Hoofdstuk 8: web 3.0 en blockchain

Web 1.0

• individuen/bedrijven → bij internet abonnement → webruimte voor eigen website → zelf schrijven in html

• grotere bedrijven → hosten eigen webservers → website publiek maken

• niet veel eigen website → meeste individuen = readers

• gedistribueerd systeem om bestanden te delen

• content creator = eigenaar data

Web 2.0

• platformen → mogelijkheid voor iedereen om content te maken/delen

  • bv.: YT, FB, twitter, …

• nadelen centralisatie:

  • bedrijven: race naar meer en meer dataverzameling → ‘winner takes it all’ systeem ontstaan → ethiek dataverzameling niet meer prioriteit

  • personen: gast op platformen → medezeggenschap over data verloren

  • content creators: weinig impact platform policies en enforcement

• gebruikers verliezen agency → databeheer in handen van bedrijven

• gecentraliseerd systeem

• wikipedia → tussen beide → iedereen kan content plaatsen + wordt gecontroleerd

Tijdperk web 3.0

• web 3.0 = volgende generatie gedistribueerd internet → meer gepersonaliseerde + interactieve ervaringen centraal + gebruikers meer controle over persoonlijke data/privacy

• kenmerken:

  • gedecentraliseerde data opslag en verwerking

  • meer privacy en security

  • geen centrale controle eenheid

  • AI zorgt voor → individuele + gepersonaliseerde ervaringen

  • internet-of-things

  • …

Gedistribueerd systemen: algemeen

• = verzameling onafhankelijke computers die voor gebruiker als 1 samenhangende systeem lijkt

• systeem → hardware + software geïnstalleerd op geografische verspreide computers → kunnen acties coördineren + samenwerken door berichten door te geven tussen elkaar

• verwerking + opslag → verspreid over nodes + servers

• systeem → centraal of gedecentraliseerd beheerd

• focus op ‘waar’:

  • verschillende locaties

  • resistent tegen uitval

• gedistribueerde systemen → gedistribueerde ledger-technologie → blockchain → crypto munten → bitcoin

Gedistribueerde systemen: voordelen

• geen ‘single point of failure’ → resistent tegen uitval

• peer-2-peer netwerken = geheel/gedeeltelijke gedistribueerde netwerken waarbij 2 of meer computers verbonden zijn + middelen delen zonder via afzonderlijke computer te gaan

  • bv.: gaming toernooien

Gedistribueerde systemen: Napster

• oorspronkelijk → gelanceerd als bestand deelservice

• eerste → peer-2-peer-muziek deelservice

• momenteel → online muziekdienst

  • concurrerend met Deezer en Spotify

Gedistribueerde systemen: Tor

• = the onion router

• = open netwerk voor anonieme communicatie

• gebaseerd op → techniek onion routing

• werkwijze: inloggen via browser → connecties maken → hoppen

• doel: doen alsof je ergens anders bent + dingen omzeilen

  • bv.: in landen met internet censuur, geblokkeerde websites

Gecentraliseerde en decentrale systemen

• wie controleert data + hoe worden beslissingen genomen

• gecentraliseerd:

  • voordelen:

    • beheer eenvoudig

    • snel, eenvoudig aanpassen

  • nadelen:

    • single point of failure

    • vertrouwen in beheerder

    • kwetsbaar voor censuur/cyberaanvallen

• gedecentraliseerd:

  • voordelen:

    • geen single point of failure

    • geen vertrouwen in 1 persoon → overeenstemming over transacties via systemen

    • bestendig tegen censuur

  • nadelen:

    • complex, traag aanpassen → consensus nodig

    • moeilijk corrigeren

Overzicht: gecentraliseerde, gedecentraliseerde, gedistribueerde, niet-distribueerde en gedistribueerde grootboek systeem

Gedistribueerde grootboek-technologie of ledger-technologie

• = DLT

• = overkoepelende term voor meerpartijensystemen die werken in omgeving zonder centrale beheerder/autoriteit + conflictueuze milieu

  • conflictueuze milieu = risico’s aanwezige partijen beperken die onbetrouwbaar/malafide kunnen zijn

• grootboek/ledger:

  • houdt alle geverifieerde transacties bij in gemeenschappelijk boek

  • transactiegeschiedenis van netwerk dat consensus mogelijk maakt

• transactie = voorgesteld wijziging in algemene grootboek

  • hoeft geen economisch karakter (= waardeoverdracht) te hebben

Blockchain: algemeen

• = publiek grootboek van transacties die kunnen worden uitgezonden naar gehele netwerk + worden beheerd door netwerk gedecentraliseerde computers met blockchain-software

• onderdeel van DLT

• meest populaire DLT

• bevat specifieke gegevensstructuur → bestaand uit keten van door controlegetallen gekoppelde gegevensblokken

  • controlegetallen = hash

• mogelijkheid → bestaande instellingen bv.: banken, makelaars → te verlaten in richting van gedecentraliseerde vertrouwensinstellingen

• werkwijze: transacties voorgesteld → block gemaakt dat transactie voorstelt → gestuurd naar alle nodes van netwerk → nodes keuren het goed → nodes ontvangen prijs → block toegevoegd aan blockchain → transactie gelukt

Blockchain: meer dan cryptocurrencies

• records bijhouden van:

  • digitaal geld

  • officiële persoonlijke documenten

  • handelsdocumenten

  • auteursrechten

  • vastgoed

• andere toepassingen:

  • verzekeringen

  • supply chain

  • leveringen

  • gezondheidsrecords

  • muziek

  • paspoorten

  • diploma’s

  • …

Blockchain: stellar aud assist

• blockchain gebaseerde toepassing

• gebruikt door → UNHCR (UN refugee agency)

• doel → hulp bieden aan mensen in nood

• hoe → via toekennen digitale munten (USD coin) die vluchtelingen in digitale wallet ontvangen

Cryptomunten: algemeen

• = cryptovaluta = cryptocurrency

• = digitale/virtuele valuta die obv cryptografie worden beveiligd

  • cryptografie = discipline schrijven bericht in cijfertekst, meestal door vertaling gewone tekst volgens sleuteltekst, doel om geheim te beschermen tegen aanvallers/tegenstanders/vijanden

• kenmerken:

  • geen centrale autoriteit

  • nodes netwerk zorgen voor beheer netwerk

  • draaien op blockchain of andere DLT

Cryptomunten: bitcoin

• = BTC

• cryptomunt + mondiaal betaalmiddel

• eerste gedecentraliseerde digitale munt die werkt zonder centrale bank/beheerder

• netwerk → peer-2-peer

• transacties → gebeuren tussen gebruikers onderling → geen tussenpersoon

• niet traceerbaar → telefoon wel

Proof-of-work algoritme

• = consensus mechanisme

• = protocol gebruikt door bv.: Bitcoin voor intensieve vorm berekeningen die moeten worden uitgevoerd om nieuwe groep van zonder vertrouwen transacties aan te maken op blockchain

  • intensieve vorm berekeningen → minen

  • transacties op blockchain → blokken creëren

• minen is noodzakelijk → 2 redenen:

  • verifiëren legitimiteit transacties

  • nieuwe digitale cryptovaluta aanmaken door belonen miners voor uitvoeren van reden 1

Proof-of-work vs proof-of-stake

• = protocol gebruikt door bv.: Ethereum voor intensieve vorm berekeningen die moeten worden uitgevoerd om nieuwe groep van zonder vertrouwen transacties aan te maken op blockchain

  • intensieve vorm berekeningen → minen

  • transacties op blockchain → blokken creëren

• Ethereum → van proof-to-work naar proof-to-stake

  • waarom → energie efficiëntere manier om te minen

Smart contracts

• = zelf-uitvoerende contracten

• kenmerken:

  • contracten omgevormd tot computercode

  • opgeslagen + vermenigvuldigd in systeem

  • toezicht bijgehouden vanuit blockchain

  • contract niet aanpasbaar

  • automatiseert overdrachten → geen tussenpersoon nodig

dApps

• = digitale applicaties of programma’s die op gedecentraliseerd network draaien → niet op individuele server/computer

• autonoom handelen via zelf-uitvoerende contracten

  • lopen op → gedecentraliseerde computers, blockchain, ..

PulseChain

• gedecentraliseerd muziek platform

• voordelen:

  • meer transparantie

  • efficient beheer

  • verdeling inkomsten → automatisch via smart contracts

  • mogelijkheid rechtstreeks betalen

  • meer veiligheid

• nadelen:

  • adoptie

  • wettelijk kader

  • complex

  • schaalbaarheid

• tussenpersoon → weggenomen

Non-fungible tokens

• = NFT

• = digitale, niet-inwisselbare eigendomsbewijzen van virtuele goederen die opgeslagen worden op blockchain / gekoppeld worden via zelf-uitvoerend contract

• iemand is eigenaar

• iedereen mag het gebruiken

• bv.: Mona Lisa