Overview of immunodeficiency

Thiếu hụt miễn dịch(suy giảm miễn dịch) là gì?

Là trạng thái của cơ thể mà chức năng của hệ MD bị suy yếu → không đủ bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm nhập của VSV hoặc sự phát triển của TBUT.

Có mấy type thiếu hụt MD ?

• 2 loại:

- Loại 1: Thiếu hụt MD tiên phát (bẩm sinh)

- Loại 2: Thiếu hụt MD thứ phát (mắc phải)

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu hụt MD tiên phát?

Bất thường di truyền (BTDT) liên quan đến các gen của hệ MD trong quá trình phát triển thai kì

Mức độ trầm trọng của thiếu hụt MD tiên phát phụ thuộc vào?

Thời điểm xuất hiện của bất thường đó (càng sớm càng nặng)

Phân loại các thể của thiếu hụt MD tiên phát dựa vào ?

Có bao nhiêu thể thiếu hụt MD tiên phát?

• Thành phần của hệ MD bị ảnh hưởng

• Có 5 thể:

1/ Bổ thể

2/ TB dòng tủy (Hệ TB thực bào)

3/ TB dòng lym (lym B, lym T, hỗn hợp B+T)

Thiếu hụt MD phối hợp trầm trọng là gì?

Là nhóm bệnh gây ra bởi những BTDT liên quan tới cả lym B + T

Đặc điểm của BN thiếu hụt MD phối hợp trầm trọng?

- Số lượng lym máu ngoại vi lưu hành cực kì thấp

- Suy giảm chức năng ĐƯMD qua TGTB và dịch thể trầm trọng

- Số lượng TB dòng tủy bình thường

- Cực kì dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn(1 khi đã mắc thì mạn tính, tiến triển nhanh)

- Tử vong khi còn rất trẻ

Các nguyên nhân phổ biến gây nên thiếu hụt MD phối hợp?

• Có 3 nguyên nhân phổ biến:

1/ Khiếm khuyết chuỗi γ (thành phần cấu tạo nên các cytokine-receptor) → Lym B+T không đáp ứng được với các tín hiệu hoạt hoá

2/ Khiếm khuyết gen tổng hợp TCR, BCR

3/ Khiếm khuyết gen tổng hợp ADA → không phân giải được adenosine → Tích tụ gây độc lym B+T

Khi thiếu hụt MD đơn độc T, các biểu hiện lâm sàng xảy ra gần tương đồng với thể thiếu hụt MD nào? Vì sao?

→ Thiếu hụt MD phối hợp (nhưng ở mức độ nhẹ hơn), vì:

- Khi thiếu hụt MD đơn độc lym T → liên đới ảnh hưởng chức năng chuyển lớp và sinh tiết KT ở lym B(tương tác Th-B)

Những nguyên nhân gây thiếu hụt MD đơn độc lym T ?

- Trước tiên, muốn hiểu được phân loại nguyên nhân gây THMD đơn độc lym T ta cần nắm rõ diễn biến cuộc đời của nó:

Tạo ra ở tủy xương

⬇

Trưởng thành và biệt hoá tại tuyến ức

⬇

Được trình diện bởi APCs

⬇

Hoạt hoá và biệt hoá

⬇

Hành động

Trước lym T

• Hội chứng DiGeorge(thiểu sản tuyến ức bẩm sinh)

• Bất thường hệ thống TAP

Tại lym T

• Thiếu hụt ZAP-70

Sau T

• Thiếu hụt perforin

Căn nguyên hội chứng DiGeorge(thiểu sản tuyến ức bẩm sinh) ?

→ BTDT trên NST 22: mất đoạn

Thiếu hụt ZAP-70 gây ra THMD đơn độc lym T ntn?

- ZAP-70: là 1 protein xúc tác dẫn truyền tín hiệu hoạt hoá nội bào của lym T ngay khi mà lym T đã nhận các tín hiệu 1,2,3.

→ Khi BTDT gen tổng hợp ZAP-70 làm giảm/không tổng hợp → Thiếu hụt → đưa lym T vô trạng thái “vô ứng”

Bất thường hệ thống TAP gây ra THMD đơn độc lym T ntn?

- Hệ thống TAP là 1 phức hợp protein màng có vai trò trong việc đưa KN vào với MHC-I để đưa lên màng mà trình diện cho T-CD8+

→ BTDT khiến cho hệ này bị khiếm khuyết → Giảm trình diện T-CD8+ → ĐƯMD TGTB suy giảm

Những nhóm bệnh liên quan THMD đơn độc lym B?

• 2 nhóm:

Trước TB

- Vô γ-globulin huyết bẩm sinh

Tại TB

- Hội chứng tăng IgM type 2

- CIVD

Các nhóm bệnh THMD liên quan tới TB dòng tủy chủ yếu là đánh vô chức năng, số lượng của tế bào nào?

Các tế bào thực bào

BN mắc chứng THMD liên quan đến bổ thể thì thường sẽ ảnh hưởng đến tất cả các cơ chế ĐƯMD khác, vì sao?

1/ ĐƯMD tự nhiên

→ Thiếu hụt bổ thể:

- Không opsonin hoá (C3b)

- Không hoá ứng động BC (C5a+C3a)

2/ ĐƯMD dịch thể

→ Thiếu hụt bổ thể:

- Không opsonin hoá thứ phát được (C3b+Fc[IgX])

3/ ĐƯMD qua TGTB

→ Thiếu hụt bổ thể:

- Không opsonin hoá được → APCs kém thực bào → Trình diện kém

- Giảm định hướng biệt hoá lym T do C3a+C5a có vai trò kích thích BC tiết cytokine viêm

Nếu BN mắc chứng THMD liên quan bổ thể thì sẽ làm gia tăng tỉ lệ mắc bệnh tự miễn nào? Vì sao

Quá mẫn type 3 (Do lắng đọng PHMD vì giảm khả năng thực bào và ngăn kết tủa)

Nguyên nhân dẫn đến THMD thứ phát ?

Do các yếu tố của mtrg sống, cụ thể:

1) Sử dụng thuốc: Thuốc chống phân bào(UT), thuốc ức chế ĐƯMD

2) Nhiễm trùng: VSV, VR(HIV-1)

3) UT:

• TB thường UT: TBBM gan tăng sinh lấn át sự phát triển của TBMD đồng thời sinh tiết các chất ức chế MD (TBUTBM gan→AFP)

• TBMD UT: Mất khả năng ĐƯMD

4) Suy dinh dưỡng: Thiếu a.a, vit,…thiết yếu để hình thành và phát triển các thành phần MD

5) Mang thai

Vì sao ở phụ nữ mang thai lại có thể xảy ra chứng suy giảm MD?

Tại sao khi mang thai, bản chất lá nuôi nhau thai bao bọc đứa con có 1 nửa nguồn gốc di truyền là từ bố, thế nhưng lại sao lại không xảy ra ĐƯMD tấn công nhau thai?

- TB gan của thai nhi trong gđ này sẽ sinh tiết nhiều AFP → hệ MD người mẹ bị suy giảm sinh lý

- Sở dĩ cơ thể mẹ không sinh đáp ứng MD với các TB lá nuôi nhau thai là vì:

+ Htg suy giảm MD sinh lý thai kì

+ TB lá nuôi nhau thai không chỉ biểu hiện MHC-cha/mẹ mà còn biểu hiện MHC-G (của người)

Nguyên nhân hàng đầu gây nên HC suy giảm MD (AIDS)là?

- VR HIV-1

TB đích mà HIV-1 cực kì thích nhắm đến là?

Những TB biểu lộ phân tử CD4 trên bề mặt (ĐTB,T-CD4+)

Nguyên nhân gây tử vong hàng đầu của người mắc AIDS?

Nhiễm trùng cơ hội

Thuốc kháng Retro viruss(AVR-Anti viruss retro) nhằm điều trị cho BN nhiễm HIV-1 chia làm bao nhiêu nhóm?

• 3 nhóm:

1/ Thuốc ức chế enzyme PM ngược dạng nucleoside

2) Thuốc ức chế enzyme PM ngược dạng non-nucleoside

3) Thuốc ức chế enzyme protease