BÀI 1: CƠ CHẾ TẢI BẢN VÀ DI TRUYỀN DNA

DNA có những chức năng chính nào?

Lưu trữ, truyền đạt, biểu hiện thông tin di truyền và tạo biến dị.

DNA lưu trữ thông tin gì?

Toàn bộ thông tin mã hóa quy định các tính trạng đặc trưng của cơ thể.

DNA truyền đạt thông tin di truyền bằng cơ chế nào?

Tự nhân đôi, sau đó truyền thông tin chính xác cho các tế bào con và thế hệ sau.

DNA biểu hiện thông tin di truyền theo con đường nào?

DNA → phiên mã → mRNA → dịch mã → protein → tính trạng.

Đột biến DNA có vai trò gì?

Tạo ra biến dị di truyền, góp phần tạo nên sự đa dạng của sinh giới.

Tái bản DNA diễn ra vào thời điểm nào?

Pha S của kỳ trung gian, trước mỗi lần phân bào.

Tái bản DNA diễn ra ở đâu?

Ở nhân sơ: tế bào chất. Ở nhân thực: nhân, ti thể và lục lạp.

Tái bản DNA tuân theo những nguyên tắc nào?

Nguyên tắc bổ sung và nguyên tắc bán bảo toàn.

Nguyên tắc bổ sung trong DNA là gì?

A liên kết với T bằng 2 liên kết hydrogen; G liên kết với C bằng 3 liên kết hydrogen.

Nguyên tắc bán bảo toàn nghĩa là gì?

Mỗi DNA con gồm 1 mạch cũ từ DNA mẹ và 1 mạch mới được tổng hợp.

Nguyên liệu để tổng hợp DNA mới là gì?

Các nucleotide tự do A, T, G, C.

RNA nucleotide trong tái bản DNA dùng để làm gì?

Dùng để tổng hợp mồi RNA.

Hai mạch DNA mẹ có vai trò gì trong tái bản?

Đều làm mạch khuôn để tổng hợp mạch DNA mới.

Các enzyme/protein chính tham gia tái bản DNA?

Helicase, SSB, primase, DNA polymerase và ligase.

Năng lượng cho quá trình tái bản DNA được cung cấp dưới dạng nào?

ATP/NTP.

Tái bản DNA bắt đầu tại đâu?

Điểm khởi đầu tái bản (ori).

E. coli có bao nhiêu điểm ori?

1 điểm ori.

DNA nhân thực có bao nhiêu điểm ori trên mỗi phân tử DNA?

Nhiều điểm ori.

Helicase có chức năng gì?

Tháo xoắn DNA, phá các liên kết hydrogen giữa hai mạch.

Cấu trúc nào được hình thành sau khi DNA tháo xoắn?

Chạc tái bản hình chữ Y.

Protein SSB có chức năng gì?

Bám vào DNA mạch đơn, ngăn hai mạch đơn tái bắt cặp và xoắn lại.

Primase có chức năng gì?

Tổng hợp đoạn mồi RNA.

Tại sao cần đoạn mồi RNA?

Vì DNA polymerase không thể tự bắt đầu tổng hợp DNA mà cần đầu 3'-OH tự do.

DNA polymerase tổng hợp mạch mới theo chiều nào?

5' → 3'.

DNA polymerase gắn nucleotide mới vào đầu nào?

Đầu 3'-OH của mạch đang tổng hợp.

Mạch mới trên khuôn 3' → 5' được tổng hợp như thế nào?

Liên tục, cùng chiều tháo xoắn; gọi là mạch dẫn đầu.

Mạch mới trên khuôn 5' → 3' được tổng hợp như thế nào?

Ngắt quãng, ngược chiều tháo xoắn; gọi là mạch theo sau.

Đoạn DNA ngắn trên mạch theo sau gọi là gì?

Đoạn Okazaki.

Mỗi đoạn Okazaki cần gì để bắt đầu tổng hợp?

Một đoạn mồi RNA riêng.

Đoạn mồi RNA sau khi tổng hợp DNA được xử lý như thế nào?

Được loại bỏ và thay thế bằng DNA.

Enzyme nào nối các đoạn Okazaki?

DNA ligase.

Kết quả của một lần tái bản DNA là gì?

Từ 1 phân tử DNA mẹ tạo ra 2 phân tử DNA con.

Mỗi DNA con có cấu tạo như thế nào?

Gồm 1 mạch cũ và 1 mạch mới.

DNA con có giống DNA mẹ không?

Có, về cơ bản giống DNA mẹ về trình tự thông tin di truyền.

Vì sao DNA polymerase cần đoạn mồi?

Vì DNA polymerase chỉ có thể kéo dài mạch có sẵn, không thể tự khởi đầu từ nucleotide tự do.

Đoạn mồi RNA cung cấp điều kiện gì cho DNA polymerase?

Cung cấp đầu 3'-OH tự do.

Enzyme nào tổng hợp đoạn mồi RNA?

Primase.

Đoạn mồi RNA có tồn tại trong DNA con cuối cùng không?

Không, đoạn mồi được loại bỏ và thay thế bằng DNA.

Ở nhân sơ, enzyme nào có vai trò loại bỏ mồi và thay bằng DNA?

DNA polymerase I.

DNA polymerase tổng hợp theo chiều nào?

5' → 3'.

DNA polymerase kéo dài ở đầu nào?

Đầu 3'-OH.

Helicase làm gì?

Tháo xoắn DNA và phá liên kết hydrogen.

Primase làm gì?

Tạo mồi RNA.

Ligase làm gì?

Nối các đoạn Okazaki.

Mạch nào được tổng hợp liên tục?

Mạch dẫn đầu.

Mạch nào được tổng hợp gián đoạn?

Mạch theo sau.

Đoạn gián đoạn gọi là gì?

Đoạn Okazaki.

DNA tái bản theo nguyên tắc nào?

Nguyên tắc bổ sung và bán bảo toàn.

DNA con có bao nhiêu mạch cũ?

1 mạch cũ.

DNA con có bao nhiêu mạch mới?

1 mạch mới.

A bắt cặp với nucleotide nào?

T, bằng 2 liên kết hydrogen.

G bắt cặp với nucleotide nào?

C, bằng 3 liên kết hydrogen.

Trình tự biểu hiện thông tin di truyền là gì?

DNA → mRNA → protein → tính trạng.

DNA được cấu trúc theo

nguyên tắc đa phânD

Đơn phân DNA là

các nucleotide

1 nucleotide có cấu trúc gồm bao nhiêu thành phần

3

3 thành phần cấu trúc 1 nu

1 gốp phosphate
1 phân tử đường deoxyribose (C5H10O4)

1 trong 4 loại nitrogenous base (A,T,G,C)

1 chu kì xoắn gồm bao nhiêu cặp nu

10

1 chu kì xoắn của DNA có chiều dài

34 A*

Các nu trên 1 mạch đơn liên kết với nhau bằng

liên kết phosphodiester

Các nucleotide trên 2 mạch đối diện liên kết với nhau bằng

liên kết hydrogen

Các nucleotide trên 2 mạch đối diện liên kết với nhau theo nguyên tắc nào

nguyên tắc bổ sung