Kaarten: embryologie korte vragen & termen | Quizlet

Vorming van de pancreas

De pancreas ontstaat uit een ventrale en dorsale uitstulping van de oerdarm, met endodermale oorsprong.

Ontstaan van de larynx

De epiglottis gaat voornamelijk ontstaan uit de 4e kieuwboog, de rest van de larynx komt uit de 5e en 6e kieuwboog.

Ontstaan van de tong

De tong is afkomstig van endoderm. De tong gaat zich opbouwen uit verschillende kieuwbogen, de 1e, 2e, 3e en 4e. Het corpus van de tong is afkomstig van de 1ste kieuwboog, wordt gevormd door twee laterale linguale zwellingen en caudaal een tuberculum inpar (onparig uitsteeksel). Direct caudaal van het tuberculum zit een gat = foramen cecum. Samen met de 2e kieuwboog zal de 3e kieuwboog de radix/wortel vormen, de 3e kieuwboog gaat over de 2e groeien. De 4e kieuwboog zal van belang zijn voor de epiglottis/strottenklep. De endodermale componenten van de eerste drie kieuwbogen gaan van belang zijn voor de ontwikkeling van de tong. De centrale as van de tong is van splanchnopleura, maar de spieren (dwarsgestreept) komen van de somieten, meer speciek de occipetale somieten die afkomstig zijn van paraxiaal mesoderm.

Rombencephalon

Als het notochord wordt gevormd komt er op het ectoderm een verhoging door signalen die het notochord aan het ectoderm geeft, deze verhoging heeft een vlindervorm als het volledig is ontwikkeld, dit noemen we het neurectoderm. Het ectoderm wat errond ligt noemen we vanaf dan het oppervlakte ectoderm. Het notochord gaat in de diepte zakken en trekt het neurectoderm in het midden mee naar beneden. Dit vormt een groeve die we de neurale groeve noemen, uiteindelijk gaan we zien dat de neurale groeve ver genoeg naar beneden is getrokken en een buis vormt, dit gebeurt vanaf het midden naar craniaal en naar caudaal. Als dit gebeurt kan de buis gaan afscheiden van het oppervlakte ectoderm en vanaf dan spreken we van de neurale buis. Aan de craniale kant (craniale neuroporus) van de neurale buis vormen zich 3 zwellingen, dit zijn de hersenblaasjes. Van craniaal naar caudaal zijn de blaasjes: het prosencephalon, het mesencephalon en het rhombencephalon. Het rhombencephalon gaat zich later opdelen in het metencephalon en het myelencephalon.

Sinus cervicalis (blijft deze bestaan?)

Bij de 2e kieuwboog zie je dat er een flap naar buiten komt, deze groeit naar caudaal. Deze gaat de andere clefts overbruggen, dan noemen we het de plica oppercularis, dit is oppervlakte ectoderm met mesenchym. Hierdoor verdwijnen de ander ectodermale clefts. De ruimte die tussen de plica en de andere clefts ontstaat noemen we de sinus cervicalis, deze is tijdelijk en gaat verdwijnen door het feit dat er weefsel in gaat groeien. Bij sommige mensen gaat dit fout en blijven het lucht- of vochthoudende ruimtes, dit noemen we kisten. Het zijn bollen in de hals, branchiale kiste of cervicale kiste.

Ontstaan van de bijnier

De bijnier wordt in twee delen ontwikkeld, de cortex gaat zich aanmaken ter hoogte van de overgang tussen de genitale en de nefrogene kam. De medulla wordt aangemaakt door neurale lijstcellen die gaan migreren en gaan innestelen in de cortex.

Ontstaan van de lippen

Als de 1ste kieuwboog volledig is ontwikkeld naar de mandibulaire en de maxillaire prominentia, komt er in het midden van die prominentia een lijn, deze lijn is van oppervlakte ectoderm en gaat over heel de kaakboog. Er gaan vanuit die lijn oppervlakte ectodermcellen de diepte in groeien en gaan voor een splitsing van de kaakboog zorgen, de ruimte die ze tussen de twee bogen hebben gevormd noemen we het vestibulum oris. De buitenste boog vormt de lippen en de binnenste boog wordt de kaakboog waar de tanden in komen.

Ontstaan leptomeninx

Oorspronkelijk bestaat er een vlies rond het ruggenmerg, dit noemen we het meninx prima. Deze gaat later splitsen in het leptomeninx en het pachymeninx. Het leptomeninx zit aan de binnenkant en is dunner dan het pachymeninx.

Ontstaan van de vagina

Oorspronkelijk zijn dit twee blind eindigende kanalen. Het paranefrotische kanaal komt van boven en stuurt signalen af naar de sinovaginale bulb. We krijgen een tuberkel. Er gebeurt een samensmelting van de intermediaire mesoderm en het endoderm, op de overgang blijft een weefselstreng zitten, dit is het maagdenvlies/hymen. Bij de mens komt de urethra voor het vestibulum vaginae uit, bij de klassieke huisdieren komt de urethra caudaal van het hymen in het vestibulum vaginae terecht. De urethrale plooien gaan bij de mens de kleine schaaplippen vormen, de genitale zwelling gaan de grote schaamlippen vormen. Bij huisdieren hebben we alleen urethrale plooien. De clitoris wordt opgenomen door de ventrale plooi van de genitale zwelling.

Ontstaan van de middenoorbeentjes

De middenoorbeentjes komen van de kieuwbogen, de eerste 2 van de 1ste KB en de 3e van de 2e KB.

.Ontstaan van de pigmentlaag in de retina

In de oogbeker zit een spleet, deze gaat dicht omdat de axonen die in het oog worden opgenomen gaan vermeerderen en de druk gaan verhogen. De oogbeker heeft dus twee lagen, de binnenste laag is de neurale laag en de buitenste laag is de pigmentlaag. Door de druk in het oog wordt de ruimte tussen deze retina opgevuld en gaan de neurale en pigment retina tegen elkaar liggen.

Ontwikkeling van de schildklier

Ontstaat uit een endodermale component. Vanuit het blinde gat/foramen cecum dat bij de ontwikkeling van de tong ontstaat ter hoogte van de 1e kieuwboog, gaan er epitheelcellen in de diepte groeien en vormen twee lobben. Dit is de vorming van de schildklier. Deze zal tijdelijk in verbinding blijven met de tong, de afvoerweg noemen we de ductus thyreoglossus. Deze ductus gaat verdwijnen en de schildklier komt zo los te liggen.

Ductus venosus (ligging en functie)

In de lever, tussen het capillair weefsel van de viteliene venen.

.Functie van het notochord

Het notochord heeft als functie om steun te geven, later blijft deze bestaan als een gel achtige structuur in het ruggenmerg.

Functie van de pronefros

Bij de meeste diersoorten heeft deze nier geen functie, enkel bij sommige vissoorten. De pronefros wordt ook wel de halsnier genoemd.

Oorsprong van odontoblasten

Neurale lijstcellen, het zijn stamcellen die dentine aanmaken

Compaction

Dit is een fase tijdens het delen van de cellen van het embyro. De cellen blijven zich delen maar ze moeten nog wel in het embryo blijven passen, de cellen aan de buitenkant worden kleiner dan de cellen aan de binnen kant. De buitenste cellen noemen we op dit moment de trofoblastcellen of de outer cell mass, de binnenste cellen noemen we de embryoblastcellen of de inner cell mass. De trofoblastcellen zijn van belang voor de implantatie, de embryoblastcellen gaan het embryo zelf vormen (pleuripotent).

Spina bifida

Het neurectoderm wordt naar beneden getrokken door het notochord, dit gebeurt vanaf het midden naar craniaal en naar caudaal. Aan de voor en de achterkant heb je dus een opening die we de craniale en de caudale neuroporus noemen. Als er een defect is aan de caudale neuroporus en deze dus niet goed sluit, kunnen we spreken van een spina bida. Dit is een afwijking die ook wel open ruggetje wordt genoemd.

Filtrum

De 1ste kieuwboog gaat opsplitsen in een mandibulaire en een maxillaire prominentia, die gaan naar elkaar toe groeien en komen samen in het midden van het 'gezicht'. Als de maxillaire prominentia aan het ontwikkelen is, komt het eerst tegen de laterale nasale prominentia en later tegen de mediale nasale prominentia. Wanneer de maxillaire prominentia volledig tegen elkaar liggen hebben ze ook de nasale prominentia opgeschoven en komen de mediale nasale prominentia tegen elkaar te liggen, dat vormt het ltrum.

Foramen cecum

Het foramen cecum is een blind gat dat ontstaat bij de ontwikkeling van de tong. Het corpus van de tong ontstaat uit de 1ste kieuwboog, er worden twee laterale linguale zwellingen gevormd met caudaal daarvan een tuberculum inpar, dit is een uitsteeksel. Direct achter het tuberculum zit een gat dat is het foramen cecum. Vanuit het foramen cecum gaan er epitheelcellen de diepte ingroeien en vormen de schildklier.

Ontstaan van de schedelbasis

De schedel basis ontstaat uit 2 verschillende structuren, de somieten, meer bepaald sclerotoom, en de kieuwbogen.

Ontstaan van de epiglottis

De epiglottis ofwel het strottenklep ontstaat uit de 4e kieuwboog.

Ontstaan van de thymus

De thymus gaat gevormd worden ter hoogte van de 3e endodermale pouche, het zijn epitheelcellen die migreren naar caudaal.

Ontstaan van omentum minus en majus

Als de maag zich gaat vormen op de oerdarm wordt het een dorsale welving die boven vast zit met het dorsale mesenterium en onder met het ventrale mesenterium. Naar mate de maag groter wordt, gaat die zwaarder worden en 180° graden over de lengte as naar links draaien. Tijdens deze draaiing worden de dorsale en ventrale mesenterium mee getrokken, omdat het ventrale mesenterium vast zit aan de curvatura minor vormt die het omentum minus. Het dorsale mesenterium hangt vast aan de curvatura major en vorm het omentum majus. Het omentum majus gaat zich nog extra verlengen zodat er twee lagen ontstaan die op elkaar liggen, de ruimte tussen die lagen noemen we de bursa omentalis, deze is bereikbaar via het foramen epiploïcum.

Ontwikkeling van de long

De long gaat zich in verschillende fases ontwikkelen, in volgorde zijn dit : pseudoglandulaire fase, canaliculaire fase, terminale zak fase en alveolaire fase. In de eerste fase, de pseudoglandulaire fase, gaan de vertakkingen van het longdivertikel zich beginnen transformeren, de vertakking lijkt op een klier. In de canaliculaire fase gaan deze klieren die zich hebben ontwikkeld vernauwen. Tijdens de terminale zak fase gaan de zakken afplatten en noemen we ze terminale broncheolen, deze epitheelcellen moeten gaan afplatten zodat er een gasuitwisseling kan gaan gebeuren. Tijdens de alveolaire fase gaan de cellen volledig gevormd zijn tot alveolen.

Ontstaan van het pericard

Pleuropericardiale plooien zijn afkomstig van somatopleura omdat ze van een plooi uit de wand van het embryo komen, deze gaan de scheiding vormen tussen de longen en je hart. Ook vormen ze uiteindelijk het pericard (=hartzakje). Omdat de longlobben steeds zwaarder worden drukken ze de pleuropericardiale plooien naar beneden en gaan ze zo helemaal rond het hart zitten en vormen ze het pericard. Het pericard is dus afkomstig van somatopleura.

.De uterus masculinus

Dit is het overblijfsel van het vrouwelijke geslachtstelsel dat bij een man aanwezig was toen het nog in de hermafrodiete stadium was.

Ontstaan van de paranasale sinussen

De neusholte en de mondholte zijn op een bepaald moment nog verbonden met elkaar omdat de gehemelte platen nog niet naar elkaar toe zijn gegroeid. Op ongeveer hetzelfde moment dat de gehemelte platen naar elkaar toe gaan, komt er een septum vanaf het neusholte dak naar beneden gegroeid, dit vormt het neusseptum en gaat groeien tot op de raphe palatini (=versmeltingsnaad van de twee gehemelte platen). Aan de neusholte komen er soms verbindingen met lucht houdende ruimtes, dit zijn de paranasale sinussen. Deze sinussen zijn afkomstig van oppervlakte ectoder omdat ze van je conchea nasale komen.

De primitieve streep (blijft deze bestaan?)

Op het epiblast ontstaan twee richels/muurtjes, met aan de voorkant een kleine cirkel omgeven door die wand. Dit zijn de primitieve groeve met de primitieve knop, dit geheel noemen we de primitieve streek. Deze blijft niet bestaan, maar vanuit deze structuur worden de drie kiembladen : endoderm, mesoderm en ectoderm gevormd. Deze blijft niet bestaan. Hij gaat tot ongeveer 2/3 van het embryo groeien en trekt zich daarna terug. Tijdens dit proces gebeurt de vorming van het notochord.

Ontstaan van het trommelvlies

Tussen elke kieuwboog heb je endodermale pouches en ectodermale clefts. Bij de overgang van de 1ste naar de 2e kieuwboog liggen deze pouches en cleft heel dicht tegen elkaar en er zit maar een heel dun laagje mesenchym tussen. Deze drie lagen gaan een membraan vormen wat we het trommelvlies noemen.

Ichtyose

Ichtyose is een afwijking van het epidermis, het is het overmatige aanmaak van verhoornde cellen. Individuen met deze afwijking zien eruit als mummies, een witte huidskleur met rode breuklijnen. De breuklijnen zijn bloedingen en vooral de oogleden en lippen zien erg rood. Deze aandoening is niet levensvatbaar of de individu gaat heel snel sterven.

Oorsprong van de ductuli efferentes

de ductuli efferentes zijn de buisjes die de verbinding maken van testis naar het mesonefrotische kanaal. Ze ontstaan dus van intermediair mesoderm.

Hyperethelie

Hyperethelie is een afwijkingen van de melkklieren, het betekend te veel tepels. Dit kan voorkomen omdat de melkklieren op een melklijst ontstaan, bij de mens blijven meestal enkel de melkklieren thv de borsten ontstaan, maar het kan dus voorkomen dat er een van de andere melkklieren op de melklijst ook ontwikkeld. De melklijst is vanaf de oksel tot aan de liesstreek.

Ontstaan van de retina

De retina ontstaan door de oogbeker, die bestaat uit twee lagen: de neurale retina en de pigment retina.

Ontstaan van het sternum

Rond het notochord gaan er somieten liggen die we kunnen onderverdelen in sclerotoom, myotoom en dermatoom. Het sclerotoom rond het notochord gaat de ruggenwervels vormen. Elke ruggenwervel krijgt bilaterale uitsteeksels die de ribben gaan vormen. De ribben ontwikkelen zich uit somatopleura, lateraal plaat mesoderm. Ribben groeien naar ventraal en we gaan zien dat ze gaan groeien op sternale banden van somatopleura. Deze twee banden gaan samensmelten, deze gaan tijdelijk de ossicatie (verbeening) onderdrukken. Hierdoor krijgen we borstbeenwervels, veel diersoortverschillen. Als deze banden gaan verbenen vormen ze het sternum die we kunnen onderverdelen in het manubrium, corpus sterni en de processus xiphoïdus.

Epitheliogenesis imperfecta

Afwijking van de epidermis, bepaalde stukken van het oppervlakte ectoderm ontbreken, probleem want die regio's zijn vrij van oppervlakte ectoderm, de dermis ligt bloot en is zeer gevoelig voor ontstekingen.

Ontstaan van de buis van Eustachius

Uit de 2e kieuwboog

Ansa umbilicalis

De ansa umbilicalis ontstaat als de darmen gaan groeien maar het embryo nog te klein is voor alles op de juiste plaats te houden. De darmen gaan een bocht vormen naar de navelstrengen gaat tijdelijk in de navelstreng zitten tot het moment dat het embryo groot genoeg is om een plek voor de darmen te hebben. De bocht die de darmen maken naar de navelstreng toe noemen we de ansa umbilicalis.

Cyste van Gartner

De cyste van Gartner is terug te vinden bij een vrouwelijk individu, het is een caudaal restant van het kanaal van Wolff. Omdat elk individu eerst ontwikkeld als een hermafrodiet zijn zowel het kanaal van Wol als Müller aangelegd, naar mate verder in de ontwikkeling moet een van deze kanalen gaan verdwijnen en blijven er wel restanten.

Discus intervertebralis

Dit is een deel van de ruggenwervels, het is het stuk van een caudaal deel van het eerste ruggenwervels met de spier dier verbonden is aan het craniaal deel van de tweede ruggenwervel

Op welke 2 manieren vermijdt de eicel dat er 2 zaadcellen kunnen binnendringen?

Aan de binnenkant van de eicel zitten corticale granules, deze worden nadat er één spermacel is binnen gedrongen naar buiten gestuurd. De granules gaan als soort granaten de aanhechtingsplaatsen van de zona pellucida vernietigen zodat er geen andere spermacellen de mogelijkheid krijgen om zich vast te hechten. Het tweede mechanisme dat er voor zorgt om geen andere spermacellen binnen te laten gebeurt binnenin de eicel. Er komt precies een elektrische lading op de eicel. Doordat de spermacel een hoge concentratie calcium concentraat bevat, wordt het plasmamembraan verandert, er komt dus een ander voltage op. De volgende spermacel wordt dus afgekaatst omdat er een 'elektriciteit' op de eicel staat.

.Is een spermatide vruchtbaar?

Ja, na de tweede meiotische deling van de spermacellen verkrijg je een spermatide. Deze moet daarna nog een staart en acrosoom gaan ontwikkelen tijdens de spermiogenese.

Is het mogelijk om een blastula te implanteren?

Nee dit is niet mogelijk, de blastula is nog beschermd door de zona pellucida. Het is dus niet mogelijk dat een blastula in de baarmoederwand gaat innestelen omdat er geen cel-cel contact mogelijk is.

Geef de meest voorkomende oorzaak van aneuploïdie

Het verkeerd verdelen van de chromosomen tijdens de meiose, met als gevolg monosomie of trisomie.

Wat is meiose? Geef de verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke individuen

Meiose is de deling van de stamcellen naar de spermacellen bij een man of de eicellen bij een vrouw. Bij een man start de meiose later dan bij een vrouw, het start vanaf de puberteit en wordt ongeveer elke 60 dagen vernieuwd. Mannen gaan van een primaire spermatocyt naar een secundaire spermatocyt tijdens de eerste meiose, tijdens de tweede meiose wordt de secundaire spermatocyt een spermatide. Bij vrouwen gaat de eerste meiotische deling gestart zijn op het moment dat ze een embryo waren in de baarmoeder. Deze wordt op pauze gezet en wordt pas verder gezet op het moment dat de menstruele cyclus wordt gestart. De vrouw start haar leven dus met een beperkt aantal eicellen, terwijl de man deze opnieuw kan aanmaken. De tweede meiotische deling wordt gestart en terug op pauze gezet tot op het moment dat de spermacel de eicel binnen dringt, dan pas wordt de tweede meiotische deling volbracht. Dit is de verklaring dat naar mate vrouwen ouder worden, de geboorteafwijkingen veel hoger liggen. Hoe langer het mechanisme stil staat, hoe moeilijker het wordt om het terug op gang te krijgen.

Is de tijdsduur van implantatie bij een merrie net zo lang als bij andere diersoorten?

Nee, de implantatie duur bij een merrie duurt relatief veel langer dan bij andere diersoorten. Dit komt omdat het embryo zich als een pingpongbal gaat gedragen in de baarmoeder, dit is nodig zodat de merrie signalen krijgt dat het embryo er zit en zo progesteron blijft aanmaken.

Een zeug heeft grote vruchtzakken, waarom?

Door de productie van grote hoeveelheden vruchtwater. Vruchtwater (amnionvocht) wordt geproduceerd door het amnion (ectoderm en mesoderm) en speelt een rol bij de bescherming en ontwikkeling van de foetus.

Waarom zit er een foramen ovale?

Dit is tijdens de embryonale fase nodig om het zuurstofrijke bloed door te sturen van het rechter atrium naar het linker atrium. Omdat de longen nog niet functioneel zijn komt er via de vena pulmonales nog geen zuurstofrijk bloed in het linker atrium. Dit moet wel gebeuren anders komt er geen bloed terecht in het linker ventrikel en dus ook niet in de aorta, de aorta moet het bloed naar de rest van het lichaam sturen. Als dat niet gebeurt sterft het embryo af. Postnataal gaat het foramen zich sluiten en krijgen we een dubbele bloedsomloop omdat de longen functioneel zijn.

Wanneer gebeurt de 2e meiotische deling bij een vrouwelijk en mannelijk individu? En waardoor is dit?

Bij mannen gebeurt deze elke 60 dagen na de puberteit opnieuw als er nieuwe zaadcellen worden aangemaakt. Bij vrouwen gebeurt dit pas op het moment dat een spermacel de eicel wil binnendringen.

Wat is de discus intervertebralis?

Dit is een deel van de ruggenwervels, het is het stuk van een caudaal deel van het eerste ruggenwervels met de spier dier verbonden is aan het craniaal deel van de tweede ruggenwervel.

Wat bedoelt men met uterus masculinus

Overblijfsel van het vrouwelijke geslachtstelsel uit de hermafrodiete stadia bij een mannelijk organisme.

Wat is de functie van het notochord?

Steun geven aan het embryo, deze blijft nog aanwezig in een volwassen individu als de musculus pulposus in de ruggenwervels.

Bespreek de ductus venosus.

Grote buis in de lever tussen de capillaire venen van de viteliene circulatie. In de lever kan je drie systemen van venen gaan herkennen. De oerdarm gaat omringt worden door de venen vitellina, meer naar buiten krijg je de venen umbilicalis en nog meer naar buiten de cardinale venen die naar craniaal en caudaal gaan. De lever wordt heel groot dus het stuk van de vitelliene venen gaan in de lever gelegen zijn, zij vormen de sinusoïden in de lever. Centraal gaat dit capillair weefsel een grote buis vormen = ductus venosus. De rechter umbilicale vene verdwijnt en de linker blijft bestaan. Je linker umbilicale vene komt terecht in de ductus venosus. Het merendeel van het bloed wordt meteen doorgestuurd door de lever naar de vena cava caudalis, de reden hiervoor is dat het bloed niet door de lever mag gaan omdat de lever dient voor afbraak van producten, de stoffen die vanaf de vena umbilicalis komen, zijn al door de moeder afgebroken, als deze nog is door de lever gaan, houdt de foetus niks meer over dus ze moeten rechtstreeks naar het hart gestuurd worden.

Wat is de meest voorkomende oorzaak van aneuploidie?

Het verkeerd verdelen van de chromosomen tijdens de meiose, met als gevolg monosomie of trisomie.