14-15 Turon xalqlarining harbiy san'ati

«Turon» atamasi dastlab qaysi muqaddas kitobda tilga olingan?

«Avesto»da.

Tarixchilar fikricha, turliar (turklar) oily xalqlarning qaysi tarmog‘i hisoblangan?

Oliy xalqlarning tarmog‘i.

VI asrda O‘rta Osiyo hududi Turk xoqonligiga o‘tishi bilan qaysi ikki atama uyg‘unlashib, Turon nomi turklarga nisbatan beriladigan bo‘ldi?

O‘rta Osiyo hududi va Turk xoqonligi.

«Turon» yoki «Turkiston» deyilganda, qaysi hududlardan to Sharqdagi Buyuk Xitoy devorigacha bo‘lgan turkiylar mamlakatlari tushuniladi?

Amudaryo va Sirdaryodan shimolda.

Ibn Arabshohning aytishicha, Jayhun orqasidan Sharqqa qarab cho‘zilgan yerlar nima deb ataladi?

Turon.

Ibn Arabshohning aytishicha, G‘arbga tomon cho‘zilgan yerlar nima deb ataladi?

Eron.

Kaykovus va Afrosiyob mamlakatlarni o‘zaro taqsim qilganlarida Turon kimga tekkan edi?

Afrosiyobga.

Kaykovus va Afrosiyob mamlakatlarni o‘zaro taqsim qilganlarida Eron kimga tekkan edi?

Kaykabod o‘g‘li Kaykovusga.

Arab adibi Johiz turkiy xalqlarning xislatlari haqida qaysi asarida yozib qoldirgan?

«Manoqib al

Johizning yozishicha, «Sosoniy

forslar barcha xalqlardan qaysi sohada ustundirlar»?

Johizning yozishicha, xitoyliklar qaysi sohada ustundirlar?

Hunarmandchilikda.

Johizning yozishicha, yunonlar qaysi sohada ustundirlar?

Ilm

Johizning yozishicha, turklar (turkiylar) qaysi ishda ustundirlar?

Harbiy ishda.

Turkiylik olim Usmon Turonning «Turkiy xalqlar mafkurasi» nomli kitobida keltirilishicha, turkiylar birinchi bo'lib otdan nima sifatida foydalanganlar?

Jang vositasi sifatida.

Turkiylar egar

jabdug‘, uzangi va tizgin kabi qanday anjomlarni kashf etganlar?

Chodir

hammom va kasabalar kashf etib, ularni qo‘shin bilan birga nima qilib yurishgan?

Turklar umrlarini ot ustida kechirishgan, ular ot ustida ovqatlanishar, nima qilishar va nihoyat jang

u jadal qilishardi?

Turklar dovuldek paydo bo‘lib, qaysi qush kabi bir zumda ko‘zdan yo‘qoladi, deya tasvirlangan?

Qush kabi bir zumda.

Turon hududi milodiy V asrda qaysi davlat tarkibiga kirgan?

Eftaliylar tarkibiga.

Eftaliylar mamlakatda qaysi davlat siyosatini davom ettirgan?

Kushonlar siyosatini.

Eftaliylar xalqlari harbiy siyosat yuritishda qaysi hududlarning xalqlarini yagona davlatga birlashtirgan?

O‘rta Osiyo, Sharqiy Eron, Shimoliy Hindiston va Sharqiy Turkiston.

Eftaliylarning harbiy qo‘shini aksariyat hollarda qanday qo‘shindan iborat bo‘lgan?

Otliqlardan iborat qo‘shindan.

Eftaliylar jangda asosan qanday qurol

yarog'lardan foydalanishgan?

Dargohlarda yigitlarga olda qanday harbiy ko'nikmalar o‘rgatilgan?

Erkin yura olish, qilichbozlik, kamondan o‘q otish, gurzi ishlatish, kurash tushish, palaxmon otish.

Bu davrda nafaqat yigitlar, balki qizlarda ham qanday ko‘nikmalar shakllantirilgan?

Chavandozlik, kamonbozlik kabi.

Xoqonlik qo‘shinining asosiy qismi qaysi jangchilardan va qisman piyoda askarlardan tashkil topgan?

Otiq jangchilardan.

Jangchilar parchinlar qoplangan qanday himoya vositalaridan foydalanganlar?

Jang liboslari, sovutlar.

Jangchilar otlarni himoyalash uchun qanday aslahalar ishlatishgan?

Ot ham zirhli abzal bilan himoyalangan.

Turk xoqonligi armiyasi qanday bo‘linmalardan tashkil topgan edi?

O‘nlik, yuzlik, minglik, o‘n minglik — tumanlardan.

Har bir tuman o‘zining nimasiga ega bo‘lgan?

Tug‘i (nishoni)ga.

Mazkur nishon (tug‘) uchun nayzaga bo‘ri yoki boshqa biror hayvonning tilla suvi yuritilgan qayeri birlashtirilgan?

Boshi va otning yoli.

Turk jangchilari qat’iy nimalarga rioya qilganlar va ular o‘z davri uchun yengilmas kuch hisoblangan?

Intizomga.

Hujum kutilmaganda boshlangan va jangchilar qanday harbiy taktika usulidan keng foydalanishgan?

Janggohdagi aniqlik, abjirlik hamda tezkor harakatlar kabi.

Himoyalanish chog‘ida aylanma usulni qo‘llashgan, jang taktikasida dushmanning asosiy kuchlarini nechta qismlarga ajratib yakson qilishgan?

Ikki yoki bir necha qismlarga.

Turon harbiy san’atida og‘ir qurollangan suvoriy

lar — otliq askarlar va ularga xos jang olib borish usullari qaysi asrlarda ham hal qiluvchi ahamiyatga ega edi?

Turkiy suvoriylar tomonidan nimaning kashf etilishi otliq askarlarga ot ustida mustahkam o‘tira olish va og‘ir aslahalar bilan qurollanish imkonini bergan?

Uzangining kashf etilishi.

Shaharlarda ixtisoslashgan qaysi ustaxonalar faoliyat olib borgan va qurollar takomillashgan?

Qurolsozlik ustaxonalari.

Qurolsozlar yaqindan himoyalovchi yarog‘lar jangchini qayeridan oyog‘igacha muhofaza qilishini ta'minlagan?

Boshidan oyog‘igacha.

Jangchilarning ustki kiyimi nimadan iborat bo'lgan?

Ikkiyoqlama o‘tkir tig‘li qilichlaridan.

Sovutlari ham uzun bo‘lib, askarlarning qayerini va orqasini kesiklari bo‘lgan charm shohlar bilan muhofaza qilgan?

Oldi va orqasini.

Oyoq va qo‘llarini himoyalash maqsadida maxsus metall parchalaridan tayyorlangan nimalar kiyishgan?

Sovutlar.

Himoya vositalaridan biri bo‘lgan dubulg‘a nimadan yasalgan?

Temirdan yasalgan.

Dubulg‘a yelkada osilgan qanday yelkaposh bilan birga bo‘lgan?

Zirhli yelkaposh bilan.

Bu davrda shaharlar, qal’alar va boshqa binolar mudofaa maqsadlariga mos tarzda barpo etilgan bo'lib, yirik dehqonlarning Xorazm, Sug‘d va Toxaristondan topilgan uylari qanday shakllarga ega bo'lgan?

Uy

Qo‘rg‘onga kirish joyining ro‘parasida xabar beruvchi qanday inshoot qad rostlagan?

Qo‘riqlov minorasi.

Shahar atrofidagi xandaq suv bilan to‘ldirilib, unga ko‘tarma ko‘prik orqali nima qilish mumkin bo'lgan?

Kirish mumkin bo'lgan.

Qo‘rg‘onlarni nayza bilan qurollangan jangchilar qo‘riqlab turgan, tahlikali xabar bo‘lganda jangchilar devor va burjlardagi o‘z o‘rinlariga shoshilgan. Dushmanlar qasrga kirishi uchun nimalarni ko'mishlari kerak edi?

Xandaqni ko'mishlari.

Dushman hujumidan darvozani buziishlari lozim bo'lganida, qasr himoyachilari devordan turib ularning boshiga nimalar uloqtirganlar?

Tosh, qaynoq suv, nayza, yoy o‘qlarini.