Alkany i cykloalkany - chemia organiczna wstęp

Sprawdź swoją wiedzę z alkanów

Czym są alkany ?

• węglowodory nasycone ,które zawierają wyłącznie wiązania pojedyncze między atomami węgla w cząsteczce alkanu

Jaką hybrydyzację przyjmują atomy węgla w cząsteczce alkanu ?

mają hybrydyzację typu sp3 ,czyli mają również geometrię tetraedryczną

Jaki jest wzór ogólny alkanów ?

CnH2n+2

Co to są cykloalkany ?

To rodzaj alkanów ,które mają budowę cykliczną/pierścieniową. Ich wzór ogólny jest analogiczny do wzoru alkanów CnH2n

Jakie są właściwości fizyczne alkanów ?

• bezbarwne i bezwonne substancje

• trudno rozpuszczają się w rozpuszczalnikach polarnych

• Nierozpuszczają się w wodzie

• Ich temperatura wrzenia rośnie wraz z długością łańcucha węglowego/wielkością pierścienia

• Gęstość jest mniejsza niż gęstość wody

Jakie znasz typy reakcji w chemii organicznej ?

• Addycja

• Eliminacja

• Substytucja

Czym są rodniki ?

To są substancje ,które zawierają jeden niesparowany elektron

Na czym polega reakcja substytucji rodnikowej ?

To reakcja ,która polega na zastąpieniu atomu wodoru atomem halogenku (Cl2 lub Br2) w cząsteczce alkanu.

Jakie muszą być spełnione warunki by substytucja rodnikowa miała miejsce ?

• niezbędna jest obecność światła

• Podwyższona temperatura

Co powstaje w wyniku spalania alkanu tlenem ?

• Jeżeli to jest spalanie całkowite (dwutlenek węgla , para wodna)

• Jeżeli to jest półspalanie (tlenek węgla (II) , para wodna)

• Jeżeli to jest spalanie niecałkowite (sadza , para wodna)

Na czym polega reakcja Wurtza ?

To reakcja dwóch halogenków alkilowych ,która polega na tym ,że one się łączą ze sobą ,dzięki czemu powstaje alkan o dłuższym łańcuchu węglowym. Za przebieg reakcji odpowiada metaliczny sód w bezwodnym środowisku eteru.

Jakie są warunki reakcji Wurtza ?

• Bezwodny eter

• Metaliczny sód

• brak wody i alkoholi

• umiarkowana temperatura

Jeżeli alkan ma od 1 do 4 włącznie atomów węgla w cząsteczce to jaki ma stan skupienia ?

To jest gaz

Jeżeli alkan ma od 5 do 16 włącznie atomów węgla w cząsteczce to jaki ma stan skupienia ?

jest cieczą

Jeżeli alkan ma równo lub więcej niż 17 atomów węgla w cząsteczce to jaki ma stan skupienia ?

Jest ciałem stałym

Dlaczego wraz ze wzrostem długości łańcucha węglowego/wielkością pierścienia rośnie temperatura wrzenia alkanu ?

• ponieważ dominują oddziaływania międzycząsteczkowe Siły Van Der Waalsa.

Jaka jest stabilność rodników ?

rodnik trzeciorzędowy > rodnik drugorzędowy > rodnik pierwoszerzędowy > metylowy

Jaka jest zależność między stabilnością rodników ,a częstotliwością powstawania produktów ?

Im stabilniejszy jest rodnik ,tym więcej produktów otrzymasz

Jaki jest mechanizm substytucji rodnikowej ?

1. Innicjacja - rozpad homolityczny cząsteczki fluorowca

2. Propagacja - rodnik atakuje alkany , w wyniku czego powstaje rodnik i kwas beztlenowy (chlorowodór bądź bromowodór)

3. Terminacja - reakcja kończy się gdy rodniki połączą się ze sobą