Arteriet e Mureve të Barkut

Kartela me terma dhe përkufizime mbi vaskularizimin arterial të mureve të barkut nga ligjërata e anatomisë.

Akset longitudinale arteriale të mureve të barkut

Tri akset kryesore Longitudinal arteriale nga të cilat skematizohet vaskularizimi arterial i mureve të barkut: 1. pars thoracica et abdominalis aortae, 2. a. thoracica interna, dhe 3. a. epigastrica inferior.

A. epigastrica superficialis

Arterie e sipërfaqshme që ndahet nga a. femoralis, $1\,\text{cm}$ nën lig. inguinale; shpon fascia cribrosa, kalon përpara lig. inguinale dhe vaskularizon lëkurën e gjysmës së poshtme të murit të përparmë të barkut, nyjet limfatike inguinale dhe m. obliquus externus abdominis.

A. circumflexa iliaca superficialis

Arterie e sipërfaqshme që ndahet nga a. femoralis distalisht nga a. epigastrica superficialis, shtrihet paralel me lig. inguinale, shpon fascia lata dhe arrin deri te spina iliaca superior anterior.

Origjina e arterieve të thella të mureve të barkut

Enë me origjinë nga a. thoracica interna, pars thoracica aortae, pars abdominalis aortae, a. iliaca externa dhe a. iliaca interna, që shtrihen ndërmjet muskujve dhe shtresave aponeurotike të barkut.

A. epigastrica superior

Degë fundore, mediale e a. thoracica interna e cila në hapësirën VI ndërbrinjore kalon nëpër spatium sternocostale të diafragmës, hyn në vagina m. recti abdominis dhe zbret përgjatë faqes së pasme të m. rectus abdominis deri te umbilikusi.

A. musculophrenica

Degë fundore e a. thoracica interna e cila shtrihet prapa kërcave të brinjëve VIII, IX dhe X; degët e saj anësore vaskularizojnë diafragmën, pjesën e poshtme të murit të përparmë të toraksit dhe pjesën e sipërme të murit të barkut.

Aa. intercostales posteriores (VI-XII)

Arterie ndërbrinjore të pasme që hyjnë në murin anterolateral të barkut në mënyrë oblikve ndërmjet m. transversus abdominis dhe m. obliquus internus abdominis, duke u anastomozuar me a. epigastrica superior.

Aa. lumbales

4-5 degë çifte, parietale, të pjesës abdominale të aortës (homologe me aa. intercostales posteriores) që ndahen nga faqja posterolaterale e aortës dhe kalojnë prapa m. psoas major e m. quadratus lumborum.

Ramus posterior (dorsalis) i aa. lumbales

Dega e pasme e arterieve lumbales që shtrihet ndërmjet zgjatimeve kostale të vertebrave lumbale dhe mbaron në m. erector spinae, duke vaskularizuar muskujt e shpinës, palcën kurrizore dhe lëkurën.

Ramus anterior i aa. lumbales

Dega e përparme e arterieve lumbales që shtrihet përpara dhe lateralisht ndërmjet m. transversus abdominis dhe m. obliquus internus abdominis, duke vaskularizuar muskujt e murit të pasmë dhe anterolateral të barkut.

A. epigastrica inferior

Arterie që lind nga a. iliaca externa mbi lig. inguinale, ngjitet kah anulus inguinalis profundus, shpon fashën transverzale në nivel të linea arcuata (Douglasi) dhe hyn në vagina m. recti abdominis.

Ramus pubicus i a. epigastrica inferior

Degë mbivehtore anësore e a. epigastrica inferior që shtrihet prapa lig. lacunare deri te symphysis pubica ku anastomozohet me degën omonime të anës së kundërt.

Corona mortis

Term klinik për anastomozën ndërmjet ramus obturatorius (të a. epigastrica inferior) dhe a. obturatoria prapa lig. lacunare dhe ramus superior të os pubis, lëndimi i së cilës gjatë operimit të hernieve femorale shkakton gjakderdhje të rëndë.

A. cremasterica

Degë anësore e a. epigastrica inferior që përcjell ductus deferens prej kanalit inguinal deri në skrotum.

A. ligamenti teretis uteri

Arterie te femrat që paraqet homologen e a. cremasterica dhe përfundon në labia majora pudenda.

Rruga kolaterale e a. epigastrica inferior

Anastomozë e rëndësishme longitudinally ndërmjet a. epigastrica inferior, a. epigastrica superior dhe aa. intercostales posteriores (VII-XII) që ndërlidh a. subclavia me a. iliaca externa gjatë ligaturës, trombozës ose obstruksionit të aortës.

A. circumflexa iliaca profunda

Arterie që lind nga pjesa terminale e a. iliaca externa, kalon nën fascia iliaca prapa lig. inguinale deri te spina iliaca superior anterior, shpon fascia transversalis dhe hyn në m. transversus abdominis.

Ramus iliacus i a. circumflexa iliaca profunda

Degë fundore e a. circumflexa iliaca profunda që vaskularizon m. iliacus dhe muskujt e regjionit lumbal të barkut.

Ramus ascendens i a. circumflexa iliaca profunda

Degë fundore e a. circumflexa iliaca profunda që shtrihet lart ndërmjet m. transversus abdominis dhe m. obliquus internus abdominis, duke u anastomozuar me aa. lumbales dhe a. iliolumbalis.

A. iliolumbalis

Degë parietale, intrapelvike e a. iliaca interna e cila kalon prapa m. psoas major dhe a. et v. iliaca communis, dhe ndahet në fossa iliaca në r. lumbalis dhe r. iliacus.

Ramus lumbalis i a. iliolumbalis

Degë e a. iliolumbalis që vaskularizon m. psoas major dhe m. quadratus lumborum.

Ramus iliacus i a. iliolumbalis

Degë e a. iliolumbalis që vaskularizon m. iliacus dhe ala ossis ilei, ku anastomozohet me a. circumflexa iliaca profunda.