańców.

Prawo budowlane (1994 r.)

Ustawa regulująca proces projektowania, uzyskiwania pozwoleń na budowę, nadzoru oraz użytkowania obiektów budowlanych.

Ogród francuski

Ogród barokowy charakteryzujący się symetrią, geometrycznym układem, centralną osią widokową oraz formowaną roślinnością (np. Wersal).

Ogród angielski

Ogród krajobrazowy naśladujący naturę, z nieregularnymi ścieżkami, swobodnie rosnącą roślinnością i elementami typu sztuczne ruiny czy altany.

Ergonomia w architekturze

Nauka o dostosowaniu przestrzeni, narzędzi i urządzeń do psychofizycznych możliwości człowieka dla zapewnienia bezpieczeństwa i wygody.

Syndrom chorych budynków (Sick Building Syndrome – SBS)

Zespół dolegliwości zdrowotnych u osób przebywających w budynkach o niewłaściwej wentylacji lub obecności toksyn, ustępujący po opuszczeniu obiektu.

Karta Ateńska (1933 r.)

Dokument CIAM definiujący zasady 'miasta funkcjonalnego', promujący rozdział stref mieszkalnictwa, pracy, rekreacji i komunikacji.

Nowa Karta Ateńska

Koncepcja 'miasta dla ludzi', kładąca nacisk na zrównoważony rozwój, integrację funkcji miejskich i partycypację społeczną.

Modulor

Uniwersalny system proporcji opracowany przez Le Corbusiera, bazujący na wymiarach ciała ludzkiego ($183\,cm$), złotym podziale i ciągu Fibonacciego.

Rytm w architekturze

Powtarzalność elementów przestrzennych (kolumn, okien, detali), która porządkuje kompozycję i nadaje jej harmonię lub dynamikę.

Pojęcie Firmitas, Utilitas, Venustas

Triada Witruwiańska określająca cechy doskonałego dzieła architektury: trwałość konstrukcji, użyteczność funkcjonalną i piękno estetyczne.

Hydroizolacja parochronna

Zabezpieczenie chroniące przed przenikaniem pary wodnej do wnętrza konstrukcji dachów, stropów i ścian.

Budynek wolnostojący

Rodzaj zabudowy jednorodzinnej, w której budynek stoi samodzielnie na działce, zapewniając najwyższą prywatność i pełną swobodę aranżacji.

Technologia monolityczna

Metoda wznoszenia konstrukcji z betonu wylewanego na miejscu budowy w specjalnych formach, cechująca się wysoką nośnością i trwałością.

Rdzeń sztywny (core)

Centralny element usztywniający budynek wielokondygnacyjny, zazwyczaj żelbetowy, obejmujący klatki schodowe i szyby windowe.

Wskaźnik EP

Parametr określający roczne zapotrzebowanie budynku na nieodnawialną energię pierwotną wyrażony w $kWh/m^2 \cdot rok$.

Ściana Trombe’a

Pasywna metoda pozyskiwania ciepła wykorzystująca przeszkloną ścianę z masywnym murem, który akumuluje energię słoneczną i oddaje ją do wnętrza.

Gruntowy wymiennik ciepła (GWC)

System wykorzystujący stałą temperaturę gruntu do wstępnego ogrzewania powietrza zimą i chłodzenia go latem przed wprowadzeniem do wentylacji.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP)

Akt prawa miejscowego składający się z uchwały tekstowej i rysunku (mapy), określający przeznaczenie terenów i zasady zabudowy.

Zasada free cooling

Pasywna metoda chłodzenia polegająca na nocnym przewietrzaniu budynku i akumulowaniu chłodu w jego masywnych elementach.

Krajobraz poprzemysłowy

Przestrzeń zawierająca pozostałości dawnej produkcji (fabryki, kominy, hałdy), często poddawana rewitalizacji na cele kulturalne lub mieszkalne.

Idea 'miasta ogrodu'

Koncepcja Ebenezera Howarda dążąca do połączenia zalet miasta i wsi poprzez projektowanie samowystarczalnych osiedli otoczonych pasami zieleni.

Krzywa widoczności

Linia geometryczna określająca nachylenie widowni, gwarantująca każdemu widzowi niezakłócony widok na punkt odniesienia (np. scenę).