Genetyka 14.05 -to jest w zasadzie wstęp do PRI | Quizlet

składniki środowiska specyficznego

- kolejność urodzenia

- czynniki losowe (wypadki, urazy)

- indywidualne relację

- doświadczenie szkolne, edukacja

- grupy rówieśnicze i relacje społeczne

- zainteresowania

- doświadczenia zawodowe i partnerskie

ojciec genetyki zachowania

Galton

odziedziczalność

wskaźnik statystyczny szacowany w badaniach (oznaczany H^2)

pokazuje w jakim stopniu różnice (w danej ciesze) wynikają z różnic genetycznych

Zakres: od 0 do 100%

Odziedziczalnością nie są:

- wpływ genetyczny na cechę

- prawdopodobieństwo dziedziczenia cechy

- procent osób, u ,górnych dana cecha jest determinowana genetycznie

- nie jest stała - jest szacowana w zależności od populacji

odziedziczalność

nie mówi nam NICZEGO o jednostce

Odnosi się jedynie do populacji

Jak szacujemy odziedziczalność?

- badania bliźniąt

-badania rodzinne i adopcyjne (szacowanie podobieństwa) - te badania mają charakter uzupełniający względem metody bliźniąt

założenia metody bliźniąt

- bliźnięta są reprezentacyjną próbą populacji

- nie ma znaczących różnic środowiskowych między bliźniętami mono- i dizygotycznymi (niedokonca zgodne z prawdą w praktyce)

- rodzice bliźniąt dobierają się w pary w sposób przypadkowy (najbardziej niespełnione w praktyce)

PRZYKLAD OYTANAI NA EGZAMINIE

Jakie jest główne źródło wiedzy o zmienności fenotypowej cechy u ludzi?

odp.: badania bliźniąt wychowywanych razem

IQ w badaniach bliźniąt

największe różnice ...

efekt Wilsona

wariancja ilorazu inteligencji różnie wraz z wiekiem

(im starsi jesteśmy, tym bardziej nasze geny wpływają na nasz poziom inteligencji)

interakcja genotyp X środowisko

ten sam czynnik środowiskowy może różnie oddziaływać na różne osoby

korelacja genotyp X środowisko

- korelacja pasywna

- korelacja reaktywna (ewokacyjna)

- korelacja aktywna

korelacja pasywna

rodzice przekazują dziecku i geny, i środowisko wspierające rozwój danej cechy

np. oboje rodziców mają wysokie IQ. Przekazują geny, ale też funkcjonują w pewien określony sposób (środowisko)

korelacja aktywna

jednostka aktywnie poszukuje i wybiera dogodne dla niej środowiska

np. nastolatek z inteligenckiej rodziny szuka takiego środowiska, które będzie mu odpowiadać intelektualnie

korelacja reaktywna

środowisko zwrotnie reaguje na cechy danej osoby (wzmacnia lub osłabia)

różne rodzaje korelacji działają...

równolegle (może wystąpić kilka w tym samym czasie na tę samą cechę)

Trzy "prawa" genetyki zachowania

- wszystkie cechy zachowania są w pewnym stopniu odziedziczalne (np. schizofrenia ok.90%, postawy polityczne ok.6%)

- wpływ wychowania w tej samej Rosjanie jest zazwyczaj mniejszy od czynników genetycznych

- znaczną część zróżnicowania nie jest wyjaśniają czynnikami genetycznymi ani środowiskiem wspólnym (tylko środowiskiem specyficznym)

model progu obciążenia ryzykiem zaburzenia

od kontinuum ryzyka do wystąpienia zaburzenia